AP5 week 3

Week 3

79 kaarten

Spatiebalk om te omdraaien · voortgang blijft lokaal bewaard

Alle kaarten

AP5 week 3 bevat 79 flashcards voor geneeskunde aan de VU. Bestudeer de kaarten hieronder of start de interactieve studiemodus.

Het stervensideaal is om [...] en een [...].

Het stervensideaal is om lang en gezond te leven en een snelle, pijnloze dood te ervaren.

De zes meest voorkomende chronische ziektes zijn: [...].

De zes meest voorkomende chronische ziektes zijn: beroerte (CVA), dementie, longziekte/COPD, hartziekte, diabetes, kanker.

De gemiddelde sterfteleeftijd in Nederland is tegenwoordig [...] jaar.

De gemiddelde sterfteleeftijd in Nederland is tegenwoordig 78,5 jaar.

[...] van de sterfgevallen bestaat uit mensen van zeventig jaar of ouder.

75 procent van de sterfgevallen bestaat uit mensen van zeventig jaar of ouder.

Palliatieve zorg is [...] van [...] hebben met een [...]

Palliatieve zorg is zorg die de kwaliteit van leven verbetert van patiënten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende aandoening of kwetsbaarheid.

Enkele uitdagingen bij palliatieve zorg zijn het [...], [...], [...] en [...].

Enkele uitdagingen bij palliatieve zorg zijn het onvoorspelbare beloop van chronische ziektes, frequente ziekenhuisopnames en transities, versplintering van zorg en schaarste in thuiszorg en verpleeghuiszorg.

De surprise question luidt: [...]

De surprise question luidt: "Zou het mij verbazen als deze patiënt binnen twaalf maanden overlijdt?"

Overbehandeling verwijst naar het [...] in de laatste levensfase.

Overbehandeling verwijst naar het onnodig voortzetten van curatieve behandelingen in de laatste levensfase.

Wat is Advance Care Planning (ACP)?

---

ACP is een proces waarbij persoonlijke doelen van medische zorg en levenseindevoorkeuren van patiënten worden besproken en voorbereid.

"Final common pathway" verwijst naar het [...] is en de [...]

"Final common pathway" verwijst naar het punt waarop er geen weg terug meer is en de stervensfase onomkeerbaar is geworden.

Belangrijk bij de zorg rondom het sterven is
[...]
[...]
[...]
[...]

Belangrijk bij de zorg rondom het sterven is
Voorlichting over pijn en andere symptomen
Vermijden van onnodig lange stervensduur
Controlebehoud over het eigen leven
Mogelijkheid bieden om het leven af te ronden en omringd te worden door dierbaren

[...] planning omvat het [...], zoals het al dan niet willen ontvangen van levensverlengende behandelingen, de wens om thuis te sterven, uitleg over het te verwachten ziektebeloop, en het saneren van medicatie.

Advanced care planning omvat het bespreken van wat nog wel en wat niet meer belangrijk is, zoals het al dan niet willen ontvangen van levensverlengende behandelingen, de wens om thuis te sterven, uitleg over het te verwachten ziektebeloop, en het saneren van medicatie.

Welke medicijnen zijn vaak niet zinvol in de laatste levensfase?

---

trombocytenaggregatieremmers
anti hypertensiva
cholesterolsyntheseremmers
vitamines
bisfosfonaten

EB) TAC VB met me

Wat zijn enkele kenmerken van de stervensfase?

---

Enkele kenmerken van de stervensfase zijn:
ernstige vermoeidheid en verzwakking
verminderd bewustzijn
verminderde urineproductie
onregelmatige ademhaling
hoorbare ademhaling (reutelen)
toenemende desoriëntatie (terminale onrust)

Reutelen is een [...] veroorzaakt door aanwezigheid van een secreet in de luchtwegen. Het kan worden behandeld door [...] + evt [...] maar [...] lijkt effectiever dan behandeling nadat het reutelen is begonnen.

