Huidappendages

---
Acne vulgaris (jeugdpuistjes) (L70.0)
DD: rosacea (geen comedonen)
Pityrosporon folliculitis (jeukende monomorfe pustels)
dermatitis perioralis (papeltjes)
Demodex folliculitis
gramnegatieve folliculitis

Samenvatting: Acne vulgaris (gewone acne, jeugdpuistjes) is een ontsteking van het haartalgkliercomplex. Er ontstaan comedonen (blackheads, whiteheads), papels , pustels en soms cysten. Vooral op gelaat, borst, rug, schouders. Combinatie van verhoorningsstoornis (aangrijpingspunt keratolytica zoals acidum salicylicum, resorcinol, benzoylperoxide, tretinoïne, isotretinoïne), verhoogde talgexcretie (isotretinoïne, oestrogenen, anti-androgenen), en Propionibacterium acnes kolonisatie (antibacteriële therapie)....PA:Verwijde talgklieren zijn zichtbaar, gevuld met keratine en micro-organismen.
Talg wordt er bij het inbedden uitgespoeld.
Begint als micro-comedo, met proliferatie van keratinocyten in het laagste deel van het infundibulum (infra-infundibulair), waardoor hoornlamellen vermengd met sebum en bacteriën ontstaan.

Varianten:Bij acne met hirsutisme en/of menstruatiestoornissen, acne voor het 12e of na het 20e jaar ontstaan ( acne tarda ), of bij viriliserende kenmerken (clitoris-vergroting, stemverlaging, verandering richting mannelijk beharingspatroon) cave polycysteus ovariumsyndroom (PCOS / PMOS), adrenogenitaal syndroom, tumor ovarium of bijnier, m.
Cushing, bijnierschorshyperplasie, hyperprolactinaemie.

Algemene adviezen:Huid schoon houden maar niet te vaak of te heet wassen.
Droogdeppen i.p.v. wrijven.
Beperkt gebruik maken van zepen, uitdrogende lotions, vette bodymilk of make-up op oliebasis, vette zalven of crèmes.
Was het gelaat met een milde synthetische (zeepvrije) gezichtsreiniger (zie onder syndets ).
Geen puisten gaan uitknijpen, dat verhoogt de kans op lelijke littekens.
Eet gezond en uitgebalanceerd.

Therapie adviezen:Bij vooral comedonen: keratolytica zoals benzoylperoxide of lokale vitamine A preparaten (tretinoïne, adapalene, tazarotene, trifarotene); combineren kan ook (adapaleen / benzoylperoxide).
Indien dit te veel irriteert is 20% azaleïnezuur in cremor lanette FNA een alternatief.
In ernstige gevallen isotretinoïne.
Combinaties van keratolytica en antibiotica werken beter dan monotherapie.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/atxt/AcneVulgaris.htm

---
Acne vulgaris (jeugdpuistjes) (L70.0)
DD: rosacea (geen comedonen)
Pityrosporon folliculitis (jeukende monomorfe pustels)
dermatitis perioralis (papeltjes)
Demodex folliculitis
gramnegatieve folliculitis

Samenvatting: Acne vulgaris (gewone acne, jeugdpuistjes) is een ontsteking van het haartalgkliercomplex. Er ontstaan comedonen (blackheads, whiteheads), papels , pustels en soms cysten. Vooral op gelaat, borst, rug, schouders. Combinatie van verhoorningsstoornis (aangrijpingspunt keratolytica zoals acidum salicylicum, resorcinol, benzoylperoxide, tretinoïne, isotretinoïne), verhoogde talgexcretie (isotretinoïne, oestrogenen, anti-androgenen), en Propionibacterium acnes kolonisatie (antibacteriële therapie)....PA:Verwijde talgklieren zijn zichtbaar, gevuld met keratine en micro-organismen.
Talg wordt er bij het inbedden uitgespoeld.
Begint als micro-comedo, met proliferatie van keratinocyten in het laagste deel van het infundibulum (infra-infundibulair), waardoor hoornlamellen vermengd met sebum en bacteriën ontstaan.

Varianten:Bij acne met hirsutisme en/of menstruatiestoornissen, acne voor het 12e of na het 20e jaar ontstaan ( acne tarda ), of bij viriliserende kenmerken (clitoris-vergroting, stemverlaging, verandering richting mannelijk beharingspatroon) cave polycysteus ovariumsyndroom (PCOS / PMOS), adrenogenitaal syndroom, tumor ovarium of bijnier, m.
Cushing, bijnierschorshyperplasie, hyperprolactinaemie.

Algemene adviezen:Huid schoon houden maar niet te vaak of te heet wassen.
Droogdeppen i.p.v. wrijven.
Beperkt gebruik maken van zepen, uitdrogende lotions, vette bodymilk of make-up op oliebasis, vette zalven of crèmes.
Was het gelaat met een milde synthetische (zeepvrije) gezichtsreiniger (zie onder syndets ).
Geen puisten gaan uitknijpen, dat verhoogt de kans op lelijke littekens.
Eet gezond en uitgebalanceerd.

Therapie adviezen:Bij vooral comedonen: keratolytica zoals benzoylperoxide of lokale vitamine A preparaten (tretinoïne, adapalene, tazarotene, trifarotene); combineren kan ook (adapaleen / benzoylperoxide).
Indien dit te veel irriteert is 20% azaleïnezuur in cremor lanette FNA een alternatief.
In ernstige gevallen isotretinoïne.
Combinaties van keratolytica en antibiotica werken beter dan monotherapie.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/atxt/AcneVulgaris.htm

---
Acne vulgaris (jeugdpuistjes) (L70.0)
DD: rosacea (geen comedonen)
Pityrosporon folliculitis (jeukende monomorfe pustels)
dermatitis perioralis (papeltjes)
Demodex folliculitis
gramnegatieve folliculitis

Samenvatting: Acne vulgaris (gewone acne, jeugdpuistjes) is een ontsteking van het haartalgkliercomplex. Er ontstaan comedonen (blackheads, whiteheads), papels , pustels en soms cysten. Vooral op gelaat, borst, rug, schouders. Combinatie van verhoorningsstoornis (aangrijpingspunt keratolytica zoals acidum salicylicum, resorcinol, benzoylperoxide, tretinoïne, isotretinoïne), verhoogde talgexcretie (isotretinoïne, oestrogenen, anti-androgenen), en Propionibacterium acnes kolonisatie (antibacteriële therapie)....PA:Verwijde talgklieren zijn zichtbaar, gevuld met keratine en micro-organismen.
Talg wordt er bij het inbedden uitgespoeld.
Begint als micro-comedo, met proliferatie van keratinocyten in het laagste deel van het infundibulum (infra-infundibulair), waardoor hoornlamellen vermengd met sebum en bacteriën ontstaan.

