Arts & patiënt 3

Er is sprake van Hypoxemie bij een PaO2 van < 10 kPa.

Normaalwaarden bloed

- PaO2 = 10-13 kPa
- PaCO2 = 4,6-6,0 kPa
- pH = 7,35-7,45
- [HCO3]- = 22-26 mmol
- Respiratoir Quotiënt (VCO2/VO2) in rust = 1.0
- CRP = <10 (vanaf >100 pas antibioticum)

Merk op dat je met deze waarden kan bepalen of er sprake is van Metabole/Respiratoire Acidose/Alkalose.

---

Atrium of ventrikelseptumdefect is een gaatje tussen linker en rechterhartkamer. Heeft vaak geen problemen omdat verhoogde druk in linkerkamer deze foramen dicht drukt. Kan leiden tot hypoxemie als dit niet gebeurt, want dan mixt zuurstofarm met zuurstofrijk bloed.

---

1. Fysiologische dode ruimte: Hierbij is er een deel van de long dat geen doorbloeding heeft. Hierdoor heb je wel genoeg ventilatie, maar niet genoeg perfusie (doorbloeding). Daarom is de V/Q > 1 en is er sprake van V/Q mismatching met dyspneu.

2. Fysiologische shunt: Hierbij heb je niet minder doorbloeding, maar zuurstofarm en zuurstofrijk bloed mixen waardoor de ventilatie in totaal niet genoeg is. Daarom is de V/Q <1 en is er sprake van V/Q mismatching met dyspneu.

3. Normaal geval: De perfusie en ventilatie zijn gelijk aan elkaar, hier is er dus geen sprake van V/Q mismatching en dyspneu.

---

1. pH is laag (<7.35), dus er is sprake van Acidose2. De acidose kan NIET respiratoir veroorzaakt zijn, want CO2 is zuur maar dat is in dit geval onder de normaalwaarde (<4,6 kPa)
3. De acidose is dus metabool veroorzaakt, want de HCO3- is basisch en is in dit geval ook onder de normaalwaarde (<22 mmol/L)

---

De Years score bestaat uit drie klinische kenmerken die, in combinatie met een bepaalde D-dimeer waarde, duiden op longembolie:
1. Diep veneuze trombose
2. Hemoptoë
3. Pulmonaire embolie waarschijnlijkste diagnose (na uitsluiting andere aandoeningen dus)

Behandelplan YEARS score:

1. 0 YEARS items & D-dimeer <1000 ng/mL: geen pulmonaire embolie

2. 0 YEARS items & D-dimeer >1000 ng/mL: CT Pulmonaire Angiogram

3. 1 of meer YEARS items & D-dimeer <500 ng/mL: geen pulmonaire embolie

4. 1 of meer YEARS items & D-dimeer >500 ng/mL: CT pulmonaire Angiogram

---

- Laag moleculair heparine + Vitamine K
- Directe Orale AntiCoagulantia (DOAC)

Alle drie van deze zijn antistollingsmedicatie

---

CTEPH ontstaat in <4% na longembolie

De drie hoofdklachten zijn:
- Gemiddelde druk a. pulmonalis > 25 mmHg; wiggedruk ≤15 mmHg (druk linker atrium)
- Ten minste 1 perfusie defectof passend pulmonalisangiogram
- Ondanks 3 maanden adequate antistolling

Merk op dat je een CTEPH diagnosticeert adhv een perfusiescan, want de perfusie is aangedaan.

Let er ook op dat bij Pulmonale Hypertensie groep II, linkerhartfalen, de a. pulmonalis druk > 25 en de wiggedruk ook >15 mmHg is. Bij Pulmonale Hypertensie groep IV, CTEPH, is de wiggedruk juist KLEINER dan 15.

---

Bij CTEPH is er geen lineair verband tussen verstopping van de vaten en vaatweerstand. Dit komt omdat NIET verstopte vaten bij CTEPH zich kunnen remodelleren bij perfusie problemen, waardoor de vaten die NIET verstopt zijn toch een grotere weerstand krijgen. Het is dus niet verstopping van de vaten, maar juist remodelling van de vaten dat leidt tot een hogere vaatweerstand bij CTEPH.