Reutelen is een luidruchtige ademhaling veroorzaakt door aanwezigheid van een secreet in de luchtwegen. Het kan worden behandeld door goede lichaamshouding + evt scopolaminebutyl (anticholinerge medicatie, meer sympathisch = meer ademen) maar preventieve toediening lijkt effectiever dan behandeling nadat het reutelen is begonnen.

Hoe kan pijn in de stervensfase worden behandeld?

---

Pijn kan worden behandeld met adequate pijnstilling door transdermale of subcutane toediening van opioïden. Overdosering moet worden vermeden, en andere oorzaken van discomfort moeten worden overwogen. Bedwisselingen en een goede houding kunnen ook bijdragen aan pijnverlichting.

Wat kan een oorzaak zijn van een delier?

---

infectie

metabool
medicamenteus

Wat is de aanbevolen behandeling voor een terminaal delier als de oorzaak niet kan worden gevonden?

---

Benziodiazepinen (rustig worden) + haloperidol (psychotische klachten weghalen)

Welke symptomen kunnen optreden bij terminale onrust?

---

Persisterende bewegingsdrang, tremoren, kreunen, schreeuwen, plukken en in het luchtledige grijpen.

Wat kan een mogelijke oorzaak zijn van dyspnoe?

---

Ziekten zoals longmetastasen
doorgroei van tumoren
comorbiditeiten zoals COPD, hartfalen en longziekten
overvulling
verhoogde abdominale druk bij ascites.

Hoe kan misselijkheid en braken worden behandeld als het wordt veroorzaakt door vertraagde maagontlediging?

---

Metoclopramide (anti-emeticum, dopamine antagonist)

Wat kan worden gedaan om de uitputting bij een patiënt te verlichten?

---

Intermitterende sedatie
continue palliatieve sedatie

Wat zijn enkele belangrijke sociale factoren tijdens het stervensproces?

---

Afscheid kunnen nemen, goede communicatie tussen naasten en zorgverleners, voorkomen van onverwacht overlijden, voldoende informatie verstrekken, en voorkomen van verstoorde relaties.

Welke factoren kunnen een rol spelen in de spirituele/existentiële aspecten van het stervensproces?

---

Angst voor het hiernamaals, culturele verschillen, aantasting van de integriteit van zorgverleners, religie, beleving van de dood, traumatische ervaringen uit het verleden, en de tijdsduur van het stervensproces.

Welke psychische factor kan optreden tijdens het stervensproces?

---

Angst, trauma, boosheid, problemen met verwerking en acceptatie, depressie, en terminaal delier.

Wat zijn enkele oorzaken van dehydratie bij ouderen en zieken?

---

afgenomen hoeveelheid lichaamswater
verminderde dorstprikkel
verminderd vermogen van de nieren om water en natrium vast te houden.

Welke soorten dehydratie bestaan er?

---

isotoon (normaal natrium)
hypertoon (verhoogd natrium extracellulair)
hypotoon (verlaagd natrium extracellulair)

Welke relatie bestaat er tussen dorst en dehydratie in de terminale fase?

---

Bij isotone dehydratie (in de terminale fase) is er meestal geen dorst. Bij hypertone dehydratie is er wel sprake van dorst.

Waarom is dehydratie een precipiterende factor voor het ontwikkelen van een delier?

---

Dehydratie kan een precipiterende factor zijn voor het ontwikkelen van een delier, vanwege verminderde doorbloeding van de hersenen en/of stapeling van medicijnen.

Wat zijn de zorgvuldigheidseisen voor het uitvoeren van euthanasie in Nederland?

---

Vrijwillig en weloverwogen verzoek van de patiënt
Uitzichtloos en ondraaglijk lijden
Informatie goed aan de patiënt doorgegeven
Medische zorgvuldige uitvoering
Andere oplossing niet mogelijk
Onafhankelijke arts geraadpleegd

EB) Voordat ik euthanasie pleeg ga ik eerst VUIMAO vragen

Wat is voltooid leven?

---

Voltooid leven verwijst naar een situatie waarin een persoon klaar is met het leven, zonder dat er sprake is van een medische grondslag.