Varianten:Bij acne met hirsutisme en/of menstruatiestoornissen, acne voor het 12e of na het 20e jaar ontstaan ( acne tarda ), of bij viriliserende kenmerken (clitoris-vergroting, stemverlaging, verandering richting mannelijk beharingspatroon) cave polycysteus ovariumsyndroom (PCOS / PMOS), adrenogenitaal syndroom, tumor ovarium of bijnier, m.
Cushing, bijnierschorshyperplasie, hyperprolactinaemie.

Algemene adviezen:Huid schoon houden maar niet te vaak of te heet wassen.
Droogdeppen i.p.v. wrijven.
Beperkt gebruik maken van zepen, uitdrogende lotions, vette bodymilk of make-up op oliebasis, vette zalven of crèmes.
Was het gelaat met een milde synthetische (zeepvrije) gezichtsreiniger (zie onder syndets ).
Geen puisten gaan uitknijpen, dat verhoogt de kans op lelijke littekens.
Eet gezond en uitgebalanceerd.

Therapie adviezen:Bij vooral comedonen: keratolytica zoals benzoylperoxide of lokale vitamine A preparaten (tretinoïne, adapalene, tazarotene, trifarotene); combineren kan ook (adapaleen / benzoylperoxide).
Indien dit te veel irriteert is 20% azaleïnezuur in cremor lanette FNA een alternatief.
In ernstige gevallen isotretinoïne.
Combinaties van keratolytica en antibiotica werken beter dan monotherapie.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/atxt/AcneVulgaris.htm

---
Acne conglobata (acne conglobata et cystica) (L70.1)
DD: steroid-acne
acne door anabole steroïden
chlooracne
acne fulminans
SAPHO syndroom

Samenvatting: Acne conglobata (acne conglobata et cystica) is een ernstige vorm van acne met grote papulopustels, confluerend tot cysten, met infiltraten en littekenvorming. Er kunnen aaneengesloten plaques ontstaan en fistels. Het begint in de puberteit en kan zonder behandeling lang aanhouden (tot 35-40 jaar) en ernstige littekens veroorzaken. Het zit meestal op de rug, de schouders, de borst en in het gezicht. Het is niet bekend waarom deze variant bij sommigen ontstaat. Het komt vooral voor bij mannen....Therapie:Een actieve systemische aanpak (isotretinoïne, antibiotica, dapson, prednison, combinaties) is nodig.
Ontstoken nodi eventueel bevriezen, of lokale (Dermovate crème) of intralesionale corticosteroïden (Kenacort 10 mg/ml onverdund, inspuiten met naald of dermojet).
Restinfiltraten: chirurgische excisie, of cryotherapie.
Niet ontstoken cysten kunnen worden geïncideerd of in toto verwijderd.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/atxt/AcneConglobataCystica.htm

---
Acne conglobata (acne conglobata et cystica) (L70.1)
DD: steroid-acne
acne door anabole steroïden
chlooracne
acne fulminans
SAPHO syndroom

Samenvatting: Acne conglobata (acne conglobata et cystica) is een ernstige vorm van acne met grote papulopustels, confluerend tot cysten, met infiltraten en littekenvorming. Er kunnen aaneengesloten plaques ontstaan en fistels. Het begint in de puberteit en kan zonder behandeling lang aanhouden (tot 35-40 jaar) en ernstige littekens veroorzaken. Het zit meestal op de rug, de schouders, de borst en in het gezicht. Het is niet bekend waarom deze variant bij sommigen ontstaat. Het komt vooral voor bij mannen....Therapie:Een actieve systemische aanpak (isotretinoïne, antibiotica, dapson, prednison, combinaties) is nodig.
Ontstoken nodi eventueel bevriezen, of lokale (Dermovate crème) of intralesionale corticosteroïden (Kenacort 10 mg/ml onverdund, inspuiten met naald of dermojet).
Restinfiltraten: chirurgische excisie, of cryotherapie.
Niet ontstoken cysten kunnen worden geïncideerd of in toto verwijderd.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/atxt/AcneConglobataCystica.htm

---
Acne conglobata (acne conglobata et cystica) (L70.1)
DD: steroid-acne
acne door anabole steroïden
chlooracne
acne fulminans
SAPHO syndroom

Samenvatting: Acne conglobata (acne conglobata et cystica) is een ernstige vorm van acne met grote papulopustels, confluerend tot cysten, met infiltraten en littekenvorming. Er kunnen aaneengesloten plaques ontstaan en fistels. Het begint in de puberteit en kan zonder behandeling lang aanhouden (tot 35-40 jaar) en ernstige littekens veroorzaken. Het zit meestal op de rug, de schouders, de borst en in het gezicht. Het is niet bekend waarom deze variant bij sommigen ontstaat. Het komt vooral voor bij mannen....Therapie:Een actieve systemische aanpak (isotretinoïne, antibiotica, dapson, prednison, combinaties) is nodig.
Ontstoken nodi eventueel bevriezen, of lokale (Dermovate crème) of intralesionale corticosteroïden (Kenacort 10 mg/ml onverdund, inspuiten met naald of dermojet).
Restinfiltraten: chirurgische excisie, of cryotherapie.
Niet ontstoken cysten kunnen worden geïncideerd of in toto verwijderd.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/atxt/AcneConglobataCystica.htm

---
Rosacea (L71.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Rosacea is een chronische inflammatoire aandoening, die een beloop kent met remissies en exacerbaties, waarbij afwijkingen in het gelaat optreden. De ziekte begint meestal pas na het 30e levensjaar en is zeldzaam bij kinderen. De oorzaak is deels genetisch bepaald, deels onbekend (omgevingsfactoren?). De prevalentie wordt geschat op ruim 5% van de algemene bevolking en is mogelijk bij mannen en vrouwen gelijk. Rosacea kan bij alle huidtypes voorkomen, maar wordt vaker gezien bij lichte...Klinisch beeld:Klachten en verschijnselen van rosacea kunnen voorkomen op wangen, neus, ogen, kin en voorhoofd.
Deze bestaan uit branden, steken, jeuk, flushing, verdikking van de huid, erytheem, papels, pustels, teleangiëctasieën, oedeem en phyma (rhinophyma).

Diagnostiek:De oude indeling in 4 subtypes ( erythemateuze teleangiectatische rosacea , papulopustuleuze rosacea , fibromateuze rosacea en oculaire rosacea ) op basis van morfologische kenmerken, opgesteld door de National Rosacea Society Expert Committee (NRSEC) in 2002 is vervangen, zie ook de “Standard classification of rosacea, the 2017 update”.
PA:Het microscopisch beeld bestaat uit een niet-specifiek ontstekingsinfiltraat (lymfocyten, histiocyten, soms plasmacellen) rondom de follikels, in de dermis en rond gedilateerde capillairen.
In de ostia en infundibula van de follikels worden regelmatig meerdere demodexmijten gezien.