Bij pulmonaire embolie is het probleem wel altijd een (bloed-)verstopping, vandaar het lineair verband.

---

Dit onderscheid is belangrijk omdat je mensen met CTEPH echt moet opereren om de overlevingskans te verhogen, maar bij acute PE hoeft opereren niet per se.

---

- Pulmonalis EndArterectomie (PEA): thromboembolisch materiaal operatief verwijderen.
- Ballon Pulmonalis Angioplastiek (BPA/PTPA): Ballon zetten in vaten om arteria Pulmonalis te vergroten en vaatweerstand dus te verkleinen.

---

- mPAP: Druk a. Pulmonalis
- mPCWP: Wiggedruk (druk linker atrium)
- CO: Cardiac Output

Normaalwaarde PVR: 2WU (Wood Unit)

---

PH door:

1. Hypertensie Pulmonale Arterie (alleen hypertensie van de a. Pulmonalis, gaat dus niet om andere vaten)
2. Linkerhart aandoeningen (bijv. mitralisklep stenose)
3. Long aandoeningen / Hypoxie
4. Obstructies Pulmonair Arterie (merk op dat obstructies BUITEN de a. Pulmonalis dus niet hieronder vallen) -> CTEPH
5. Onduidelijk mechanisme / Overige

EB) HLLOO mijn hart doet pijn help me somebody

---

- Persisterende symptomen - Langzaam progressieve klachten zonder acute episode
- Dyspneu en vermoeidheid

---

- Luide tweede harttoon (lekkende tricuspidalis?) - Overvulling (teveel vocht in weefsels)
- Scleroderma, lever stigmata, clubbing (ophoping weefsel)

- Dyspneu, vermoeidheid, syncope, pijn op de borst

EB) I'm LOSD because of this kut blok, krijg er Pulmonale Hypertensie van

Wat kan je onderzoeken met de volgende typen van Flexibele Bronchoscopie?

- Inspectie: Algemene verdenking aangedane bronchiën - Spoeling: Microbiologische analyse, bij infecties
- Brush: Cytologische analyse, bij maligniteiten
- Puncteren: Analyse lymfadenopathie of maligniteiten
- Biopteren (cryo): Weefsel verkrijgen, bij ILD of maligniteiten

INSPECTIE

SPOELING

BRUSH

PUNCTEREN

(CRYO-)BIOPT

---

Naast diagnostische mogelijkheden heb je met starre bronchoscopie ook veel therapeutische mogelijkheden. Bijvoorbeeld 'Debulking' van tumoren, verwijderen Corpus Alienum, Stenting of Hemostase. Voornamelijk het weghalen van dingen dus.

Pleuravocht gaat met (restrictieve/obstructieve) een restrictieve longfunctie. Hoe diagnosticeer en behandel je dit?

Diagnose: X-Thorax Behandeling: Transthoracale punctie.

---

Pneumothorax (linksonder van pt).

De vier stappen voor de behandeling van een pneumothorax zijn:

1. Afzuigen lucht middels infuusnaald
2. Plaatsing thoraxdrain (voor verwijderen lucht, vocht en bloed)
3. Bedrust en zuurstofsuppletie
4. Chirurg bellen

---

Diagnostisch: Inspectie pleura of Kweek verkrijgen Therapeutisch: Pleurodese (aan elkaar plakken pleura bij pleuravocht/pneumothorax)

---

Elastic Recoil zorgt ervoor dat de longen weer leeg kunnen lopen na inflatie. Als dit niet gebeurt, dan drukt het lucht uit de longen de kleine luchtwegen dicht (is dit correcte uitleg?), waardoor de expiratie vermoeilijkt wordt.

Elastic Recoil is dus nodig voor een normale expiratie.

De Elastic Recoil is bij astma (verlaagd/normaal/verhoogd) normaal en bij COPD verlaagd.

Bij astma zijn de alveoli niet aangedaan, daarom verandert er niets aan de elastic recoil. Bij COPD is het wel het geval, dus als de alveoli hun structuur verliezen dan verlaagt ook de elastic recoil.

