CATs

---

Nierfunctie achteruitgang vertragen
Metabole complicaties verminderen
Cardiovasculaire complicaties verminderen

Welke lichamelijk / aanvullend onderzoek wordt er gedaan voor de verschillende oorzaken van Acute Kidney Injury (AKI)?

PRERENAAL

Urine natrium (LAAG, alle natrium zit in weefsel)
Bloeddruk + Pols (LAAG)
Turgor (LAAG, ondervulling)

RENAAL
Urine sediment (proteinurie, dysmorfe erythrocyten, erythrocytencylinders)
Auto-immuun serologie, ANCA/anti-GBM, etc. (vasculitis/auto immuun)
Nierbiopt

POSTRENAAL

Echo blaas/nieren NA mictie (anders zie je alleen urine)

Wat zijn de vier zorgvuldigheidseisen van euthanasie?

Vrijwillig en weloverwogen verzoek. Hierbij is er sprake van bestendigheid: meermaals uiten van het verzoek en het mag NIET onder dwang tot stand zijn gekomen. Hierbij moet de pt wel wilsbekwaam zijn.

Uitzichtloos en ondraaglijk lijden bepaald door de pt zelf. Bij klachten die niet medisch kunnen worden gekwalificeerd, zoals levensmoe of klaar met het leven, mag de arts niet euthanasie toepassen.
Onafhankelijke arts second opinion (SCEN-artsen zijn hier speciaal voor opgeleid, maar kan ook gewoon psychiater zijn) --> GEEN CONSULTATIE!

Alternatief niet mogelijk in de specifieke situatie vd pt

EB) VU, Onder Andere, maakt dat ik euthanasie wil plegen

Behandeling reutelende ademhaling?

Zijligging, want hierbij kan opgehoopt secreet draineren
Scopolaminebutyl (anticholinerge medicatie, meer sympathisch = meer ademen)

Welke 5 symptomen aan het eind vh leven geven terminale onrust bij een pt?

Blaasretentie

Obstipatie

Morfine toxiciteit/opstapeling

Dyspneu (bij hartfalen/longoedeem)

Delier

Zou jij niet onrustig zijn als je het gevoel zou hebben dat je blaas EN je achterste vol zit met uitwerpselen???

---

Pt heeft verminderde nierfunctie (eGFR 40 ml/min).

Bij een verminderde nierfunctie en bij een cardiale VG wil je een ARB/ACEi gebruiken, want deze werken nefroprotectief en cardioprotectief.

Als je nml het RAAS systeem uit zet, dan zit er minder druk op de nieren en hart en blijven ze dus langer goed. Bij Metoprolol heb je dit effect niet.

---

Hypoglycaemie symptomen zijn bijv. snelle hartslag of tremor. Dit komt oiv norepinefrine.

Betablokkers remmen norepinefrine, waardoor de symptomen van de hypo dus minder erg worden. Echter blijft de suiker nog steeds laag, dus behandeling wel nodig!

---

Verdelingsvolume (Vd) is hoeveel van het medicatie vanuit bloedplasma IN weefsel gaat. Weefsel bestaat uit vetten, dus hoe meer lipofiel een medicatie hoe hoger Vd.

Als het in weefsel zit wordt het moeilijker uitgescheiden en dus heeft het een langere werking.

De meeste benzodiazepines zijn lipofiel.

Welke gevolgen heeft hyperkalieme bij acute nierschade?

> 5.5 mmol/L: gestoorde repolarisatie
Op ECG met Spitse T toppen

> 6.5 mmol/L: progressieve paralyse vd atria
Op ECG met Brede en vlakke P top & Verlenging PR interval

> 7,0 mmol/L: geleidingsstoornissen en bradycardie
Op ECG met Breed QRS complex en Hooggradig AV block

Verder ook Ventrikel Fibrilleren

Welke gevolgen heeft hyperkalieme bij acute nierschade?

> 5.5 mmol/L: gestoorde repolarisatie
Op ECG met Spitse T toppen

> 6.5 mmol/L: progressieve paralyse vd atria
Op ECG met Brede en vlakke P top & Verlenging PR interval

> 7,0 mmol/L: geleidingsstoornissen en bradycardie
Op ECG met Breed QRS complex en Hooggradig AV block

Verder ook Ventrikel Fibrilleren

Wat zijn de vier behandelsopties bij vergevorderd nierfalen? Benoem voor en nadelen.