Differentiële diagnose:Deze omvat o.a. seborrhoïsch eczeem , acne vulgaris , dermatitis perioralis , contact dermatitis , lupus erythematodes , chronische actinische schade , sarcoïdose , dermatomyositis , essentiële teleangiëctasieën , vena cava superior syndroom, gram-negatieve folliculitis, Haber's syndroom , polycythaemia vera , carcinoïd syndroom.
Therapie:(zie ook Rosacea Richtlijn 2019 Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/rtxt/rosacea.htm

---
Rosacea (L71.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Rosacea is een chronische inflammatoire aandoening, die een beloop kent met remissies en exacerbaties, waarbij afwijkingen in het gelaat optreden. De ziekte begint meestal pas na het 30e levensjaar en is zeldzaam bij kinderen. De oorzaak is deels genetisch bepaald, deels onbekend (omgevingsfactoren?). De prevalentie wordt geschat op ruim 5% van de algemene bevolking en is mogelijk bij mannen en vrouwen gelijk. Rosacea kan bij alle huidtypes voorkomen, maar wordt vaker gezien bij lichte...Klinisch beeld:Klachten en verschijnselen van rosacea kunnen voorkomen op wangen, neus, ogen, kin en voorhoofd.
Deze bestaan uit branden, steken, jeuk, flushing, verdikking van de huid, erytheem, papels, pustels, teleangiëctasieën, oedeem en phyma (rhinophyma).

Diagnostiek:De oude indeling in 4 subtypes ( erythemateuze teleangiectatische rosacea , papulopustuleuze rosacea , fibromateuze rosacea en oculaire rosacea ) op basis van morfologische kenmerken, opgesteld door de National Rosacea Society Expert Committee (NRSEC) in 2002 is vervangen, zie ook de “Standard classification of rosacea, the 2017 update”.
PA:Het microscopisch beeld bestaat uit een niet-specifiek ontstekingsinfiltraat (lymfocyten, histiocyten, soms plasmacellen) rondom de follikels, in de dermis en rond gedilateerde capillairen.
In de ostia en infundibula van de follikels worden regelmatig meerdere demodexmijten gezien.

Differentiële diagnose:Deze omvat o.a. seborrhoïsch eczeem , acne vulgaris , dermatitis perioralis , contact dermatitis , lupus erythematodes , chronische actinische schade , sarcoïdose , dermatomyositis , essentiële teleangiëctasieën , vena cava superior syndroom, gram-negatieve folliculitis, Haber's syndroom , polycythaemia vera , carcinoïd syndroom.
Therapie:(zie ook Rosacea Richtlijn 2019 Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/rtxt/rosacea.htm

---
Rosacea (L71.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Rosacea is een chronische inflammatoire aandoening, die een beloop kent met remissies en exacerbaties, waarbij afwijkingen in het gelaat optreden. De ziekte begint meestal pas na het 30e levensjaar en is zeldzaam bij kinderen. De oorzaak is deels genetisch bepaald, deels onbekend (omgevingsfactoren?). De prevalentie wordt geschat op ruim 5% van de algemene bevolking en is mogelijk bij mannen en vrouwen gelijk. Rosacea kan bij alle huidtypes voorkomen, maar wordt vaker gezien bij lichte...Klinisch beeld:Klachten en verschijnselen van rosacea kunnen voorkomen op wangen, neus, ogen, kin en voorhoofd.
Deze bestaan uit branden, steken, jeuk, flushing, verdikking van de huid, erytheem, papels, pustels, teleangiëctasieën, oedeem en phyma (rhinophyma).

Diagnostiek:De oude indeling in 4 subtypes ( erythemateuze teleangiectatische rosacea , papulopustuleuze rosacea , fibromateuze rosacea en oculaire rosacea ) op basis van morfologische kenmerken, opgesteld door de National Rosacea Society Expert Committee (NRSEC) in 2002 is vervangen, zie ook de “Standard classification of rosacea, the 2017 update”.
PA:Het microscopisch beeld bestaat uit een niet-specifiek ontstekingsinfiltraat (lymfocyten, histiocyten, soms plasmacellen) rondom de follikels, in de dermis en rond gedilateerde capillairen.
In de ostia en infundibula van de follikels worden regelmatig meerdere demodexmijten gezien.

Differentiële diagnose:Deze omvat o.a. seborrhoïsch eczeem , acne vulgaris , dermatitis perioralis , contact dermatitis , lupus erythematodes , chronische actinische schade , sarcoïdose , dermatomyositis , essentiële teleangiëctasieën , vena cava superior syndroom, gram-negatieve folliculitis, Haber's syndroom , polycythaemia vera , carcinoïd syndroom.
Therapie:(zie ook Rosacea Richtlijn 2019 Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/rtxt/rosacea.htm

---
Hidradenitis suppurativa (acne ectopica, acne inversa) (L73.2)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Hidradenitis suppurativa (synoniemen: acne ectopica of acne inversa ) is een chronische ontsteking uitgaande van de haarfollikels in met name de oksels en liezen. Minder frequente lokalisaties zijn nates, peri-anaal, pubisregio, submammair, nek, oren, borst, rug, flank, en navel. Het komt iets vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Vrouwen hebben het vaak in de liesregio, mannen vaker peri-anaal. Naast comedonen en pustels kunnen multipele transversale gangen, holten en tunnels (fistels),...Kweken van HS laesies:Bacteriële kweken uit hidradenitis suppurativa laesies leveren wisselende resultaten op.
Er kunnen zeer veel verschillende bacteriesoorten worden gevonden, waarbij het niet duidelijk is of deze als pathogeen moeten worden beschouwd, of als kolonisatie van de diep gelegen tunnels en holten.
Daarom is het niet standaard praktijk om kweken af te nemen.

Therapie:Algemene maatregelen: stoppen met roken, afvallen, zacht droog ondergoed zonder schurende elastieken randen, huid schoon houden (normaal douchen volstaat, voor het schoonhouden van de huid zijn geen extra maatregelen nodig).
Het nut van antiseptica bij HS is niet aangetoond, de ontstekingen zitten diep onder de huid en de rol van bacteriën is beperkt.

Bij ernstige hidradenitis suppurativa:R/ clindamycine 2 dd 300 mg + rifampicine 2 dd 300 mg (in ernstige gevallen, specialistische therapie, 2-4 maanden of langer).
R/ clindamycine 4 dd 300 mg + ciprofloxacine 2 dd 500 mg (in ernstige gevallen, specialistische therapie).
R/ rifampicine 1 dd 10 mg/kg + moxifloxacine 1 dd 400 mg + metronidazol 3 dd 500 mg (in ernstige gevallen, specialistische therapie).