---

1. Extrathoracaal: Problemen met volledige inspiratie (onderste y-as)

2. Intrathoracaal centraal: Problemen met volledige expiratie (bovenste y-as)

3. Intrathoracaal perifeer: Problemen met eind van expiratie, begin gaat normaal (piek bovenste y-as)

---

- Reuma / Sarcoïdose (ontsteking)

- Obesitas
- Eosinophilic Granulomatosis met PolyAngiitis (EGPA: Churg-Strauss)

EB) RSOE

---

Progressie van COPD is mede afhankelijk van hoe groot de longe zijn aan het eind van de kinderjaren (ongeveer 18 jaar). Dezelfde aantal packyears heeft voor een roker met grote longen dus minder invloed dan een roker met kleine longen.

Het Fletcher diagram houdt hier geen rekening mee.

---

Mensen met COPD hebben problemen met de uitademing. Als zij opnieuw gaan inademen voordat zij hun volledige longinhoud hebben uitgeademd, dan zal er dus steeds minder zuurstof meedoen aan de ventilatie. Dit leidt snel tot dyspneu.

---

1. SABA of ICS-formoterol -> ZO NODIG!(SABA vaker dan 2x per week? dan stap 2)
2. ICS lage dosis
3. ICS lage dosis + LABA of alleen ICS medium dosis
4. ICS medium dosis + LABA of alleen ICS hoge dosis
5. Verwijzing longarts

SABA mag max 2x per week, anders naar volgende stap gaan. ICS-formoterol mag max 8 inhalaties per dag.

Afkortingen:
- SABA: Short Acting Beta-Agonist
- ICS: Inhalatie CorticoSteroid
- LABA: Long Acting Beta-Agonist
- LAMA: Long Acting Muscarinic Antagonist
- LTRA: LeukoTRieën Antagnonist

---

1. SABA of SAMA ZO NODIG (bij geen longaanvallen)
2. LABA of LAMA ONDERHOUD
3. LABA of LAMA ONDERHOUD

Bij longaanvallen vaker dan 2x per jaar gebruik je dus ook ICS.

Afkortingen:
- SABA: Short Acting Beta-Agonist
- SAMA: Short Acting Muscarinic Antagonist

- ICS: Inhalatie CorticoSteroid
- LABA: Long Acting Beta-Agonist
- LAMA: Long Acting Muscarinic Antagonist

De drie medicatie die vaak leiden tot Interstitial Lung Disease (ILD) zijn Methotrexaat, Nitrofurantoin en Amiodarone.

---

- Dyspneu (lage PaO2 tijdens inspanning + verhoogde ademarbeid) - Hoest
- Klachten van onderliggende aandoeningen (aangezien ILD's vaak secundair ontstaan aan andere ziekte)

Merk op dat al deze klachten primair ontstaan door een verdikte celmembraan vanwege fibrose, wat invloed heeft op de gaswisseling.

---

1. Diagnose naar onderliggende aandoening (bijv. serologisch onderzoek)
2. Broncho Alveolaire Lavage (BAL): Spuiten van zout in kleine luchtwegen en daarna terugtrekken, vervolgens kijken welke bacteriën erin zitten
3. Histopathologie: Chirurgisch longbiopt of bronschocopisch cryobiopt (werkt beter dan normaal biopt)

EB) DBH

---

Risicogroep: Jonge mensen, vaak van negroïde ras

Herstel verloopt in 80-90% van de mensen met sarcoïdose vanzelf, in een kleine groep is het chronisch en invaliderend.

---

- Mannen- Ex rokers (fibrose door roken)
- 60-70 jaar

IPF is een progressieve vorm van fibrose met een gemiddelde overleving van 3 jaar.

Productieve hoest duidt op een (pulmonaal/cardiaal) pulmonale oorzaak, Droge hoest duidt op een cardiale oorzaak.

Productieve hoest betekent dat je slijm ophoest.