Wat is de relatie tussen de euthanasiewet en het voltooide leven?

---

De euthanasiewet is oorspronkelijk gericht op een noodtoestand en barmhartigheid ten opzichte van het behoud van leven, maar tegenwoordig lijkt het meer te gaan over zelfbeschikking. Het voltooide leven is een voorbeeld van deze verschuiving.

Wie voeren voornamelijk euthanasie uit?

---

Vooral huisartsen voeren euthanasie uit, met een percentage van 84,8%. Patiënten geven vaak de voorkeur aan de arts met wie ze het meest vertrouwd zijn, wat meestal hun huisarts is. In de ouderengeneeskunde komen relatief weinig euthanasieverzoeken voor.

Wanneer komt iemand naar de nierfalenpoli?

---

Bij een nierfunctie van < 20 ml/min of snelle progressie van het nierfalen.

Wat is de functie van atorvastatine bij nierfalen?

---

Het beschermt de vaatwand
voorkomt schade aan de vaten.

Bedenk dat cholesterol zich in de vaatwand ophoopt

Waarom wordt bumetanide voorgeschreven aan patiënten met nierfalen?

---

Het wordt gegeven aan patiënten die vocht niet goed kunnen uitscheiden en oedeem ontwikkelen.

Lisdiuretica

Waarom wordt colecalciferol gegeven aan patiënten met nierfalen?

---

Het wordt gegeven om het PTH (parathyroïd hormoon) onder controle te houden.

Colecalciferol = vitamine D, meer vit D = minder botafbraak nodig

Wat is de functie van darbepoetine alfa bij nierfalen?

---

Het stimuleert het beenmerg om erytrocyten (rode bloedcellen) aan te maken.

Waarom wordt gliclazide voorgeschreven aan patiënten met nierfalen?

---

Het wordt voorgeschreven voor de behandeling van diabetes, dat vaak voorkomt bij nierfalen.

Waarom wordt koelzalf gegeven aan patiënten met nierfalen?

---

Het helpt bij het verlichten van jeuk, een veelvoorkomend symptoom bij eindstadium nierfalen.

Waarom wordt natriumwaterstofcarbonaat gegeven aan patiënten met nierfalen?

---

Het wordt gegeven om de pH-waarde op peil te houden en de kans op metabole acidose te verminderen.

Wat is de functie van pantoprazol bij nierfalen?

---

Maagbeschermer

Wat is de functie van sevelamer hydrochloride bij nierfalen?

---

Het is een fosfaatbinder die het fosfaat bindt voordat het in het bloed kan worden opgenomen.

Wat zijn de opties bij terminale nierinsufficiëntie?

---

Dialyse (hemodialyse of peritoneale dialyse)
niertransplantatie
geen nierfunctievervangende behandeling (conservatieve behandeling).

Wat gebeurt er tijdens hemodialyse?

---

Het bloed wordt uit de patiënt gehaald en gezuiverd door een kunstnier voordat het terugkeert naar de patiënt.

Wat is de functie van een shunt bij hemodialyse?

---

Het zorgt voor een verbinding tussen een slagader en een ader, waardoor het bloed kan worden afgenomen en teruggevoerd tijdens dialyse.

Wat is hemofiltratie?

---

Het is het scheiden van plasma van bloed en vervangen door vloeistof met de gewenste samenstelling om afvalstoffen te verwijderen. Hemofiltatie is dus niet hetzelfde als hemodialyse.

Wat zijn mogelijke complicaties van een shunt voor hemodialyse?

---

pijn
infectie
trombose

Welke alternatieve locaties kunnen worden gebruikt voor dialyse als het niet lukt om een shunt in de armen aan te leggen?

---

Een bovenbeen shunt of een thorax loop met een centraal veneuze dialysekatheter kan worden gebruikt.

Wat is peritoneale dialyse?

---

Peritoneale dialyse is een vorm van dialyse waarbij een speciale vloeistof in de buikholte wordt gebracht en het peritoneum fungeert als semipermeabel membraan.