Alternatieven:Er zijn veel tekorten van geneesmiddelen de laatste jaren, ook van antibiotica. Alternatieven bij leveringsproblemen zijn: R/ cotrimoxazol 1 dd 960 mg.
R/ cefuroximaxetil 2 dd 250 mg.
R/ linezolide 2 dd 600 mg.
R/ moxifloxacine 1 dd 400 mg.
R/ levofloxazine 1 dd 500 mg.
R/ cefalexine 4 dd 250-500 mg R/ metronidazol 3 dd 500 mg + cefalexine 4 dd 250-500 mg.
R/ ciprofloxacine 2 dd 500 mg.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/htxt/hidradenitis-suppurativa-acne-ectopica.htm

---
Hidradenitis suppurativa (acne ectopica, acne inversa) (L73.2)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Hidradenitis suppurativa (synoniemen: acne ectopica of acne inversa ) is een chronische ontsteking uitgaande van de haarfollikels in met name de oksels en liezen. Minder frequente lokalisaties zijn nates, peri-anaal, pubisregio, submammair, nek, oren, borst, rug, flank, en navel. Het komt iets vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Vrouwen hebben het vaak in de liesregio, mannen vaker peri-anaal. Naast comedonen en pustels kunnen multipele transversale gangen, holten en tunnels (fistels),...Kweken van HS laesies:Bacteriële kweken uit hidradenitis suppurativa laesies leveren wisselende resultaten op.
Er kunnen zeer veel verschillende bacteriesoorten worden gevonden, waarbij het niet duidelijk is of deze als pathogeen moeten worden beschouwd, of als kolonisatie van de diep gelegen tunnels en holten.
Daarom is het niet standaard praktijk om kweken af te nemen.

Therapie:Algemene maatregelen: stoppen met roken, afvallen, zacht droog ondergoed zonder schurende elastieken randen, huid schoon houden (normaal douchen volstaat, voor het schoonhouden van de huid zijn geen extra maatregelen nodig).
Het nut van antiseptica bij HS is niet aangetoond, de ontstekingen zitten diep onder de huid en de rol van bacteriën is beperkt.

Bij ernstige hidradenitis suppurativa:R/ clindamycine 2 dd 300 mg + rifampicine 2 dd 300 mg (in ernstige gevallen, specialistische therapie, 2-4 maanden of langer).
R/ clindamycine 4 dd 300 mg + ciprofloxacine 2 dd 500 mg (in ernstige gevallen, specialistische therapie).
R/ rifampicine 1 dd 10 mg/kg + moxifloxacine 1 dd 400 mg + metronidazol 3 dd 500 mg (in ernstige gevallen, specialistische therapie).

Alternatieven:Er zijn veel tekorten van geneesmiddelen de laatste jaren, ook van antibiotica. Alternatieven bij leveringsproblemen zijn: R/ cotrimoxazol 1 dd 960 mg.
R/ cefuroximaxetil 2 dd 250 mg.
R/ linezolide 2 dd 600 mg.
R/ moxifloxacine 1 dd 400 mg.
R/ levofloxazine 1 dd 500 mg.
R/ cefalexine 4 dd 250-500 mg R/ metronidazol 3 dd 500 mg + cefalexine 4 dd 250-500 mg.
R/ ciprofloxacine 2 dd 500 mg.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/htxt/hidradenitis-suppurativa-acne-ectopica.htm

---
Hidradenitis suppurativa (acne ectopica, acne inversa) (L73.2)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Hidradenitis suppurativa (synoniemen: acne ectopica of acne inversa ) is een chronische ontsteking uitgaande van de haarfollikels in met name de oksels en liezen. Minder frequente lokalisaties zijn nates, peri-anaal, pubisregio, submammair, nek, oren, borst, rug, flank, en navel. Het komt iets vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Vrouwen hebben het vaak in de liesregio, mannen vaker peri-anaal. Naast comedonen en pustels kunnen multipele transversale gangen, holten en tunnels (fistels),...Kweken van HS laesies:Bacteriële kweken uit hidradenitis suppurativa laesies leveren wisselende resultaten op.
Er kunnen zeer veel verschillende bacteriesoorten worden gevonden, waarbij het niet duidelijk is of deze als pathogeen moeten worden beschouwd, of als kolonisatie van de diep gelegen tunnels en holten.
Daarom is het niet standaard praktijk om kweken af te nemen.

Therapie:Algemene maatregelen: stoppen met roken, afvallen, zacht droog ondergoed zonder schurende elastieken randen, huid schoon houden (normaal douchen volstaat, voor het schoonhouden van de huid zijn geen extra maatregelen nodig).
Het nut van antiseptica bij HS is niet aangetoond, de ontstekingen zitten diep onder de huid en de rol van bacteriën is beperkt.

Bij ernstige hidradenitis suppurativa:R/ clindamycine 2 dd 300 mg + rifampicine 2 dd 300 mg (in ernstige gevallen, specialistische therapie, 2-4 maanden of langer).
R/ clindamycine 4 dd 300 mg + ciprofloxacine 2 dd 500 mg (in ernstige gevallen, specialistische therapie).
R/ rifampicine 1 dd 10 mg/kg + moxifloxacine 1 dd 400 mg + metronidazol 3 dd 500 mg (in ernstige gevallen, specialistische therapie).

Alternatieven:Er zijn veel tekorten van geneesmiddelen de laatste jaren, ook van antibiotica. Alternatieven bij leveringsproblemen zijn: R/ cotrimoxazol 1 dd 960 mg.
R/ cefuroximaxetil 2 dd 250 mg.
R/ linezolide 2 dd 600 mg.
R/ moxifloxacine 1 dd 400 mg.
R/ levofloxazine 1 dd 500 mg.
R/ cefalexine 4 dd 250-500 mg R/ metronidazol 3 dd 500 mg + cefalexine 4 dd 250-500 mg.
R/ ciprofloxacine 2 dd 500 mg.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/htxt/hidradenitis-suppurativa-acne-ectopica.htm

---
Alopecia areata (pleksgewijze kaalheid) (L63.9)
DD: Moth-eaten alopecia bij lues
telogeen effluvium (meestal diffuus)
sikkelcelanemie
trichotillomanie
tinea capitis (meestal wel huidafwijkingen)

Samenvatting: Alopecia areata is een vorm van niet-cicatriciële haaruitval waarbij kale plekken ontstaan op het behaarde hoofd, in de wenkbrauwen, wimpers of in de baardstreek, of elders op het lichaam, zonder dat er afwijkingen te zien zijn aan de huid. Het komt voor bij circa 2% van de bevolking. De oorzaak is niet precies bekend, gedacht wordt aan een auto-immuunziekte. Het komt voor geassocieerd met o.a. atopie / atopisch eczeem, schildklier ziekten, vitiligo, lupus erythematodes, ijzergebreksanemie,...Klinisch beeld:Pleksgewijze haaruitval zonder follikelatrofie, mannen en vrouwen, alle leeftijden (vooral jong-volwassenen), loszittende en uitroeptekenhaartjes aan de rand (afgebroken, korte haren die naar proximaal dunner worden), soms vellusharen in centrum.
Soms paresthesieën, jeuk, branderig gevoel of pijn voorafgaand aan het kaal worden van de laesie.