Conservatieve behandeling
Voordeel: Weinig ingrijpend op pt, gebruik dus vooral bij hele oudere pt die andere behandelingen niet aankunnen.
Nadeel: Geen curatieve behandeling

Hemodialyse & Peritoneaal dialyse

Voordeel: Kan bij pt met slechtere levensverwachting die operatie niet aankunnen
Nadeel: Erg ingrijpend op leven van pt, meerdere keren per week heel dagdeel aangesloten aan machine zitten (PD kan wel thuis)

Niertransplantatie

Voordeel: Betere uitkomsten na operatie
Nadeel: Kan alleen bij relatief gezonde pt/ouderen, bij ouderen met veel comorbiditeiten of hele hoge leeftijd halen ze operatie niet/weinig nut

Wat zijn de vier behandelsopties bij vergevorderd nierfalen? Benoem voor en nadelen.

Conservatieve behandeling
Voordeel: Weinig ingrijpend op pt, gebruik dus vooral bij hele oudere pt die andere behandelingen niet aankunnen.
Nadeel: Geen curatieve behandeling

Hemodialyse & Peritoneaal dialyse

Voordeel: Kan bij pt met slechtere levensverwachting die operatie niet aankunnen
Nadeel: Erg ingrijpend op leven van pt, meerdere keren per week heel dagdeel aangesloten aan machine zitten (PD kan wel thuis)

Niertransplantatie

Voordeel: Betere uitkomsten na operatie
Nadeel: Kan alleen bij relatief gezonde pt/ouderen, bij ouderen met veel comorbiditeiten of hele hoge leeftijd halen ze operatie niet/weinig nut

Wat zijn de vier behandelsopties bij vergevorderd nierfalen? Benoem voor en nadelen.

Conservatieve behandeling
Voordeel: Weinig ingrijpend op pt, gebruik dus vooral bij hele oudere pt die andere behandelingen niet aankunnen.
Nadeel: Geen curatieve behandeling

Hemodialyse & Peritoneaal dialyse

Voordeel: Kan bij pt met slechtere levensverwachting die operatie niet aankunnen
Nadeel: Erg ingrijpend op leven van pt, meerdere keren per week heel dagdeel aangesloten aan machine zitten (PD kan wel thuis)

Niertransplantatie

Voordeel: Betere uitkomsten na operatie
Nadeel: Kan alleen bij relatief gezonde pt/ouderen, bij ouderen met veel comorbiditeiten of hele hoge leeftijd halen ze operatie niet/weinig nut

Op welke twee manieren kan tramadol leiden tot onrust bij palliatieve pt?

Obstipatie, dit kan weer leiden tot urineretentie

Urineretentie, bij verlaging contractie blaasspier

Mede door deze bijwerkingen geef je dus geen tramadol bij ouderen, vooral niet in de palliatieve fase.

---

Exacerbatie COPD. Hierbij geef je twee medicatie: Kortwerkend B2-sympathicomimeticum (Salbutamol) & Prednisolon (langer werkend right?)

Stel er zou koorts in de casus zijn, dan denk je aan een pneumonie. In dat geval zou je wel AB geven.

NSAID contra-indicaties

Absolute contra-indicaties (absoluut NIET geven)Hartfalen (NSAID tast nieren aan, dus bloeddruk, dus hartfalen erger)

Nierfunctie eGFR <10ml/min
Actief ulcuslijden

Relatieve contra-indicaties (relatief goed opletten of het kan, mag evt wel)H. Pylori aanwezig

Maagulcus in vg

SSRI/Corticosteroiden + NSAID → Maagschade
Hypertensie (kan bloeddruk verder omhoog gooien)

NSAID contra-indicaties

Absolute contra-indicaties (absoluut NIET geven)Hartfalen (NSAID tast nieren aan, dus bloeddruk, dus hartfalen erger)

Nierfunctie eGFR <10ml/min
Actief ulcuslijden

Relatieve contra-indicaties (relatief goed opletten of het kan, mag evt wel)H. Pylori aanwezig

Maagulcus in vg

SSRI/Corticosteroiden + NSAID → Maagschade
Hypertensie (kan bloeddruk verder omhoog gooien)

Formule aniongap

Na+ - Cl- & HCO3-)

NB) Kalium niet meerekenen! Anion gap bestaat dus uit DRIE onderdelen

Een normaal BMI bij ouderen (65+) ligt tussen de 23 en 28 kg/m2

Bij een BMI <23 is er sprake van ondergewicht met een toegenomen sterfterisico

Merk dus op dat ouderen een hoger BMI dan jongere mensen moeten hebben. Dit komt omdat het verdeling van gewicht anders is bij ouderen, zij hebben veel meer vet, vooral rondom de interne organen.