EB) Productieve hoest gaat met een Pulmonale oorzaak

---

1. Palpitaties irregulair?
2. Oedeem perifeer?
3. Orthopneu? - Dyspneu die afneemt bij rechtop staan, omdat zwaartekracht vocht uit hart houdt (klachten erger bij liggen of bukken)
4. Nycturie? - Bij hartfalen heeft het hart alleen s 'nachts in rust genoeg energie om voldoende bloed naar nieren te pompen, daarom nycturie.

EB) Show me the POON, daar krijg ik hartpalpitaties en tachypneu van

Al deze vragen wijzen op een CARDIAALprobleem.

---

Virus bindt aan ACE2 receptoren op epitheel en endotheel van luchtwegen, circulatie en tractus digestivus. Dit is dus de 'aanhechtingsplaats' van COVID-19.

---

Protease TMPRSS2 zorgt voor activatie van het S-protein, deze zorgt ervoor dat het COVID-19 virus binnen de cel komt. Protease TMPRSS2 is dus een soort 'gatekeeper' voor het virus.

Protease TMPRSS2 inhibitors kunnen ervoor zorgen dat er GEEN endocytosis plaats vindt, omdat ze normaal Viral S protein activeren (hierdoor dus geen binding aan ACE2!)

---

Kenmerkend voor late stage COVID19 is dat er een verhoogde vasculaire permeabiliteit is. Dit leidt tot:

- Longoedeem. Hierdoor verminderde gaswisseling. → Dit leidt verder tot longfalen door ‘diffuse alveolar damage’

- Angiooedeem. Hierdoor trombose & embolieën → Dit leidt verder tot renale, neurologische en cardiovasculaire aandoeningen

---

PCR test (best). Antigeen test (minder goed)

CT scan ook mogelijk, met 'matglas' verkleuring. Grijswitverkleuring (zie linksonder en rechtsmidden, specifieke grijze gebiedjes die NIET over de hele long zijn maar wel in BEIDE longen).

---

Imatinib vermindert vaatlekkage door versterking onderling contact van endotheel. Ook heeft het mogelijk een antiviraal en onstekingsremmend effect. De mortaliteitscijfers worden hierdoor verlaagd.

---

1. Caring about - Attentiveness: Betrokken zijn, herkennen wanneer zorg nodig is
2. Taking care of - Responsibility: Verantwoordelijk zijn, zorg aanbieden waar nodig
3. Care giving - Competence: Uitvoeren van zorg zelf, specifieke deskundigheid
4. Care receiving - Responsiveness: ontvangen van zorg

EB) ARCR

---

- Prednison: Ontstekingsremmer. Dit helpt tegen de ontstekingsklachten van de gecompliceerde luchtweginfectie. - Amoxiciline: Breedspectrum antibioticum. Dit helpt tegen de (waarschijnlijk) bacteriële verwekker van de luchtweginfectie. Mocht het niet helpen dan weet je dat het een virale infectie is. Amoxiciline is dus een eerstekeus behandelingsmedicatie bij GEEN overgevoeligheid.

---

A) Hypersensitivity Pneumonitis: 'Boerenlong' - Ontstekingsreactie van kleine luchtwegen door antigenen van microben op bijv. hooi of stroB) Reactive Airways Syndrome: Algemene verzamelterm voor hypersensitiviteit van de luchtwegen, wordt medisch gezien weinig gebruikt
C) Beroepsastma: Astma die monocausaal is ontstaan door werkfactoren, vaak op hogere leeftijd
D) Door werk verergerd astma: Exacerbatie van al eerder bestaande astma, oiv werkfactoren

Antwoord is hier D, want pt was al reeds bekend met astma.

Tijdens inademing is de intrapleurale druk (positief/negatief) negatief en de transmurale druk positief. Tijdens uitademing is de intrapleurale druk positief en de transmurale druk negatief.

Transport van O2 en CO2 kan op vier verschillende manieren verstoord zijn. Welke formule hoort bij welk niveau?

1. VO₂ = BF x TV x (FIO₂ – FEO₂) hoort bij Ventilatie
2. VO₂= DLO₂ x (PO₂,alveoli – PO₂,longcapillairen) hoort bij Zuurstofopname in de longen
3. VO₂= p x s x (Ca-Cv) hoort bij het Hart
4. VO₂= Dcapillair x (PO₂,capillair – PO₂,mitochondria) hoort bij Weefsels.

