Infecties

---
Impetigo vulgaris en impetigo bullosa (L01.0)
DD: AGEP
psoriasis pustulosa
pemphigus vulgaris
bulleus pemphigoid
lineaire IgA dermatose

Samenvatting: Impetigo ( krentenbaard ) is een oppervlakkige infectie van de huid, meestal met Staphylococcus aureus (90%), soms met Streptococcus pyogenes (10%) en soms met beiden. De incubatieperiode is 1 tot 3 dagen. Impetiginisatie is de term voor secundaire infectie met S. aureus van een pre-existente huidafwijking (b.v. atopisch eczeem of varicella zoster). Sommige stammen van S. aureus hebben exfoliatieve toxines (ET-A en ET-B) die desmogleïne afbreken. Dit veroorzaakt de blaarvorming die soms bij...Klinisch beeld:Impetigo wordt vaak bij kinderen (vooral 2-12 jaar) gezien, en begint meestal in het gelaat, vooral rond neus en mond.
Beschadiging, maceratie van de huid door neusverkoudheid (snotneus, kwijlen) kan daarvoor verantwoordelijk zijn.
In het klassieke geval zijn er honing-gele crustae aanwezig (uitgedroogd exsudaat).
Ontvellingen en blaren (impetigo bullosa) kunnen aanwezig zijn.

PA:De epidermis laat een subcorneale vesikel of bulla zien, waarin polynucleaire granulocyten, celdébris en soms groepjes kokken aangetroffen kunnen worden.
Het stratum spinosum is vaak wat spongiotisch met soms ook acantholytische cellen en bevat migrerende leukocyten.
Wanneer de vesicula of bulla kapot gaat wordt het stratum corneum vervangen door een crusta met fibrine en celdébris.

Verspreiding:De bacterie verspreid zich snel naar andere kinderen via direct contact.
Via rechtstreekse aanraking (handen) of via speelgoed, kleding of handdoeken raken ook andere kinderen besmet.
Hygiëne (handen wassen!) is een goede manier om verspreiding te voorkomen.
Zolang de blaasjes vocht afscheiden, blijft de patiënt besmettelijk.

Adviezen over thuis blijven van school:Vanuit puur epidemiologisch oogpunt is thuis blijven niet nodig omdat de drager al dagenlang voor het ontstaan van de laesies besmettelijk was, verspreiding heeft dan vaak al plaatsgevonden en thuishouden heeft geen effect op het voorkomen van een impetigo-uitbraak.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/itxt/Impetigo.htm

---
Impetigo vulgaris en impetigo bullosa (L01.0)
DD: AGEP
psoriasis pustulosa
pemphigus vulgaris
bulleus pemphigoid
lineaire IgA dermatose

Samenvatting: Impetigo ( krentenbaard ) is een oppervlakkige infectie van de huid, meestal met Staphylococcus aureus (90%), soms met Streptococcus pyogenes (10%) en soms met beiden. De incubatieperiode is 1 tot 3 dagen. Impetiginisatie is de term voor secundaire infectie met S. aureus van een pre-existente huidafwijking (b.v. atopisch eczeem of varicella zoster). Sommige stammen van S. aureus hebben exfoliatieve toxines (ET-A en ET-B) die desmogleïne afbreken. Dit veroorzaakt de blaarvorming die soms bij...Klinisch beeld:Impetigo wordt vaak bij kinderen (vooral 2-12 jaar) gezien, en begint meestal in het gelaat, vooral rond neus en mond.
Beschadiging, maceratie van de huid door neusverkoudheid (snotneus, kwijlen) kan daarvoor verantwoordelijk zijn.
In het klassieke geval zijn er honing-gele crustae aanwezig (uitgedroogd exsudaat).
Ontvellingen en blaren (impetigo bullosa) kunnen aanwezig zijn.