Hoe werkt osmose bij peritoneale dialyse?

---

Osmose is het transport van het oplosmiddel van een oplossing met een lage naar een oplossing met een hoge concentratie. Bij peritoneale dialyse wordt vocht onttrokken uit het lichaam via osmotische drukverschillen.

Wat zijn mogelijke complicaties van peritoneale dialyse?

---

ultrafiltratie falen
infecties
scleroserende peritonitis

Wat houdt conservatieve behandeling in het kader van nierfunctievervangende therapie in?

---

Conservatieve behandeling omvat leefstijladviezen en dieetmaatregelen om de achteruitgang van de nierfunctie te vertragen en de kwaliteit van leven te behouden.

Dus geen medicamenteuze of chirurgische interventie

Belemmerende factoren in het praten over de dood zijn [...] en [...]

Belemmerende factoren in het praten over de dood zijn hoop (valse hoop over in leven blijven) en schroom (aarzeling aankaarten dood)

Artsen die met palliatieve zorg in aanmerking komen ervaren een [...] burn-out ratio dan
gemiddeld, vooral door [...]

Artsen die met palliatieve zorg in aanmerking komen ervaren een hogere burn-out ratio dan
gemiddeld, vooral door emotionele uitputting

Hoe ontstaat versnelde atherosclerose bij nierinsufficiëntie in relatie tot ulcerende wonden?

---

Het fosfaat stijgt door nierinsufficiëntie, waardoor een hyperfosfatemie
ontstaat. Dit slaat neer in de bloedvaten samen met calcium waardoor atherosclerose ontstaat

Wanneer doe je onderzoek naar het natrium en de urine en wat zegt het?

---

Je doet onderzoek naar het natrium in de urine bij een acute nierinsufficiëntie, waarbij je twijfelt of de oorzaak renaal of prerenaal is.

Laag natrium in urine duidt op een prerenale oorzaak (bcs de nieren zelf, renaal, zijn wel nog in staat natrium op te nemen in lichaam)

Wat is een normale anion gap?

---

Normaal: 8-12 (door acute renale acidose en diarree), een anion gap boven 12 is veroorzaakt door 1 van de GOLDMARK's

Als je een ACE-remmer of een bètablokker wilt stoppen, voor welke kies je dan?

---

Het liefst behoud je de ACE-remmer ten opzichte van de bètablokker. Behalve als iemand eenindicatie heeft voor een bètablokker, dan bouw je de ACE-remmer af. Voor de cardiovasculaire
complicaties en voor het verminderen van de mortaliteit houd je het liefst zo lang mogelijk de
ACE-remmer.

Als iemand vocht vasthoudt is het belangrijk om een lisdiureticum te geven

Wat geef je als behandeling bij een hyperkaliëmie?

---

Calciumgluconaat (Acute behandeling hyperkaliëmie)
Resonium or sorbisterit (Kaliumbinders)

Het vier assen model bij internisten ouderengeneeskunde/geriatrie:

---

Somatisch
Cognitief
Functioneel
Sociaal.

Het vijf assen model bij specialisten ouderengeneeskunde:

---

Somatisch
Cognitief
Functioneel
Sociaal

Communicatie

Het vier assen model in de palliatieve zorg:

---

Spiritueel/existentieel
Fysiek
Sociaal
Psychisch.

Hoe kan er bij patiënt, ook bij ontbreken van eerdere labwaarden, het allerbeste onderscheid
worden gemaakt tussen een acute en chronische nierinsufficiëntie?

---

Echo van de nieren/niergrootte bij het ontbreken van de labwaarden. Anders kijk je liever naar
labwaarden, zoals tekenen van acidose, fosfaat stijging en calcium daling.

Dementie kenmerken

---

Geheugenverlies
Verlies van andere hersenfuncties, zoals: Executieve functies (apraxie), Visuospatiële functies, Spreken of het begrip van taal, Organisatie en planning
Er is sprake van significante lijdensdruk.