---

Kreatinine is een afbraakproduct van spieren.

Op het moment dat iemand veel spiermassa heeft dan zal diegene ook een hoger serumkreatinine hebben.
Een persoon met weinig spiermassa (vb casus, ondergewicht), zal dan een lager serumkreatinine hebben.

Een gespierd persoon zal dus eerder een falspositief hebben op nierfalen (want het lijkt alsof hun nieren NIET werken en daardoor kreatinine hoog is, maar dit is in de realiteit niet zo).
Een zwak persoon zal eerder een falsnegatief hebben (want het lijkt alsof hun kreatinine laag is, maar dit komt omdat ze gewoon weinig spierafbraak hebben en niet omdat hun nieren zo goed werken)

Wanneer geef je welke behandeling bij dyspnoe in de palliatieve fase?

Algemene dyspnoe

Opioiden (Morfine), dosering ophogen met 25-50% indien niet effectief
Benzodiazepinen
Palliatieve sedatie (ook Benzodiazepinen) bij refractaire dyspnoe

Ademhalingsoefeningen kan altijd

COPD, Pneumonitis door radiotherapie/medicatie, Lymphangitis carcinomatosa, V. cava superior-syndroom, Obstructie luchtwegen

SABA, short acting B2 agonist

Corticosteroiden zoals Dexamethason of Prednison

Chronische difussiestoornissen

Zuurstoftherapie

Let dus goed op de oorzaak van de dyspnoe. COPD dyspnoe behandeling is NIET hetzelfde als algemene Dyspnoe (in de casus is er ook geen exacerbatie).

Wanneer geef je welke behandeling bij dyspnoe in de palliatieve fase?

Algemene dyspnoe

Opioiden (Morfine), dosering ophogen met 25-50% indien niet effectief
Benzodiazepinen
Palliatieve sedatie (ook Benzodiazepinen) bij refractaire dyspnoe

Ademhalingsoefeningen kan altijd

COPD, Pneumonitis door radiotherapie/medicatie, Lymphangitis carcinomatosa, V. cava superior-syndroom, Obstructie luchtwegen

SABA, short acting B2 agonist

Corticosteroiden zoals Dexamethason of Prednison

Chronische difussiestoornissen

Zuurstoftherapie

Let dus goed op de oorzaak van de dyspnoe. COPD dyspnoe behandeling is NIET hetzelfde als algemene Dyspnoe (in de casus is er ook geen exacerbatie).

Wanneer geef je welke behandeling bij dyspnoe in de palliatieve fase?

Algemene dyspnoe

Opioiden (Morfine), dosering ophogen met 25-50% indien niet effectief
Benzodiazepinen
Palliatieve sedatie (ook Benzodiazepinen) bij refractaire dyspnoe

Ademhalingsoefeningen kan altijd

COPD, Pneumonitis door radiotherapie/medicatie, Lymphangitis carcinomatosa, V. cava superior-syndroom, Obstructie luchtwegen

SABA, short acting B2 agonist

Corticosteroiden zoals Dexamethason of Prednison

Chronische difussiestoornissen

Zuurstoftherapie

Let dus goed op de oorzaak van de dyspnoe. COPD dyspnoe behandeling is NIET hetzelfde als algemene Dyspnoe (in de casus is er ook geen exacerbatie).

Wanneer geef je welke behandeling bij dyspnoe in de palliatieve fase?

Algemene dyspnoe

Opioiden (Morfine), dosering ophogen met 25-50% indien niet effectief
Benzodiazepinen
Palliatieve sedatie (ook Benzodiazepinen) bij refractaire dyspnoe

Ademhalingsoefeningen kan altijd

COPD, Pneumonitis door radiotherapie/medicatie, Lymphangitis carcinomatosa, V. cava superior-syndroom, Obstructie luchtwegen

SABA, short acting B2 agonist

Corticosteroiden zoals Dexamethason of Prednison

Chronische difussiestoornissen

Zuurstoftherapie

Let dus goed op de oorzaak van de dyspnoe. COPD dyspnoe behandeling is NIET hetzelfde als algemene Dyspnoe (in de casus is er ook geen exacerbatie).