Hartfalen onderzoek je aan de hand van (diagnostisch middel) BNP.

Brain natriuretic peptide (BNP) wordt uitgescheiden door ventrikels van het hart bij schade.

---

Stigma verwijst naar eigenschappen die personen (onrechtvaardig) in een negatief daglicht plaatsen.

1. Lichamelijke kenmerken: Ziekte / deformiteiten 2. Geestelijke kenmerken: Psychische aandoeningen, afwijkend gedrag
3. Tribale kenmerken: Ras, religie

---

1. Macroniveau: Op beleidsniveau, bijvoorbeeld een wettelijk verbod voor migranten zonder verblijfsvergunning zich te verzekeren. 2. Mesoniveau: Op institutioneel niveau, bijvoorbeeld het discriminerende rankingsysteem van Harvard University.
3. Microniveau: Op individueel niveau, bijvoorbeeld het minder aandacht besteden van artsen aan migranten vanwege taalbarrieres.

---

1. Hulpeloosheid: minderheden komen makkelijker in machteloze situaties terecht, wat leidt tot hulpeloosheid.

2. aantasting van het gevoel van Eigenwaarde: minderheden hebben een grotere kans op het ontwikkelen van een negatief zelfbeeld.

3. gevoel van persoonlijk Falen: minderheden hebben grotere kans op het gevoel van eigen falen bij tegenslag.

EB) i HEF problems with discrimination

---

Condicion migrante is het fenomeen dat migratie gecombineerd gaat met een lage sociaaleconomische status (SES) in het nieuwe land
gezondheidsproblemen kunnen geven.

Merk op dat er voor condicion migrante dus in feit aan twee voorwaarden voldaan moet worden:
- Migrant heeft lage SES (verminderd sociaal netwerk, geen baan, geen opleiding, etc.)
- Deze lage SES leidt tot gezondheidsproblemen

---

1. Diagnose-receptmodel: Arts vertelt enkel de diagnose en gelijk het recept (de oplossing), zonder inspraak van de patiënt. Dit model is alleen bruikbaar als de arts zeker is van zijn zaak en de patiënt heel makkelijk de boodschap zou accepteren. Vaak is dit niet zo.

2. Participatiemodel: Arts betrekt de patiënt bij het gesprek en past tweerichtingsverkeer toe om samen de problemen en oplossingen in kaart te brengen.

---

De judo-techniek is een gesprekstechniek waarbij de arts de problemen erkent van de patiënt ('meegeven met de weerstand'), ZONDER toe te geven dat de arts er zelf mee eens is. Bij judo gebruik je andermans kracht en energie om diegene op de mat te werpen, dat doe je hier ook.

Voorbeeld uit casus)
Judo-techniek: U ergert zich eraan dat de huisarts zo een onrealistische oplossing aanbood. -> Bespreek eigenlijk alleen wat de patiënt zelf zou zeggen
Foute judo-techniek, dus instemmen: Ik begrijp dat de huisarts u niet goed heeft geholpen, dit moest anders gebeuren.

Bij de tweede zin merk je dat je de eerdere zorgverlener eigenlijk in een kwaad daglicht zet, wat misschien goed is voor jouw behandelsrelatie op korte termijn, maar op long term wantrouwen wekt in de gezondheidszorg (iguess?)

---

Wilsbekwaamheid gaat om de beoordeling van de besluitvorming (dus niet wat is de keuze, maar hoe is de keuze gemaakt?) en niet om het besluit zelf. Mensen hebben zelf het recht om te kiezen wat zij willen, ook al is dit medisch niet de beste oplossing. De medische maatstaf is niet de enige waar mensen op letten namelijk.

Belangrijk hierbij is dat wilsbekwaamheid volgens drie perspectieven 'getoetst' kan worden:

1. Cognitief perspectief: heeft de patiënt het bevattingsvermogen informatie te begrijpen op het niveau van de te nemen beslissing?
2. Emotioneel perspectief: heeft de patiënt voldoende emotionele overtuiging om een bepaalde keuze te maken?
3. Waarde perspectief: komt de keuze van de patiënt in overeenstemming met zijn waarden?