PA:De epidermis laat een subcorneale vesikel of bulla zien, waarin polynucleaire granulocyten, celdébris en soms groepjes kokken aangetroffen kunnen worden.
Het stratum spinosum is vaak wat spongiotisch met soms ook acantholytische cellen en bevat migrerende leukocyten.
Wanneer de vesicula of bulla kapot gaat wordt het stratum corneum vervangen door een crusta met fibrine en celdébris.

Verspreiding:De bacterie verspreid zich snel naar andere kinderen via direct contact.
Via rechtstreekse aanraking (handen) of via speelgoed, kleding of handdoeken raken ook andere kinderen besmet.
Hygiëne (handen wassen!) is een goede manier om verspreiding te voorkomen.
Zolang de blaasjes vocht afscheiden, blijft de patiënt besmettelijk.

Adviezen over thuis blijven van school:Vanuit puur epidemiologisch oogpunt is thuis blijven niet nodig omdat de drager al dagenlang voor het ontstaan van de laesies besmettelijk was, verspreiding heeft dan vaak al plaatsgevonden en thuishouden heeft geen effect op het voorkomen van een impetigo-uitbraak.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/itxt/Impetigo.htm

---
Impetigo vulgaris en impetigo bullosa (L01.0)
DD: AGEP
psoriasis pustulosa
pemphigus vulgaris
bulleus pemphigoid
lineaire IgA dermatose

Samenvatting: Impetigo ( krentenbaard ) is een oppervlakkige infectie van de huid, meestal met Staphylococcus aureus (90%), soms met Streptococcus pyogenes (10%) en soms met beiden. De incubatieperiode is 1 tot 3 dagen. Impetiginisatie is de term voor secundaire infectie met S. aureus van een pre-existente huidafwijking (b.v. atopisch eczeem of varicella zoster). Sommige stammen van S. aureus hebben exfoliatieve toxines (ET-A en ET-B) die desmogleïne afbreken. Dit veroorzaakt de blaarvorming die soms bij...Klinisch beeld:Impetigo wordt vaak bij kinderen (vooral 2-12 jaar) gezien, en begint meestal in het gelaat, vooral rond neus en mond.
Beschadiging, maceratie van de huid door neusverkoudheid (snotneus, kwijlen) kan daarvoor verantwoordelijk zijn.
In het klassieke geval zijn er honing-gele crustae aanwezig (uitgedroogd exsudaat).
Ontvellingen en blaren (impetigo bullosa) kunnen aanwezig zijn.

PA:De epidermis laat een subcorneale vesikel of bulla zien, waarin polynucleaire granulocyten, celdébris en soms groepjes kokken aangetroffen kunnen worden.
Het stratum spinosum is vaak wat spongiotisch met soms ook acantholytische cellen en bevat migrerende leukocyten.
Wanneer de vesicula of bulla kapot gaat wordt het stratum corneum vervangen door een crusta met fibrine en celdébris.

Verspreiding:De bacterie verspreid zich snel naar andere kinderen via direct contact.
Via rechtstreekse aanraking (handen) of via speelgoed, kleding of handdoeken raken ook andere kinderen besmet.
Hygiëne (handen wassen!) is een goede manier om verspreiding te voorkomen.
Zolang de blaasjes vocht afscheiden, blijft de patiënt besmettelijk.

Adviezen over thuis blijven van school:Vanuit puur epidemiologisch oogpunt is thuis blijven niet nodig omdat de drager al dagenlang voor het ontstaan van de laesies besmettelijk was, verspreiding heeft dan vaak al plaatsgevonden en thuishouden heeft geen effect op het voorkomen van een impetigo-uitbraak.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/itxt/Impetigo.htm

---
Erysipelas (wondroos, belroos) (A46)
DD: acuut contacteczeem
herpes zoster of eczema herpeticum
angio-oedeem
rosacea met lymfoedeem (Morbihan)
acute SLE