Wat zijn de 4 redenen waarom sondevoeding bij pt met vergevorderde dementie niet geindiceerd is?

Kwaliteit van leven gaat niet omhoog

Duratie van leven gaat niet omhoog

Risico aspiratiepneumonie als pt sonde zelf probeert te verwijderen

Weerstand van pt bij inbrengen sonde, zal moeilijk gaan

Welke onderzoeken van urine moet je doen voor het stellen van de diagnose nierinsufficientie? Waar let je dan op?

24u urinemeting voor de hoeveelheid van proteinurie
Urinesediment voor de aanwezigheid van dismorfe erythrocyten

Welke 7 metabole complicaties zijn er bij een lage nierfunctie?

Hyperfosfatemie

Hyperkaliemie

Uremie (Hyperureum)

Secundaire Hyperparathyroidie

Anemie (minder epo)

Metabole acidose (minder HCO3- resorbtie)

Hypocalciemie

Wat zijn de verschillende vormen van incontinentie bij geriatrische patienten? Welke kenmerken hebben deze?

Stressincontinentie, urineverlies bij hoesten, niezen of persen
Urge incontinentie, urineverlies bij niet kunnen ophouden urine bij aandrang
Gemenge urine-incontinentie, urineverlies is combinatie klachten van stress en urge incontinentie

Overloopincontinentie, urineverlies is constant van aard, vanwege atonie vd detrusor. Kan ontstaan door medicamenteus: opiaten, prostaathypertrofie. Moet gelijk behandeld worden met katheter want voorkomen pyelonefritis of sepsis
Functionele incontinentie, hierbij is er GEEN stoornis van blaas of bekkenbodem, maar is er simpelweg onvermogen om optijd toilet te bereiken (bij sarcopenie bijv.)

EB) my gf will SUG me OF

Wat zijn de verschillende vormen van incontinentie bij geriatrische patienten? Welke kenmerken hebben deze?

Stressincontinentie, urineverlies bij hoesten, niezen of persen
Urge incontinentie, urineverlies bij niet kunnen ophouden urine bij aandrang
Gemenge urine-incontinentie, urineverlies is combinatie klachten van stress en urge incontinentie

Overloopincontinentie, urineverlies is constant van aard, vanwege atonie vd detrusor. Kan ontstaan door medicamenteus: opiaten, prostaathypertrofie. Moet gelijk behandeld worden met katheter want voorkomen pyelonefritis of sepsis
Functionele incontinentie, hierbij is er GEEN stoornis van blaas of bekkenbodem, maar is er simpelweg onvermogen om optijd toilet te bereiken (bij sarcopenie bijv.)

EB) my gf will SUG me OF

Leg in stappen uit waardoor pt met nierinsufficientie vaker ulcererende wonden hebben.

NIERINSUFFICIENTIE
Neerslag calcium en fosfaat in vaatwand

Atherosclerose oiv calciumfosfaatneerslag

Perifeer vaatlijden

Ulcus/Slecht genezende wonden

DSM-V criteria Delier

Bewustzijnsstoornis, problemen met aandacht

Cognitieve functie verminderd (bijv. geheugen, desorientatie, taalstoornis), niet oiv eerder vastgestelde dementie

Korte tijd ontwikkeling, beloop fluctueert gedurende de dag (erger in de avond, sundowning)

Somatische aandoening aanwijzingen gebaseerd op Anamnese, LO of Lab

EB) Vier Delier

Merk dus op dat een lager bewustzijn NIET hetzelfde is als cognitieve functiestoornissen

Welke 4 klinische symptomen verwacht je bij een pt met ernstig nierfalen(eGFR < 25ml/min)? Hoe ontstaan deze klachten?

Misselijkheid & Maagklachten vanwege Uremie
Jeuk vanwege Uremie & Hyperfosfatemie

Vermoeidheid vanwege Anemie (epo tekort)

Hyperventilatie vanwege Metabole acidose (HCO3 tekort)

Welke 4 klinische symptomen verwacht je bij een pt met ernstig nierfalen(eGFR < 25ml/min)? Hoe ontstaan deze klachten?