Een instrument om wilsbekwaamheid te beoordelen is de MacArthur Competence Assessment Tool (MacCAT).

---

Het vermogen om informatie te ‘begrijpen’

Het vermogen om de situatie te ‘waarderen’

Het vermogen om rationeel gegevens te hanteren en te ‘redeneren’

Het vermogen om een ‘keuze te maken’ en uit te drukken

---

Paroxysmaal betekent 'aanvalsgewijs'. Bij paroxysmale atriumfibrilleren heb je dus niet constant klachten. Bij normaal atriumfibrilleren wel.

---

Bij een ongecompliceerde luchtweginfectie is er geen specifiek beleid, klachten gaan vaak vanzelf over (denk BLWI). Bij een gecompliceerde luchtweginfectie is wel een specifiek beleid, klachten moeten vaak behandeld worden mbv antibioticum (denk pneumonie).

---

Naast acuut hoesten ook:

*Kenmerken van ernstig ziek zijn
- Tachypneu & Tachycardie
- Koorts langer dan 7 dagen
- Hypotensie (<90/60 mmHg)
- Verwardheid
____
*Matig ziek zijn en...
- EENzijdige auscultatoire afwijkingen
- CRP >100 mg/L (CRP 20-100 bij matig zieken en positief klinisch beeld)
- Infiltraat op X-thorax
- Beloop langer dan 7 dagen met koorts en hoesten

Verder ook relevante comorbiditeiten(hartfalen, COPD, DM, nierinsuf) en gestoorde afweer

Medicatie bij gecompliceerde luchtweginfectie (pneumonie):

1. Kinderen <9 jaar (of <31 kg): Amoxicilline als eerste keus, Azitromycine bij overgevoeligheid
2. Iedereen <9 jaar (mits >31 kg): Amoxicilline als eerste keus, Doxycycline bij overgevoeligheid
3. Zwangeren en vrouwen in lactatieperiode: Amoxicilline als eerste keus, Eyrtromycine bij overgevoeligheid

Merk op dat met 'overgevoeligheid' wordt bedoeld dat de patiënt een allergie heeft voor antibiotica, zoals penicillinen.

---

- BSE: chronische infectie/maligniteit- Hb: Anemie
- TSH: Hypothyreoïdie
- Glucose: Diabetes (bij hyperglycemie word je ook vermoeid)
- Leukocyten: ontstekingen en maligniteit

---

Normaalwaarden: 8,5-11 mmol/L Anemie: < 6.5 mmol/L

---

1. Woonsituatie: In hoeverre bent u tevreden met uw huisvesting? 2.Opleiding/Carriere: Hoe ervaart u uw studie/baan?
3. Financiële situatie: Bent u tevreden over uw inkomsten?
4.Sociale situatie: In hoeverre ervaart u acceptatie door de omgeving?

EB) WOFS

Merk op dat dit gewoon random voorbeelden zijn waar je op terug kan vallen als je niets weet, er zijn eigenlijk oneindig veel mogelijkheden.

---

Kijk naar de pH waarden en de bloedgaswaarden van de patiënten.
- Bij de eerste is er sprake van hypoxie met een respiratoire alkalose. Als hypoventilatie de oorzaak was, dan zou je verwachten dat er juist teveel CO2 was dus dan zou er een respiratoire acidose zijn. Het antwoord is ook niet VQ mismatch, want dat bestaat uit 'relatieve shunt' en 'fysiologisch dode ruimte', maar dat tweede heeft hier niets mee te maken. Het antwoord is ook niet diffusiestoornis, want dan zou je ook hypercapnie verwachten. Relatieve shunt is het gode antwoord, want door het longoedeem is de perfusie verminderd maar de ventilatie is wel normaal. Merk dus op dat relatieve shunt een onderdeel is van VQ mismatch.