Prognose:Solitaire kleine laesies hebben een gunstig spontaan beloop, i.t.t. de uitgebreide variant (alopecia totalis).
De prognose is slechter bij een SALT (Severity of Alopecia Tool) score ≥ 25%, begin op kinderleeftijd, duur ≥ 1 jaar, voorkomen in de familie, ophiasis type AA, nagelafwijkingen passend bij AA, en atopisch eczeem in de voorgeschiedenis.

Trichoscopie:Bij actieve alopecia areata uitroeptekenharen, zwarte dots, afgebroken haren.
In inactieve fase regulair gedistribueerde gele dots, verdwijnen van follikelopeningen, vellusharen.
In de hergroei fase vellusharen en terminale haren, en haar- hergroei met rechtopstaande of gekrulde haren (pigtail hairs).

Diagnostiek:Geen, de diagnose wordt gesteld op het klinisch beeld.
Met de dermatoscoop kunnen de uitroeptekenharen goed worden gezien.
Een biopt is alleen nodig als er aan andere haarafwijkingen wordt gedacht.
Bij PA van haarziekten is een groot biopt nodig (5 of 6 mm), of twee 4 mm biopten (afhankelijk van afspraken met PA-afdeling).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/atxt/AlopeciaAreata.htm

---
Alopecia areata (pleksgewijze kaalheid) (L63.9)
DD: Moth-eaten alopecia bij lues
telogeen effluvium (meestal diffuus)
sikkelcelanemie
trichotillomanie
tinea capitis (meestal wel huidafwijkingen)

Samenvatting: Alopecia areata is een vorm van niet-cicatriciële haaruitval waarbij kale plekken ontstaan op het behaarde hoofd, in de wenkbrauwen, wimpers of in de baardstreek, of elders op het lichaam, zonder dat er afwijkingen te zien zijn aan de huid. Het komt voor bij circa 2% van de bevolking. De oorzaak is niet precies bekend, gedacht wordt aan een auto-immuunziekte. Het komt voor geassocieerd met o.a. atopie / atopisch eczeem, schildklier ziekten, vitiligo, lupus erythematodes, ijzergebreksanemie,...Klinisch beeld:Pleksgewijze haaruitval zonder follikelatrofie, mannen en vrouwen, alle leeftijden (vooral jong-volwassenen), loszittende en uitroeptekenhaartjes aan de rand (afgebroken, korte haren die naar proximaal dunner worden), soms vellusharen in centrum.
Soms paresthesieën, jeuk, branderig gevoel of pijn voorafgaand aan het kaal worden van de laesie.

Prognose:Solitaire kleine laesies hebben een gunstig spontaan beloop, i.t.t. de uitgebreide variant (alopecia totalis).
De prognose is slechter bij een SALT (Severity of Alopecia Tool) score ≥ 25%, begin op kinderleeftijd, duur ≥ 1 jaar, voorkomen in de familie, ophiasis type AA, nagelafwijkingen passend bij AA, en atopisch eczeem in de voorgeschiedenis.

Trichoscopie:Bij actieve alopecia areata uitroeptekenharen, zwarte dots, afgebroken haren.
In inactieve fase regulair gedistribueerde gele dots, verdwijnen van follikelopeningen, vellusharen.
In de hergroei fase vellusharen en terminale haren, en haar- hergroei met rechtopstaande of gekrulde haren (pigtail hairs).

Diagnostiek:Geen, de diagnose wordt gesteld op het klinisch beeld.
Met de dermatoscoop kunnen de uitroeptekenharen goed worden gezien.
Een biopt is alleen nodig als er aan andere haarafwijkingen wordt gedacht.
Bij PA van haarziekten is een groot biopt nodig (5 of 6 mm), of twee 4 mm biopten (afhankelijk van afspraken met PA-afdeling).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/atxt/AlopeciaAreata.htm

---
Alopecia areata (pleksgewijze kaalheid) (L63.9)
DD: Moth-eaten alopecia bij lues
telogeen effluvium (meestal diffuus)
sikkelcelanemie
trichotillomanie
tinea capitis (meestal wel huidafwijkingen)

Samenvatting: Alopecia areata is een vorm van niet-cicatriciële haaruitval waarbij kale plekken ontstaan op het behaarde hoofd, in de wenkbrauwen, wimpers of in de baardstreek, of elders op het lichaam, zonder dat er afwijkingen te zien zijn aan de huid. Het komt voor bij circa 2% van de bevolking. De oorzaak is niet precies bekend, gedacht wordt aan een auto-immuunziekte. Het komt voor geassocieerd met o.a. atopie / atopisch eczeem, schildklier ziekten, vitiligo, lupus erythematodes, ijzergebreksanemie,...Klinisch beeld:Pleksgewijze haaruitval zonder follikelatrofie, mannen en vrouwen, alle leeftijden (vooral jong-volwassenen), loszittende en uitroeptekenhaartjes aan de rand (afgebroken, korte haren die naar proximaal dunner worden), soms vellusharen in centrum.
Soms paresthesieën, jeuk, branderig gevoel of pijn voorafgaand aan het kaal worden van de laesie.

Prognose:Solitaire kleine laesies hebben een gunstig spontaan beloop, i.t.t. de uitgebreide variant (alopecia totalis).
De prognose is slechter bij een SALT (Severity of Alopecia Tool) score ≥ 25%, begin op kinderleeftijd, duur ≥ 1 jaar, voorkomen in de familie, ophiasis type AA, nagelafwijkingen passend bij AA, en atopisch eczeem in de voorgeschiedenis.

Trichoscopie:Bij actieve alopecia areata uitroeptekenharen, zwarte dots, afgebroken haren.
In inactieve fase regulair gedistribueerde gele dots, verdwijnen van follikelopeningen, vellusharen.
In de hergroei fase vellusharen en terminale haren, en haar- hergroei met rechtopstaande of gekrulde haren (pigtail hairs).

Diagnostiek:Geen, de diagnose wordt gesteld op het klinisch beeld.
Met de dermatoscoop kunnen de uitroeptekenharen goed worden gezien.
Een biopt is alleen nodig als er aan andere haarafwijkingen wordt gedacht.
Bij PA van haarziekten is een groot biopt nodig (5 of 6 mm), of twee 4 mm biopten (afhankelijk van afspraken met PA-afdeling).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/atxt/AlopeciaAreata.htm

---
Alopecia androgenetica (mannelijk type kaalheid) (L64.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Alopecia androgenetica (mannelijk type kaalheid) begint bij mannen vooral op de kruin en aan de geheimratsecken. Bij vrouwen met alopecia androgenetica ( vrouwelijk type kaalheid, female pattern hair loss ) is vooral craniaal de haardichtheid verminderd, terwijl de voorste haargrens intact blijft. Vrouwen worden meestal niet, zoals mannen, geheel kaal, maar de resterende haren hebben een dunnere structuur, zijn minder stevig en breken daardoor eerder af. De hoofdhuid bij patiënten met alopecia...Diagnostiek:Om andere oorzaken van haaruitval uit te sluiten kan eventueel aanvullend onderzoek verricht worden.
Door middel van haarwortelonderzoek kan men onderzoeken of de verhouding tussen telogene (uitvallende) en anagene (groeiende) haren verstoord is.
Bij alopecia androgenetica is craniaal het aantal telogene haarwortels verhoogd ten opzichte van de anagene haarwortels.