Misselijkheid & Maagklachten vanwege Uremie
Jeuk vanwege Uremie & Hyperfosfatemie

Vermoeidheid vanwege Anemie (epo tekort)

Hyperventilatie vanwege Metabole acidose (HCO3 tekort)

Wat zijn redenen waarom er Hyperfosfatemie optreedt bij ernstig nierfalen, ondanks verhoogd PTH?

GFR is verminderd, dus fosfaat wordt minder goed uitgescheiden in urine

Tubuluscellen zijn minder gevoelig voor PTH, dus minder fosfaat uitgescheiden in urine

Veel fosfaataabod uit bot

Welke medicatiegroepen kunnen leiden tot urine incontinentie?

Antipsychotica

Antidepressiva

Antiparkinsonmiddelen
Alfablokkers

Benzodiazepinen

Opioiden
Lisdiuretica
Urologische anticholinergica

EB) 4x A, BOLU

---

Pre-renaal = ondervulling nieren. Je weefsel in lichaam wil meer vocht vasthouden, dus gaat het meer natrium vasthouden.

Meer natrium in weefsel = minder in urine

Bij een renale oorzaak werken de nieren niet goed, dus kan natrium niet geresorbeerd worden in het lichaam. In dat geval zal URINE natrium dus normaal-hoog zijn.

Verband metabole acidose en anion gap

Normale aniongap + metabole acidose duidt op diarree of renale tubulaire acidose
Hoge aniongap + metabole acidose duidt op ketoacidose of lactaatacidose

Wat zijn de 3 indicaties voor medicamenteuze behandeling van een delier?

Ernstig lijden (bijv. ernstig bang zijn voor hallucinaties)
Gevaar voor zichzelf of anderen (bijv. mensen aanvallen)

Delier zit behandeling van onderliggend aandoening in de weg (bijv. IV met medicatie eruithalen)

Welke dieetadviezen bij welke aandoening?

NIERFALEN
Zoutbeperking (bloeddruk omlaag = goed voor nier)

Eiwitbeperking (proteinurie)

Fosfaatbeperking

Kaliumbeperking

SARCOPENIE

Eiwitrijk (wil juist spier krijgen)

>3 kleinere maaltijden (zodat voedingsstoffen goed opgenomen kunnen worden)

HARTFALEN

Eiwitrijk (hartspier moet sterker worden)

Natriumbeperking (oedeem voorkomen)

Vochtbeperking (oedeem voorkomen)

Welke dieetadviezen bij welke aandoening?

NIERFALEN
Zoutbeperking (bloeddruk omlaag = goed voor nier)

Eiwitbeperking (proteinurie)

Fosfaatbeperking

Kaliumbeperking

SARCOPENIE

Eiwitrijk (wil juist spier krijgen)

>3 kleinere maaltijden (zodat voedingsstoffen goed opgenomen kunnen worden)

HARTFALEN

Eiwitrijk (hartspier moet sterker worden)

Natriumbeperking (oedeem voorkomen)

Vochtbeperking (oedeem voorkomen)

Welke dieetadviezen bij welke aandoening?

NIERFALEN
Zoutbeperking (bloeddruk omlaag = goed voor nier)

Eiwitbeperking (proteinurie)

Fosfaatbeperking

Kaliumbeperking

SARCOPENIE

Eiwitrijk (wil juist spier krijgen)

>3 kleinere maaltijden (zodat voedingsstoffen goed opgenomen kunnen worden)

HARTFALEN

Eiwitrijk (hartspier moet sterker worden)

Natriumbeperking (oedeem voorkomen)

Vochtbeperking (oedeem voorkomen)

Welke medicatie gebruik je bij palliatieve sedatie?

ALGEMEEN
Midazolam

Levomepromazine

Propofol

LAATSTE 24-48 uur

Midazolam

Diazepam
Lorazepam

Clonazepam

Welke vormen van incontinentie geven de volgende medicatiegroepen? Waarom?

Lisdiuretica: Urge incontinentie, want meer vocht naar verzamelbuis nieren
Opiaten: Overloop incontinentie, want anticholinerge bijwerkingen leidend tot blaasretentie
ACE remmer: Stress incontinentie, want hoesten als bijwerking

Wat zijn 5 indicaties voor toedienen PPI bij ouderen?