- Bij de tweede is het antwoord wel hypoventilatie, want de PaO2 is verlaagd en de PaCO2 is verhoogd zoals je dat bij hypoventilatie zou verwachten. Het antwoord is hier niet relatieve shunt omdat je dan uit de casus zou verwachten dat er een verstoring is van of de ventilatie of de perfusie, maar dat is hier niet het geval.

- Diffusiestoornis herken je aan als de PaO2 daalt BIJ INSPANNING, dit komt door een verkorte transit time (dus bloed gaat sneller langs longen en neemt minder O2 op). CO2 gaat wel nog normaal omdat deze een betere diffusiecapaciteit heeft.

Vanaf een FEV1 na bronchusverwijding onder de 12% spreek je NIET van reversibiliteit.

Vaak gaat het om astma als >12% en COPD als <12%. De reden dat ze deze waarde nemen is omdat als er bronchusverwijding is onder de 12% dan is dat verschil zodanig klein dat het ook op toeval berust kan zijn. COPD is uiteraad irreversibel, maar tot 12% bronchusverwijding zegt dus eigenlijk niets.

---

Allergische rhinitis = Hooikoorts. Gaat dus vaak gepaard met astma en eczeem binnen atopisch syndroom.

In de nacht heb je vaak gehoest, in de ochtend heb je vaak snot en slijm door 'post nasal drip'.

---

Sarcoïdose is een granulomateuze (granuloom = ophoping van macrofagen, T-cellen en epitheelcellen) aandoeningen die vaak de longen betreft. Vandaar klachten als dyspnoe d'effort en cor pulmonale (rechterhartfalen).

Stadium 1: alleen bilaterale hilaire lymfadenopathie
Stadium 2: bilaterale hilaire lymfadenopathie met longinfiltraat
Stadium 3: pulmonaal infiltraat zonder bilaterale hilaire lymfadenopathie
Stadium 4: fibrose

---

Hypersensitiviteits pneumonitis is hetzelfde als Extrinsieke Allergische Alveolitis (EAA). Het gaat dan om diffuse ontstekingsreacties in de kleine luchtwegen en de alveoli. Het ontstaat door de inhalatie van allergenen.

Bekende vormen hiervan zijn boerenlong, duivenmelkerslong of champignonlong, welke allemaal ontstaat door de inhalatie van biologische allergenen. Merk op dat rokers hier MINDER gevoelig voor zijn omdat zij vaak een lagere antilichaamrespons hebben op deze allergenen.

---

De longen zijn zeer efficiënt, waardoor je niet het volledig oppervlak van je longen nodig hebt om een volledige diffusie te doorgaan. Zelfs met een relatief klein deel van de long heb je al genoeg, dus een dode ruimte bij longoedeem maakt vaak weinig uit als het gaat om de totale gaswisseling.

---

De wet van Poiseuille wordt gebruikt om de weerstand en flow te beredeneren van een luchtweg.

- Als de lengte (L) van de trachea 2x kleiner wordt, dan wordt de weerstand 2x zo klein. De flow is dan 2x zo groot als normaal. -> Beredeneer logisch doordat een kortere afstand voor lucht om af te leggen minder weerstand betekent.

- Als de radius (r) van de trachea 2x kleiner wordt, dan wordt de weerstand 2^4 = 16x zo groot. De flow is dan 1/16 van normaal. -> Beredeneer logisch doordat een kleinere radius minder lucht tegelijk doorgeen kan, wat de weerstand dus groter maakt.

---

- Substitute Judgement (vervangende beslissing): De vertegenwoordiger beslist in de geest van de wilsonbekwame persoon en verdedigt diens standpunt.
- Best interest (beste belang):De vertegenwoordiger beslist gebaseerd op het beste medisch inzicht voor de patiënt.