Trichoscopie:Miniaturisatie, lonely hairs, dunne haren, vellus haren, gele dots.
Bij mannen:R/ Propecia (finasteride) 1 mg per dag.
Progressie wordt vrijwel altijd gestopt, enige toename beharing bij 1/3 van de mannen.
Voor blijvend resultaat is continu gebruik nodig.
Het effect is maximaal na 2 jaar.
Na staken valt het haar weer uit in 9-12 maanden.
Lange termijneffecten nog onbekend.
Bij mannen boven de 50 PSA bepalen.

Bij ontbreken tekenen van hyperandrogenisme:R/ minoxidil 5% lotion 1 dd of minoxidil 2% lotion 2 dd.
Minoxidil is het enige middel waarvan bij vrouwen met female pattern hairloss significante verbetering is beschreven in studies van voldoende kwaliteit, en het is ook het enige middel dat geregistreerd is voor female pattern hairloss.

Bij postmenopauzale vrouwen:R/ Progynova (estradiol valeraat) 1 dd 2 mg continu.
R/ Androcur (cyproteron) 1 dd 10 mg continu.
R/ finasteride 1 dd 2.5-5 mg.
Teratogene medicatie, zie de waarschuwingen in het kompas en het advies van de NVDV .
R/ dutasteride 1 dd 0.15-0.5 mg.
Teratogene medicatie, zie de waarschuwingen in het kompas en het advies van de NVDV .

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/atxt/AlopeciaAndrogenetica.htm

---
Alopecia androgenetica (mannelijk type kaalheid) (L64.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Alopecia androgenetica (mannelijk type kaalheid) begint bij mannen vooral op de kruin en aan de geheimratsecken. Bij vrouwen met alopecia androgenetica ( vrouwelijk type kaalheid, female pattern hair loss ) is vooral craniaal de haardichtheid verminderd, terwijl de voorste haargrens intact blijft. Vrouwen worden meestal niet, zoals mannen, geheel kaal, maar de resterende haren hebben een dunnere structuur, zijn minder stevig en breken daardoor eerder af. De hoofdhuid bij patiënten met alopecia...Diagnostiek:Om andere oorzaken van haaruitval uit te sluiten kan eventueel aanvullend onderzoek verricht worden.
Door middel van haarwortelonderzoek kan men onderzoeken of de verhouding tussen telogene (uitvallende) en anagene (groeiende) haren verstoord is.
Bij alopecia androgenetica is craniaal het aantal telogene haarwortels verhoogd ten opzichte van de anagene haarwortels.

Trichoscopie:Miniaturisatie, lonely hairs, dunne haren, vellus haren, gele dots.
Bij mannen:R/ Propecia (finasteride) 1 mg per dag.
Progressie wordt vrijwel altijd gestopt, enige toename beharing bij 1/3 van de mannen.
Voor blijvend resultaat is continu gebruik nodig.
Het effect is maximaal na 2 jaar.
Na staken valt het haar weer uit in 9-12 maanden.
Lange termijneffecten nog onbekend.
Bij mannen boven de 50 PSA bepalen.

Bij ontbreken tekenen van hyperandrogenisme:R/ minoxidil 5% lotion 1 dd of minoxidil 2% lotion 2 dd.
Minoxidil is het enige middel waarvan bij vrouwen met female pattern hairloss significante verbetering is beschreven in studies van voldoende kwaliteit, en het is ook het enige middel dat geregistreerd is voor female pattern hairloss.

Bij postmenopauzale vrouwen:R/ Progynova (estradiol valeraat) 1 dd 2 mg continu.
R/ Androcur (cyproteron) 1 dd 10 mg continu.
R/ finasteride 1 dd 2.5-5 mg.
Teratogene medicatie, zie de waarschuwingen in het kompas en het advies van de NVDV .
R/ dutasteride 1 dd 0.15-0.5 mg.
Teratogene medicatie, zie de waarschuwingen in het kompas en het advies van de NVDV .

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/atxt/AlopeciaAndrogenetica.htm

---
Alopecia androgenetica (mannelijk type kaalheid) (L64.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Alopecia androgenetica (mannelijk type kaalheid) begint bij mannen vooral op de kruin en aan de geheimratsecken. Bij vrouwen met alopecia androgenetica ( vrouwelijk type kaalheid, female pattern hair loss ) is vooral craniaal de haardichtheid verminderd, terwijl de voorste haargrens intact blijft. Vrouwen worden meestal niet, zoals mannen, geheel kaal, maar de resterende haren hebben een dunnere structuur, zijn minder stevig en breken daardoor eerder af. De hoofdhuid bij patiënten met alopecia...Diagnostiek:Om andere oorzaken van haaruitval uit te sluiten kan eventueel aanvullend onderzoek verricht worden.
Door middel van haarwortelonderzoek kan men onderzoeken of de verhouding tussen telogene (uitvallende) en anagene (groeiende) haren verstoord is.
Bij alopecia androgenetica is craniaal het aantal telogene haarwortels verhoogd ten opzichte van de anagene haarwortels.

Trichoscopie:Miniaturisatie, lonely hairs, dunne haren, vellus haren, gele dots.
Bij mannen:R/ Propecia (finasteride) 1 mg per dag.
Progressie wordt vrijwel altijd gestopt, enige toename beharing bij 1/3 van de mannen.
Voor blijvend resultaat is continu gebruik nodig.
Het effect is maximaal na 2 jaar.
Na staken valt het haar weer uit in 9-12 maanden.
Lange termijneffecten nog onbekend.
Bij mannen boven de 50 PSA bepalen.

Bij ontbreken tekenen van hyperandrogenisme:R/ minoxidil 5% lotion 1 dd of minoxidil 2% lotion 2 dd.
Minoxidil is het enige middel waarvan bij vrouwen met female pattern hairloss significante verbetering is beschreven in studies van voldoende kwaliteit, en het is ook het enige middel dat geregistreerd is voor female pattern hairloss.

Bij postmenopauzale vrouwen:R/ Progynova (estradiol valeraat) 1 dd 2 mg continu.
R/ Androcur (cyproteron) 1 dd 10 mg continu.
R/ finasteride 1 dd 2.5-5 mg.
Teratogene medicatie, zie de waarschuwingen in het kompas en het advies van de NVDV .
R/ dutasteride 1 dd 0.15-0.5 mg.
Teratogene medicatie, zie de waarschuwingen in het kompas en het advies van de NVDV .