Samenvatting: Erysipelas is een ontsteking van de huid en subcutis, ook via de lymfbanen voortschrijdend, gekenmerkt door een pijnlijke, warm aanvoelende scherp begrensde erythemateuze en oedemateuze huid, vaak gepaard gaande met hoge koorts (>39 °C), koude rillingen, algemene malaise, hoofdpijn en braken, en veroorzaakt door beta-hemolytische streptokokken (Lancefield groep A). De meest voorkomende lokalisatie is het onderbeen, maar erysipelas kan ook in het gelaat voorkomen. Het betreft meestal een...Porte d'entrée:De porte d'entrée kan zijn een eenvoudige (schaaf)wond, eczeem, rhagaden bij mycosis pedis, hyperkeratosen, M.
Hansen, papillomatosis bij lymfoedeem, een ulcus, etc. Oedeem zoals bij veneuze insufficiëntie of lymfoedeem zoals bij filariasis of na mastectomie is een predisponerende factor.
De infectie op zich destrueert de lymfbanen, waardoor recidiefinfecties eerder en heviger optreden.

Diagnostiek:De diagnose wordt gesteld op het klinisch beeld.
Het nut van oppervlakkige huidkweken voor het identificeren van de verwekker is twijfelachtig.
De oppervlakkig aangetroffen flora hoeft niet dezelfde te zijn als de verwekker.

Differentiële Diagnose:staphylococcen infectie (cellulitis), trombosebeen , tromboflebitis , necrotiserende fasciitis , hypostatisch eczeem , hypodermitis , dermatitis z.n.s., contacteczeem , toxicodermie , Well's syndroom , neuropathie met vasodilatatie, reflexdystrofie , erythema migrans , acrodermatitis chronica atrophicans , allergische reactie op insectenbeten, cryptococcosis , lymfangitis carcinomatosa, decompensa
PA:De epidermis toont aanvankelijk geen verandering.
In de cutis ziet men oedeem en verwijding van de capillairen en lymfvaten.
Soms ontwikkelen zich subepidermale bullae en kan de epidermis later necrotisch worden.
Diffuus door de gehele cutis en in een deel van de subcutis bestaat een infiltraat dat is samengesteld uit v.n.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/Erysipelas.htm

---
Erysipelas (wondroos, belroos) (A46)
DD: acuut contacteczeem
herpes zoster of eczema herpeticum
angio-oedeem
rosacea met lymfoedeem (Morbihan)
acute SLE

Samenvatting: Erysipelas is een ontsteking van de huid en subcutis, ook via de lymfbanen voortschrijdend, gekenmerkt door een pijnlijke, warm aanvoelende scherp begrensde erythemateuze en oedemateuze huid, vaak gepaard gaande met hoge koorts (>39 °C), koude rillingen, algemene malaise, hoofdpijn en braken, en veroorzaakt door beta-hemolytische streptokokken (Lancefield groep A). De meest voorkomende lokalisatie is het onderbeen, maar erysipelas kan ook in het gelaat voorkomen. Het betreft meestal een...Porte d'entrée:De porte d'entrée kan zijn een eenvoudige (schaaf)wond, eczeem, rhagaden bij mycosis pedis, hyperkeratosen, M.
Hansen, papillomatosis bij lymfoedeem, een ulcus, etc. Oedeem zoals bij veneuze insufficiëntie of lymfoedeem zoals bij filariasis of na mastectomie is een predisponerende factor.
De infectie op zich destrueert de lymfbanen, waardoor recidiefinfecties eerder en heviger optreden.

Diagnostiek:De diagnose wordt gesteld op het klinisch beeld.
Het nut van oppervlakkige huidkweken voor het identificeren van de verwekker is twijfelachtig.
De oppervlakkig aangetroffen flora hoeft niet dezelfde te zijn als de verwekker.