NSAID (remt COX)

Corticosteroid systemisch (remt ook COX net zoals NSAID)
SSRI (meer bloeding in maag)
Spironolacton, Kaliumsparend diureticum (eerder maagbloeding)
ALLE antistolling medicatie (primair & secundair, bcs sneller bloeding maag)

Criteria palliatieve medicatie

Vrijwillig

Refractaire symptomen

<2 wkn levensverwachting

Criteria palliatieve medicatie

Vrijwillig

Refractaire symptomen

<2 wkn levensverwachting

Welke farmacokinetische veranderingen treden er op bij ouderen? Noem voorbeelden van relevante medicatie

Absorptie → Maag pH stijgt & Maagdarm passagesnelheid neemt af. Relevant voor medicaties Itraconazol, Ketoconazol, HIV medicatie

Metabolisme → Levermetabolisme neemt af. Relevant voor medicaties Propanolol, Morfine

Distributie → Vetpercentage toegenomen. Relevant voor medicaties Lithium, Digoxine, Opiaten

Excretie → Nierfunctie afgenomen. Relevant voor medicaties Metformine, NSAID, Fraxiparine LMWH, Digoxine, Nitrofurantoine

Welke farmacokinetische veranderingen treden er op bij ouderen? Noem voorbeelden van relevante medicatie

Absorptie → Maag pH stijgt & Maagdarm passagesnelheid neemt af. Relevant voor medicaties Itraconazol, Ketoconazol, HIV medicatie

Metabolisme → Levermetabolisme neemt af. Relevant voor medicaties Propanolol, Morfine

Distributie → Vetpercentage toegenomen. Relevant voor medicaties Lithium, Digoxine, Opiaten

Excretie → Nierfunctie afgenomen. Relevant voor medicaties Metformine, NSAID, Fraxiparine LMWH, Digoxine, Nitrofurantoine

Wat is belangrijkste verschil tussen Nefrotisch en Nefritisch syndroom?

Nefrotisch syndroom gaat met albuminurie, Nefritisch syndroom gaat met hematurie (erythrocyten)
Nefrotisch syndroom gaat niet koorts, Nefritisch syndroom gaat wel koorts

Kenmerken nefrotisch syndroom

Dyslipidemie
Hypoalbumine
Proteinurie
Oedeem

Wanneer welke van deze bepalingen?

ANA bij SLE
anti dubbelstrengs DNA bij SLE
Anti-fosfolipase A2 receptor antistoffen bij Membraneuze glomerulopathie (denk bij nefrotisch syndroom)
ANCA bij Vasculitis, Wegener denk algemene symptomen koorts, gewichtsverlies, vermoeidheid

---

LONGoedeem is erger dan nefroprotectieve effect van ACEi

Longoedeem maakt je kortademig, slecht kwaliteit van leven

---

Obstipatie (maakt poep losjes)
Preventie UWI (cleanse nieren met vocht)

NIET TEGEN DORST! Als je bijna dood bent heb je sws dorst ongeacht hoeveel vocht je hebt

---

OVERDAG FUNCTIONEREN ook beperkt, alleen dan

Welke twee medicaties leiden samen tot acute nierschade?

NSAID want zorgen voor afferente vasoconstrictie

ACEi/ARB want zorgen voor efferente vasodilatatie

Samen zorgen ze er dus voor dat de NIERPERFUSIE LAAG IS

Benoem 5 redenen waarom je geen vocht wil toedienen bij terminale pt

Dorstgevoel zal niet afnemen bij toedienen vocht bij terminale pt

Levensverwachting neemt niet toe

Decompensatio Cordis neemt toe, daardoor meer benauwdheid (meer vocht in longen?)
Reutelen hogere kans

IV Infuus kan belastend zijn voor pt

Welke 4 oorzaken van achteruitgang eten en drinken bij pt met dementie?

Apraxie

Slikproblemen

Eetlust vermindering

Weigering van eten / drinken (dement pt doet lastig, weet niet wrm eten nodig is)

Verschil hemodialyse en peritoneaal

Gebruik hemodialyse moet in zks, peritoneaaldialyse mag thuis
Duratie hemodialyse moet 4u aaneengesloten zitten, peritoneaaldialyse kan verspreid over de dag
Bloeddrukdalingen erger bij hemodialyse bcs 4u achter elkaar, bij peritoneaaldialyse mag dit verspreid over de dag dus minder ernstige bloeddrukdalingen → Belangrijk bij hartfalen

Nierfunctie mag slechter zijn bij hemodialyse, dit werkt sterker dan peritoneaaldialyse

Wat zijn de 9 vormen van onvrijwillige zorg?