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/atxt/AlopeciaAndrogenetica.htm

---
Telogeen effluvium (diffuse haaruitval) (L65.0)
DD: alopecia androgenetica
alopecia areata
tractie alopecia
trichotillomanie
cicatriciële alopecia (zie ook onder haaruitval en alopecia )

Samenvatting: De haargroei verloopt in fasen. Het is een cyclisch proces gekenmerkt door een groeifase ( anagene fase ), overgangsfase ( katagene fase ), en een rustfase ( telogene fase ). Aan het eind van de rustfase valt het haar spontaan uit. In de haarfollikel is dan al een nieuwe haar aanwezig, deze is in de groeifase en groeit na ongeveer drie weken door de huid heen naar buiten. Het haargroeiproces begint dan weer van voren af aan met de groei- overgangs- en rustfase. Dit proces noemt men de...Diagnostiek:Anamnese op onderliggende oorzaken.
Trektest (toegenomen aantal haren, vooral telogeen, op elke plek hoofdhuid).
Trichogram (> 25% van de haren in de telogene fase).
Zie voor details de tekst Gezond en Ziek haar van mw.
J.D.G.
Peereboom-Wynia (PDF) .
Onderzoek naar onderliggende oorzaken, op geleide van de anamnese.
Hb, Leuko's, leukodiff, BSE.
IJzer en ferritine.

Therapie:Telogeen effluvium gaat meestal vanzelf over als de oorzaak wordt weggenomen.
Verdachte medicatie staken.
Suppletie van ijzer kan soms helpen, als er ook sprake is van een laag Hb (ijzergebreksanemie).
Vitamine tekorten als oorzaak van haarverlies zijn in de westerse wereld zeldzaam.
Over het algemeen is er weinig te doen aan telogeen effluvium.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ttxt/telogeen-effluvium.htm

---
Telogeen effluvium (diffuse haaruitval) (L65.0)
DD: alopecia androgenetica
alopecia areata
tractie alopecia
trichotillomanie
cicatriciële alopecia (zie ook onder haaruitval en alopecia )

Samenvatting: De haargroei verloopt in fasen. Het is een cyclisch proces gekenmerkt door een groeifase ( anagene fase ), overgangsfase ( katagene fase ), en een rustfase ( telogene fase ). Aan het eind van de rustfase valt het haar spontaan uit. In de haarfollikel is dan al een nieuwe haar aanwezig, deze is in de groeifase en groeit na ongeveer drie weken door de huid heen naar buiten. Het haargroeiproces begint dan weer van voren af aan met de groei- overgangs- en rustfase. Dit proces noemt men de...Diagnostiek:Anamnese op onderliggende oorzaken.
Trektest (toegenomen aantal haren, vooral telogeen, op elke plek hoofdhuid).
Trichogram (> 25% van de haren in de telogene fase).
Zie voor details de tekst Gezond en Ziek haar van mw.
J.D.G.
Peereboom-Wynia (PDF) .
Onderzoek naar onderliggende oorzaken, op geleide van de anamnese.
Hb, Leuko's, leukodiff, BSE.
IJzer en ferritine.

Therapie:Telogeen effluvium gaat meestal vanzelf over als de oorzaak wordt weggenomen.
Verdachte medicatie staken.
Suppletie van ijzer kan soms helpen, als er ook sprake is van een laag Hb (ijzergebreksanemie).
Vitamine tekorten als oorzaak van haarverlies zijn in de westerse wereld zeldzaam.
Over het algemeen is er weinig te doen aan telogeen effluvium.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ttxt/telogeen-effluvium.htm

---
Telogeen effluvium (diffuse haaruitval) (L65.0)
DD: alopecia androgenetica
alopecia areata
tractie alopecia
trichotillomanie
cicatriciële alopecia (zie ook onder haaruitval en alopecia )

Samenvatting: De haargroei verloopt in fasen. Het is een cyclisch proces gekenmerkt door een groeifase ( anagene fase ), overgangsfase ( katagene fase ), en een rustfase ( telogene fase ). Aan het eind van de rustfase valt het haar spontaan uit. In de haarfollikel is dan al een nieuwe haar aanwezig, deze is in de groeifase en groeit na ongeveer drie weken door de huid heen naar buiten. Het haargroeiproces begint dan weer van voren af aan met de groei- overgangs- en rustfase. Dit proces noemt men de...Diagnostiek:Anamnese op onderliggende oorzaken.
Trektest (toegenomen aantal haren, vooral telogeen, op elke plek hoofdhuid).
Trichogram (> 25% van de haren in de telogene fase).
Zie voor details de tekst Gezond en Ziek haar van mw.
J.D.G.
Peereboom-Wynia (PDF) .
Onderzoek naar onderliggende oorzaken, op geleide van de anamnese.
Hb, Leuko's, leukodiff, BSE.
IJzer en ferritine.

Therapie:Telogeen effluvium gaat meestal vanzelf over als de oorzaak wordt weggenomen.
Verdachte medicatie staken.
Suppletie van ijzer kan soms helpen, als er ook sprake is van een laag Hb (ijzergebreksanemie).
Vitamine tekorten als oorzaak van haarverlies zijn in de westerse wereld zeldzaam.
Over het algemeen is er weinig te doen aan telogeen effluvium.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ttxt/telogeen-effluvium.htm

---
Trichotillomanie (dwangmatig pulken aan haren) (F63.3)
DD: tractie alopecie
alopecia areata
moth-eaten alopecia bij lues
cicatriciële alopecia (lichen planus, LE, e.c.i.)
alopecia nno

Samenvatting: Trichotillomanie (trichotillomania) is het dwangmatig uittrekken van haren. Er ontstaat wisselende schade aan de haren door pulken, ticks (gewoontes), krabben, trekken aan haren. Soms onbewust, soms een dwangneurotische handeling die forse schade kan aanrichten. Bij ernstige trichotillomanie, waarbij met zekerheid andere oorzaken van haaruitval zijn uitgesloten, kan het nodig zijn om de patiënt door te verwijzen naar een psychiater. Die kan behandelen met gedragstherapie of psychofarma...Trichoscopie:Gebieden met verminderde haarimplant, afgebroken haren van verschillende lengte, korte haren met trichoptilosis (gespleten uiteinden), irregulaire korte, gekrulde haren, hergroeiende rechtopstaande haren, zwarte dots.
Therapie:Verwijzing naar de psychiater, gedragstherapie, psychofarmaca. R/ N-acetylcysteine 1 dd 1200-2400 mg.
R/ Olanzapine 1 dd 10 mg.
Referenties

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ttxt/Trichotillomanie.htm

---
Trichotillomanie (dwangmatig pulken aan haren) (F63.3)
DD: tractie alopecie
alopecia areata
moth-eaten alopecia bij lues
cicatriciële alopecia (lichen planus, LE, e.c.i.)
alopecia nno