Differentiële Diagnose:staphylococcen infectie (cellulitis), trombosebeen , tromboflebitis , necrotiserende fasciitis , hypostatisch eczeem , hypodermitis , dermatitis z.n.s., contacteczeem , toxicodermie , Well's syndroom , neuropathie met vasodilatatie, reflexdystrofie , erythema migrans , acrodermatitis chronica atrophicans , allergische reactie op insectenbeten, cryptococcosis , lymfangitis carcinomatosa, decompensa
PA:De epidermis toont aanvankelijk geen verandering.
In de cutis ziet men oedeem en verwijding van de capillairen en lymfvaten.
Soms ontwikkelen zich subepidermale bullae en kan de epidermis later necrotisch worden.
Diffuus door de gehele cutis en in een deel van de subcutis bestaat een infiltraat dat is samengesteld uit v.n.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/Erysipelas.htm

---
Erysipelas (wondroos, belroos) (A46)
DD: acuut contacteczeem
herpes zoster of eczema herpeticum
angio-oedeem
rosacea met lymfoedeem (Morbihan)
acute SLE

Samenvatting: Erysipelas is een ontsteking van de huid en subcutis, ook via de lymfbanen voortschrijdend, gekenmerkt door een pijnlijke, warm aanvoelende scherp begrensde erythemateuze en oedemateuze huid, vaak gepaard gaande met hoge koorts (>39 °C), koude rillingen, algemene malaise, hoofdpijn en braken, en veroorzaakt door beta-hemolytische streptokokken (Lancefield groep A). De meest voorkomende lokalisatie is het onderbeen, maar erysipelas kan ook in het gelaat voorkomen. Het betreft meestal een...Porte d'entrée:De porte d'entrée kan zijn een eenvoudige (schaaf)wond, eczeem, rhagaden bij mycosis pedis, hyperkeratosen, M.
Hansen, papillomatosis bij lymfoedeem, een ulcus, etc. Oedeem zoals bij veneuze insufficiëntie of lymfoedeem zoals bij filariasis of na mastectomie is een predisponerende factor.
De infectie op zich destrueert de lymfbanen, waardoor recidiefinfecties eerder en heviger optreden.

Diagnostiek:De diagnose wordt gesteld op het klinisch beeld.
Het nut van oppervlakkige huidkweken voor het identificeren van de verwekker is twijfelachtig.
De oppervlakkig aangetroffen flora hoeft niet dezelfde te zijn als de verwekker.

Differentiële Diagnose:staphylococcen infectie (cellulitis), trombosebeen , tromboflebitis , necrotiserende fasciitis , hypostatisch eczeem , hypodermitis , dermatitis z.n.s., contacteczeem , toxicodermie , Well's syndroom , neuropathie met vasodilatatie, reflexdystrofie , erythema migrans , acrodermatitis chronica atrophicans , allergische reactie op insectenbeten, cryptococcosis , lymfangitis carcinomatosa, decompensa
PA:De epidermis toont aanvankelijk geen verandering.
In de cutis ziet men oedeem en verwijding van de capillairen en lymfvaten.
Soms ontwikkelen zich subepidermale bullae en kan de epidermis later necrotisch worden.
Diffuus door de gehele cutis en in een deel van de subcutis bestaat een infiltraat dat is samengesteld uit v.n.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/Erysipelas.htm

---
Cellulitis (L03.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Cellulitis is een ontsteking van de huid en weke delen (subcutis en diepere lagen), veroorzaakt door een infectie. In de volksmond is cellulitis ( cellulite ) een term voor onregelmatige vetverdeling met intrekkingen (dimpling, peau d' orange-achtig) in adipeuze dijen en billen. De term cellulitis wordt in de Amerikaanse literatuur gebruikt als synoniem voor erysipelas , maar In Nederland wordt met cellulitis bedoeld een infectie van de huid en subcutis , met als meest waarschijnlijke verwekker...Therapie:Systemische antibiotica in ernstige gevallen, op geleide van kweek (huid, neus, perineum).
Eventueel natte omslagen.

Bij niet-ernstige infectie:R/ flucloxacilline 4 dd 500 mg of 3 dd 1000 mg gedurende 10-14 dagen, in geval van stafylokokken, hetgeen vaak voorkomt.
R/ claritromycine 2 dd 500 mg gedurende 10-14 dagen.
R/ clindamycine 3 dd 600 mg gedurende 10-14 dagen.