---

1. Metabole acidose door lactaatzuur opbouw (bij inspanning) 2. Hyperventilatie door metabole acidose
3. Door hyperventilatie krijg je respiratoire compensatie van metabole acidose

---

- Kosten - Kans op fout positieve uitslagen
- Zeer lage voorafkans somatische aandoeningen
- Kans op versterken angst patiënt over somatische oorzaken

---

- Goedkoop, kan verdere diagnostiek voorkomen

- Eenvoudig uit te voeren- Geeft patiënt gevoel serieus genomen te worden
- Voorkomt mogelijk verdere diagnostiek
- Kan bijdragen aan zekerheid dat oorzaak niet somatisch is

---

* Roker, ongemotiveerd om te stoppen (precontemplatie)
- Stoppen-met-rokenadvies op maat
- Benoem specifieke redenen van patiënt waarom stoppen met roken belangrijk is
- Bij zwangerschap/kinderwens voorlichting over gevolgen van roken op kind

*Roker, overweegt te stoppen (contemplatie)
- Motivatieverhogende interventie
- Motiverende gespreksvoering
- Voor- en nadelen bespreken van stoppen met roken

*Roker, gemotiveerd om te stoppen (preparatie)
- Bespreek vormen van ondersteuning
- Geef aan hoe stoppen-met-rokenbegeleiding is georganiseerd in uw praktijk
- Combineer bij pt die >10 sigaretten per dag roken een interventie bij voorkeur met een medicamenteuze ondersteuning

Medicatiemogelijkheden zijn Nicotine Vervangende Middelen (NVM) of Nortriptyline.

---

- Histamine bronchoprovocatietest (+ bij astma) → niet huidtest dus- Eosinofilie bepaling in bloed (+ bij astma)

- CO-transfertest (+ bij COPD)
- NO meting (+ bij astma)

EB) HE CONO!

Uitgangen van medicatie:

1. SABA: -mol
2. LABA: -rol
3. ICS: -on

4. SAMA: -ium

- SABA: denk aan Salbutamol- LABA: denk aan Salmeterol
- ICS: denk aan Prednison

- SAMA: denk aan Ipratropium

---

- Dyspnoe in rust (ook niet volzinnen kunnen uitspreken/plat kunnen liggen)

- Hulpademhalingsspieren gebruiken

- Hartslag >120/min
- Ademhalingsfrequentie >30/min (bij zeer ernstige dyspnoe wordt het juist minder tho)
- Zuurstofsaturatie < 94%

EB) HHAZ matt suit nodig voor jouw astma gehoest

---

Secundair: Er is een directe link tussen het onstaan van VTE en een aanwijsbare oorzaak, bijvoorbeeld zwangerschap, OAC of immobiliteit.

Idiopathisch: Er is geen directe link, bijvoorbeeld roken, nierinsufficiëntie of hartfalen.

---

- Hoge Pack Years (PY) in vg- COPD in eerstelijns familie
- Chronische blootstelling aan fijnstof/luchtverontreiniging
- Aangeboren enzymtekort (alfa-1-antitrypsinedeficiëntie)

---

1. Non-verbaal gedrag: Wegkijken, geen actieve houding 2. Verbaal gedrag: 'Ik heb er gewoon geen zin in'
3. Overig gedrag: Telaat komen

---

Contra-indicatie: Hartfalen (hart heeft juist hogere bloeddruk nodig om te functioneren)

Bijwerkingen:
- Lage bloeddruk
- Toename dyspnoe bij chronisch obstructieve longziektes
- DM verslechtering

---

- Pneumonie heeft vaak enkelzijdige afwijkingen aan de long (niet altijd tho), bronchitis vaak beiderzijds- Pneumonie heeft lokale afwijkingen, bronchitis vaak diffuse over de gehele long
- Pneumonie gaat met een normaal experium, bronchitis met een verlengd experium

Diagnostiek aan de hand van een X-thorax.

---

1. Medicatie (Methotrexaat / Nitrofurantoine / Amiodarone)
2. Anorganische materialen (fijnstof / silica)

3. Organische materialen (Boerenlong, EAA)

4. Bestraling

5. Auto-immuun aandoeningen (Raynaud's disease)

6. Maligniteit

7. Idiopathisch

EB) MAO wil BAMI anders doen zijn longen pijn

---

- Vermoeidheid >3 weken- Vermoeidheid ZONDER invloed op dagelijks functioneren -> Dit duidt op een somatische oorzaak, bij psychische oorzaak heeft dit wel invloed