Samenvatting: Trichotillomanie (trichotillomania) is het dwangmatig uittrekken van haren. Er ontstaat wisselende schade aan de haren door pulken, ticks (gewoontes), krabben, trekken aan haren. Soms onbewust, soms een dwangneurotische handeling die forse schade kan aanrichten. Bij ernstige trichotillomanie, waarbij met zekerheid andere oorzaken van haaruitval zijn uitgesloten, kan het nodig zijn om de patiënt door te verwijzen naar een psychiater. Die kan behandelen met gedragstherapie of psychofarma...Trichoscopie:Gebieden met verminderde haarimplant, afgebroken haren van verschillende lengte, korte haren met trichoptilosis (gespleten uiteinden), irregulaire korte, gekrulde haren, hergroeiende rechtopstaande haren, zwarte dots.
Therapie:Verwijzing naar de psychiater, gedragstherapie, psychofarmaca. R/ N-acetylcysteine 1 dd 1200-2400 mg.
R/ Olanzapine 1 dd 10 mg.
Referenties

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ttxt/Trichotillomanie.htm

---
Trichotillomanie (dwangmatig pulken aan haren) (F63.3)
DD: tractie alopecie
alopecia areata
moth-eaten alopecia bij lues
cicatriciële alopecia (lichen planus, LE, e.c.i.)
alopecia nno

Samenvatting: Trichotillomanie (trichotillomania) is het dwangmatig uittrekken van haren. Er ontstaat wisselende schade aan de haren door pulken, ticks (gewoontes), krabben, trekken aan haren. Soms onbewust, soms een dwangneurotische handeling die forse schade kan aanrichten. Bij ernstige trichotillomanie, waarbij met zekerheid andere oorzaken van haaruitval zijn uitgesloten, kan het nodig zijn om de patiënt door te verwijzen naar een psychiater. Die kan behandelen met gedragstherapie of psychofarma...Trichoscopie:Gebieden met verminderde haarimplant, afgebroken haren van verschillende lengte, korte haren met trichoptilosis (gespleten uiteinden), irregulaire korte, gekrulde haren, hergroeiende rechtopstaande haren, zwarte dots.
Therapie:Verwijzing naar de psychiater, gedragstherapie, psychofarmaca. R/ N-acetylcysteine 1 dd 1200-2400 mg.
R/ Olanzapine 1 dd 10 mg.
Referenties

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ttxt/Trichotillomanie.htm

---
Miliaria crystallina en miliaria rubra (L74.3)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Miliaria is de term voor een jeukende voorbijgaande eruptie van heldere vesikels veroorzaakt door afsluiting van de uitvoergangen van de zweetklieren, vaak in combinatie met overmatig zweten. Milaria crystallina (L74.1) is de meest voorkomende vorm. Hierbij is de afvoergang geruptureerd of geblokkeerd op het niveau van het statrum corneum. Er zijn kristalheldere vesikels te zien die als druppels op de huid lijken te liggen. Het komt het meest voor op de romp en het voorhoofd. Bij miliaria rubra...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/mtxt/Miliaria.htm

---
Miliaria crystallina en miliaria rubra (L74.3)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Miliaria is de term voor een jeukende voorbijgaande eruptie van heldere vesikels veroorzaakt door afsluiting van de uitvoergangen van de zweetklieren, vaak in combinatie met overmatig zweten. Milaria crystallina (L74.1) is de meest voorkomende vorm. Hierbij is de afvoergang geruptureerd of geblokkeerd op het niveau van het statrum corneum. Er zijn kristalheldere vesikels te zien die als druppels op de huid lijken te liggen. Het komt het meest voor op de romp en het voorhoofd. Bij miliaria rubra...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/mtxt/Miliaria.htm

---
Miliaria crystallina en miliaria rubra (L74.3)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Miliaria is de term voor een jeukende voorbijgaande eruptie van heldere vesikels veroorzaakt door afsluiting van de uitvoergangen van de zweetklieren, vaak in combinatie met overmatig zweten. Milaria crystallina (L74.1) is de meest voorkomende vorm. Hierbij is de afvoergang geruptureerd of geblokkeerd op het niveau van het statrum corneum. Er zijn kristalheldere vesikels te zien die als druppels op de huid lijken te liggen. Het komt het meest voor op de romp en het voorhoofd. Bij miliaria rubra...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/mtxt/Miliaria.htm

---
Koilonychia (spoon nails, lepeltjes nagels) (L60.3)
DD: zie overzicht nagelafwijkingen
Samenvatting: Koilonychia is de term voor holle nagels (lepeltjesnagels, spoon nails). Een holle vorm van een of enkele nagels kan een teken zijn van hypochrome anemie (ijzergebreks-anemie), of ijzertekort, o.a bij het Plummer-Vinson syndroom. Als beroepsziekte, aan de vingers, komt het voor bij personen die vaak in contact komen met oliën, zepen en oplosmiddelen (garagepersoneel, schilders, glaszetters, tandartsen, slagers). Bij kinderen komt het voor als fysiologisch verschijnsel zonder betekenis. De nagel...Therapie:Onderliggende afwijkingen bestrijden.
Voorzichtig zijn met nagels, niet blootstellen aan traumata of agressieve stoffen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ktxt/koilonychia-spoon-nails-lepeltjes-nagels.htm

---
Koilonychia (spoon nails, lepeltjes nagels) (L60.3)
DD: zie overzicht nagelafwijkingen
Samenvatting: Koilonychia is de term voor holle nagels (lepeltjesnagels, spoon nails). Een holle vorm van een of enkele nagels kan een teken zijn van hypochrome anemie (ijzergebreks-anemie), of ijzertekort, o.a bij het Plummer-Vinson syndroom. Als beroepsziekte, aan de vingers, komt het voor bij personen die vaak in contact komen met oliën, zepen en oplosmiddelen (garagepersoneel, schilders, glaszetters, tandartsen, slagers). Bij kinderen komt het voor als fysiologisch verschijnsel zonder betekenis. De nagel...Therapie:Onderliggende afwijkingen bestrijden.
Voorzichtig zijn met nagels, niet blootstellen aan traumata of agressieve stoffen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ktxt/koilonychia-spoon-nails-lepeltjes-nagels.htm

---
Koilonychia (spoon nails, lepeltjes nagels) (L60.3)
DD: zie overzicht nagelafwijkingen
Samenvatting: Koilonychia is de term voor holle nagels (lepeltjesnagels, spoon nails). Een holle vorm van een of enkele nagels kan een teken zijn van hypochrome anemie (ijzergebreks-anemie), of ijzertekort, o.a bij het Plummer-Vinson syndroom. Als beroepsziekte, aan de vingers, komt het voor bij personen die vaak in contact komen met oliën, zepen en oplosmiddelen (garagepersoneel, schilders, glaszetters, tandartsen, slagers). Bij kinderen komt het voor als fysiologisch verschijnsel zonder betekenis. De nagel...Therapie:Onderliggende afwijkingen bestrijden.
Voorzichtig zijn met nagels, niet blootstellen aan traumata of agressieve stoffen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ktxt/koilonychia-spoon-nails-lepeltjes-nagels.htm