Bij ernstige infectie:R/ flucloxacilline iv 4 dd 1000 mg gedurende 10 tot 14 dagen.
R/ clindamycine iv 3 dd 600 mg gedurende 10-14 dagen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ctxt/Cellulitis.htm

---
Cellulitis (L03.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Cellulitis is een ontsteking van de huid en weke delen (subcutis en diepere lagen), veroorzaakt door een infectie. In de volksmond is cellulitis ( cellulite ) een term voor onregelmatige vetverdeling met intrekkingen (dimpling, peau d' orange-achtig) in adipeuze dijen en billen. De term cellulitis wordt in de Amerikaanse literatuur gebruikt als synoniem voor erysipelas , maar In Nederland wordt met cellulitis bedoeld een infectie van de huid en subcutis , met als meest waarschijnlijke verwekker...Therapie:Systemische antibiotica in ernstige gevallen, op geleide van kweek (huid, neus, perineum).
Eventueel natte omslagen.

Bij niet-ernstige infectie:R/ flucloxacilline 4 dd 500 mg of 3 dd 1000 mg gedurende 10-14 dagen, in geval van stafylokokken, hetgeen vaak voorkomt.
R/ claritromycine 2 dd 500 mg gedurende 10-14 dagen.
R/ clindamycine 3 dd 600 mg gedurende 10-14 dagen.

Bij ernstige infectie:R/ flucloxacilline iv 4 dd 1000 mg gedurende 10 tot 14 dagen.
R/ clindamycine iv 3 dd 600 mg gedurende 10-14 dagen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ctxt/Cellulitis.htm

---
Folliculitis (L73.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Een folliculitis is een ontsteking uitgaande van een haarfollikel , meestal veroorzaakt door micro-organismen. Klinisch ziet men een folliculaire pustel / folliculair gerangschikte pustels. De definitie van een pustel (puist) is: zichtbare holte gevuld met purulent vocht, pus, zonder eigen wand, < 1 cm meestal in epidermis gelegen. Een pustel kan folliculair zijn (bijvoorbeeld S. aureus folliculitis of Pityrosporon folliculitis) of niet-folliculair (bijvoorbeeld herpes simplex, psoriasis...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ftxt/folliculitis.htm

---
Folliculitis (L73.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Een folliculitis is een ontsteking uitgaande van een haarfollikel , meestal veroorzaakt door micro-organismen. Klinisch ziet men een folliculaire pustel / folliculair gerangschikte pustels. De definitie van een pustel (puist) is: zichtbare holte gevuld met purulent vocht, pus, zonder eigen wand, < 1 cm meestal in epidermis gelegen. Een pustel kan folliculair zijn (bijvoorbeeld S. aureus folliculitis of Pityrosporon folliculitis) of niet-folliculair (bijvoorbeeld herpes simplex, psoriasis...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ftxt/folliculitis.htm

---
Folliculitis (L73.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Een folliculitis is een ontsteking uitgaande van een haarfollikel , meestal veroorzaakt door micro-organismen. Klinisch ziet men een folliculaire pustel / folliculair gerangschikte pustels. De definitie van een pustel (puist) is: zichtbare holte gevuld met purulent vocht, pus, zonder eigen wand, < 1 cm meestal in epidermis gelegen. Een pustel kan folliculair zijn (bijvoorbeeld S. aureus folliculitis of Pityrosporon folliculitis) of niet-folliculair (bijvoorbeeld herpes simplex, psoriasis...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ftxt/folliculitis.htm