WET ZORG EN DWANG
Beperking vrijheid om leven in te richten
Beperking ontvangen bezoek
Onderzoek kleding, lichaam
Onderzoek woonomgeving
(Onderzoek) Controle op middelen

Toezicht (Domotica: camera ook)
____
____
OVERIGE ONVRIJWILLIGE ZORG

Toediening van vocht, medicatie, handelingen wegens verstandelijke beperking
Insluiting (deur op slot)
Beperking bewegingsvrijheid

Wat zijn de 9 vormen van onvrijwillige zorg?

WET ZORG EN DWANG
Beperking vrijheid om leven in te richten
Beperking ontvangen bezoek
Onderzoek kleding, lichaam
Onderzoek woonomgeving
(Onderzoek) Controle op middelen

Toezicht (Domotica: camera ook)
____
____
OVERIGE ONVRIJWILLIGE ZORG

Toediening van vocht, medicatie, handelingen wegens verstandelijke beperking
Insluiting (deur op slot)
Beperking bewegingsvrijheid

Welke neuromotorsysteem klachten ontstaan in de late fase van dementie?

Epilepsie (partieel of gegeneraliseerd)

Grijpreflex (bij strijken handpalm, dan grijpbeweging)
Myoclonien (onwillekeurige spiercontracties over het lichaam)
Rigiditeit (toegenomen weerstand bij passief strekken van spieren)

DSM-V kenmerken depressie NORMAAL

Sombere stemming, grootste deel vd dag bijna elke dag

Anhedonie, verminderd plezier in alle of bijna alle activiteiten

Gewichtsschommelingen

Slaapproblemen

Suicidegedachten recidiverend

DSM-V kenmerken depressie OUDEREN

Slaapproblemen

Doodsgedachten
Gebrek aan energie
Terugtrek gedrag
Schuldgevoelens buitensporig

Psychomotorische agitatie / remming

Angst en onrust

Solifenacine

Groep medicatie urologische spasmolytica
Indicatie bij Urge incontinentie
Bijwerking belangrijk cognitie aangedaan

---

Pre-renale nierinsufficientie gaat met ondervulling. Bij ondervulling wil je minder vocht naar nieren brengen. Overgebleven vocht wil je namelijk naar weefsel brengen.

ACEi zorgt voor dilatatie efferent vat glomerulus, hierdoor meer vocht naar nieren. Dit is slecht, daarom lisinopril weghalen.

Chronische nierschade gevolgen gebaseerd op eGFR

Klaring <45ml/min
PTH stijgt

Klaring <30ml/min Kalium stijgt
Hb (oiv EPO) daalt

Klaring <20ml/min Fosfaat stijgt
Ureum stijgt, daardoor complicaties van gastritis, pericarditis, trombopathie, encephalopathie
Bicarbonaat daalt, dus metabole acidose

____
Klaring <15ml/min
Gewicht stijgt/daalt

Chronische nierschade gevolgen gebaseerd op eGFR

Klaring <45ml/min
PTH stijgt

Klaring <30ml/min Kalium stijgt
Hb (oiv EPO) daalt

Klaring <20ml/min Fosfaat stijgt
Ureum stijgt, daardoor complicaties van gastritis, pericarditis, trombopathie, encephalopathie
Bicarbonaat daalt, dus metabole acidose

____
Klaring <15ml/min
Gewicht stijgt/daalt

NIERFUNCTIE BEPALEN SCHATTING
MDRD

Cockgroft-Gault

METEN

Inuline

24u urine op kreat en ureum

NIERFUNCTIE BEPALEN SCHATTING
MDRD

Cockgroft-Gault

METEN

Inuline

24u urine op kreatinine en ureum

Wat is het verschil tussen de herkomst van Ery's en Dismorfe Ery's?

Ery: Urinewegen
Dismorfe Ery: Glomerulus, renale oorzaak

In deze casus wil je een renale oorzaak van de acute nierinsuf uitsluiten, dus in dat geval wil je dus DYSMORFE ERYTHROCYTEN uitsluiten. Die normale erythrocyten geven enkel aan dat er schade is ergens in de urinewegen.

Normaalwaarden

Aniongap 6-12

Natrium 136-146
Chloride 98-108
Kalium 3.6-4.8
Albumine 35-52
eGFR >60