Intoxicaties die lijden tot dementie vormen

---

alcohol -> ziekte van Korsakov
roken -> vasculaire dementie

Wat zijn enkele aspecten waar mantelzorgers mee te maken hebben?

---

Organisatie van de zorg
probleemgedrag van de patiënt
verlies van eigen kwaliteit van leven
overbelasting
fysieke en mentale belasting
en rolomdraaiing/verlies van de partner.

Wat is het percentage mantelzorgers dat te maken heeft met overbelasting?

---

17%

Wat kan er gebeuren als een mantelzorger overbelast raakt?

---

Verwaarlozing of in ernstige gevallen mishandeling van de patiënt.

Oorzaken van chronische nierschade

[...] 44%
[...] 29%

[...] 18%
[...] 7%

[...] 2%

Oorzaken van chronische nierschade

Diabetes 44%
Hypertensie 29%

Overige 18%
Glomerular disease 7%

PCKD 2%

Nierfuncties

Volumeregulatie
[...]

[...]

[...]

Endocriene functies

[...] aanmaak erythrocyten
[...] katalyse actief Vitamine D (bij tekort dus osteoporose)

[...]

Nierfuncties

Volumeregulatie
RAAS

ADH

Plassen

Endocriene functies

EPO aanmaak erythrocyten
1α-hydroxylase katalyse actief Vitamine D (bij tekort dus osteoporose)

Renine

Chronische nierschade gevolgen gebaseerd op eGFR

Klaring <45ml/min
PTH stijgt

Klaring <30ml/min Kalium stijgt
Hb (oiv EPO) daalt

Klaring <20ml/min Fosfaat stijgt
Ureum stijgt, daardoor complicaties van gastritis, pericarditis, trombopathie, encephalopathie
Bicarbonaat daalt, dus metabole acidose

____
Klaring <15ml/min
Gewicht stijgt/daalt

Behandelingen chronische nierschade

Leefstijl / Dieet
[...]
[...]

Dieet: [...], [...], [...]
Medicamenteus
Hyperkalieme behandel je met Resonium/Sorbisterit (Kaliumbinders). Doe ook medicatiecheck voor Kaliumsparende diuretica

Hyperfosfatemie behandeld je met Fosfaatbinders

Behandelingen chronische nierschade

Leefstijl / Dieet
Beweging
Gewichtsbeperking

Dieet: Zoutbeperking, Kaliumbeperking, Fosfaatbeperking
Medicamenteus
Hyperkalieme behandel je met Resonium/Sorbisterit (Kaliumbinders). Doe ook medicatiecheck voor Kaliumsparende diuretica

Hyperfosfatemie behandeld je met Fosfaatbinders

Behandelingen chronische nierschade

Leefstijl / Dieet
Beweging
Gewichtsbeperking

Dieet: Zoutbeperking, Kaliumbeperking, Fosfaatbeperking
Medicamenteus
Hyperkalieme behandel je met [...]. Doe ook medicatiecheck voor [...]

Hyperfosfatemie behandeld je met [...]

Gevolgen van Hyperkaliëmie en Hyperfosfatemie

Hyperkaliëmie

[...] en risico op [...]

Hyperfosfatemie

Botstofwisseling verstoord

Hartfalen door vaatcalcificaties en vaatstijfheid

Toegenomen mortaliteit associatie

Gevolgen van Hyperkaliëmie en Hyperfosfatemie

Hyperkaliëmie

Ritmestoornissen en risico op hartstilstand

Hyperfosfatemie

Botstofwisseling verstoord

Hartfalen door vaatcalcificaties en vaatstijfheid

Toegenomen mortaliteit associatie

Gevolgen van Hyperkaliëmie en Hyperfosfatemie

Hyperkaliëmie

Ritmestoornissen en risico op hartstilstand

Hyperfosfatemie

[...]

[...]

[...]

Blijf herhalen tot de stof zit. Dit deck hoort bij Arts & patiënt 5.

Flashcards openen…

Portaal voorbereiden