---
Furunkel en karbunkel (negenoog) (L02.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Een furunkel is een acute necrotiserende pijnlijke ontsteking uitgaande van een haarfollikel. Meestal veroorzaakt door S. aureus , bij uitzondering ook S. epidermis . Een furunkel is een enkelvoudige laesie, is het gedissemineerd dan heet het furunculosis en als er twee of meer samenvloeien tot 1 grote ontsteking maar met separate puskopjes dan heet het een karbunkel (carbuncle, negenoog). Meestal ontstaat er centraal necrose (necrotische prop) en verweking waarna het abces openbarst. Een...Therapie:Laten rijpen, zonodig incisie of necrotische prop verwijderen.
Lokale hygiënische maatregelen, eventueel antiseptische middelen (Betadine jodium scrub, wassen met antiseptische zeep, na incisie huid beschermen met fusidine zalf of jodiumzalf).
R/ Fucidin crème, zalf of gazen.
R/ Chloorhexidine crème 1% FNA.
R/ Betadine jodium scrub of Hibiscrub.
R/ Unicura antiseptische zeep.

Antibiotica:Behandeling met antibiotica is niet altijd nodig.
Wel in ernstige gevallen.
O.a. bij lymfangitis, koorts, furunculose, karbunkel, en furunkels op de neus of in het gelaat (kans op trombose sinus cavernosus, niet incideren), verminderde weerstand, endocarditis risico, kunstgewrichten.
R/ flucloxacilline 4 dd 500 mg gedurende 7 dagen.
Kinderen: 4 dd 10 mg/kg.

Alternatieven:R/ erytromycine 4 dd 500 mg gedurende 7 dagen.
R/ cefuroximaxetil 2 dd 250 mg gedurende 7 dagen.
R/ co-trimoxazol 2 dd 960 mg gedurende 7 dagen.
R/ rifampicine 2 dd 600 mg gedurende 5 dagen, herhalen iedere 3 maanden.

Suppleties bij deficiënties:R/ ferrofumaraat 3 dd 200 mg gedurende 4 weken bij ijzertekort.
R/ zinksulfaat 3 dd 200 mg.
R/ vitamine C (ascorbinezuur) 1 dd 500 mg.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ftxt/Furunkel.htm

---
Furunkel en karbunkel (negenoog) (L02.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Een furunkel is een acute necrotiserende pijnlijke ontsteking uitgaande van een haarfollikel. Meestal veroorzaakt door S. aureus , bij uitzondering ook S. epidermis . Een furunkel is een enkelvoudige laesie, is het gedissemineerd dan heet het furunculosis en als er twee of meer samenvloeien tot 1 grote ontsteking maar met separate puskopjes dan heet het een karbunkel (carbuncle, negenoog). Meestal ontstaat er centraal necrose (necrotische prop) en verweking waarna het abces openbarst. Een...Therapie:Laten rijpen, zonodig incisie of necrotische prop verwijderen.
Lokale hygiënische maatregelen, eventueel antiseptische middelen (Betadine jodium scrub, wassen met antiseptische zeep, na incisie huid beschermen met fusidine zalf of jodiumzalf).
R/ Fucidin crème, zalf of gazen.
R/ Chloorhexidine crème 1% FNA.
R/ Betadine jodium scrub of Hibiscrub.
R/ Unicura antiseptische zeep.

Antibiotica:Behandeling met antibiotica is niet altijd nodig.
Wel in ernstige gevallen.
O.a. bij lymfangitis, koorts, furunculose, karbunkel, en furunkels op de neus of in het gelaat (kans op trombose sinus cavernosus, niet incideren), verminderde weerstand, endocarditis risico, kunstgewrichten.
R/ flucloxacilline 4 dd 500 mg gedurende 7 dagen.
Kinderen: 4 dd 10 mg/kg.

Alternatieven:R/ erytromycine 4 dd 500 mg gedurende 7 dagen.
R/ cefuroximaxetil 2 dd 250 mg gedurende 7 dagen.
R/ co-trimoxazol 2 dd 960 mg gedurende 7 dagen.
R/ rifampicine 2 dd 600 mg gedurende 5 dagen, herhalen iedere 3 maanden.

Suppleties bij deficiënties:R/ ferrofumaraat 3 dd 200 mg gedurende 4 weken bij ijzertekort.
R/ zinksulfaat 3 dd 200 mg.
R/ vitamine C (ascorbinezuur) 1 dd 500 mg.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ftxt/Furunkel.htm

---
Furunkel en karbunkel (negenoog) (L02.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Een furunkel is een acute necrotiserende pijnlijke ontsteking uitgaande van een haarfollikel. Meestal veroorzaakt door S. aureus , bij uitzondering ook S. epidermis . Een furunkel is een enkelvoudige laesie, is het gedissemineerd dan heet het furunculosis en als er twee of meer samenvloeien tot 1 grote ontsteking maar met separate puskopjes dan heet het een karbunkel (carbuncle, negenoog). Meestal ontstaat er centraal necrose (necrotische prop) en verweking waarna het abces openbarst. Een...Therapie:Laten rijpen, zonodig incisie of necrotische prop verwijderen.
Lokale hygiënische maatregelen, eventueel antiseptische middelen (Betadine jodium scrub, wassen met antiseptische zeep, na incisie huid beschermen met fusidine zalf of jodiumzalf).
R/ Fucidin crème, zalf of gazen.
R/ Chloorhexidine crème 1% FNA.
R/ Betadine jodium scrub of Hibiscrub.
R/ Unicura antiseptische zeep.

Antibiotica:Behandeling met antibiotica is niet altijd nodig.
Wel in ernstige gevallen.
O.a. bij lymfangitis, koorts, furunculose, karbunkel, en furunkels op de neus of in het gelaat (kans op trombose sinus cavernosus, niet incideren), verminderde weerstand, endocarditis risico, kunstgewrichten.
R/ flucloxacilline 4 dd 500 mg gedurende 7 dagen.
Kinderen: 4 dd 10 mg/kg.

Alternatieven:R/ erytromycine 4 dd 500 mg gedurende 7 dagen.
R/ cefuroximaxetil 2 dd 250 mg gedurende 7 dagen.
R/ co-trimoxazol 2 dd 960 mg gedurende 7 dagen.
R/ rifampicine 2 dd 600 mg gedurende 5 dagen, herhalen iedere 3 maanden.

Suppleties bij deficiënties:R/ ferrofumaraat 3 dd 200 mg gedurende 4 weken bij ijzertekort.
R/ zinksulfaat 3 dd 200 mg.
R/ vitamine C (ascorbinezuur) 1 dd 500 mg.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ftxt/Furunkel.htm

---
Paronychia (omloop, ontsteking van de nagel wal) (L03.0)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Paronychia (omloop) is een ontsteking van de nagelwal . De nagelwal is de rand die rondom de nagelplaat loopt. De ontsteking wordt veroorzaakt door bacteriën (meestal Staphylococcus aureus , soms Proteus , Pseudomonas , E. coli ) of schimmels (meestal Candida albicans ). Deze micro-organismen dringen door in het weefsel rond de nagel bij beschadiging van de nagelriem (eponychium, cuticula) of perionychium. Bij een gezonde nagel waarbij de huid rondom goed aansluit op de nagelplaat en intact is,...Acuut:meestal t.g.v. S. aureus .
Bij oppervlakkige laesies met pus onder de huid incideren zonder verdoving.
Bij diepere pijnlijke fluctuerende zwellingen incideren onder lokale anaesthesie.
Bij diepere laesies ( panaritium ): antibiotica na kweek, of direct starten met Augmentin of clindamycine.
Overweeg een röntgenfoto bij persisterende infecties of zwelling van de gehele vinger.

Chronisch:meestal Candida albicans .
Absoluut droog houden.
Eventueel lokale corticosteroïden of Protopic (tacrolimus) als ontstekingsremmer, dit is ook belangrijk bij dermatitis om de cuticula en nagelriem te laten genezen zodat er geen porte d' entreé meer is.

Lokaal:R/ Loprox (ciclopirox 1%) crème op de nagelwal, tube à 30 g, of een andere imidazol crème.
R/ miconazol 2% crème.
R/ ketoconazol crème.

Systemisch:R/ itraconazol 1 dd 100 mg zonodig.
R/ fluconazol 1 dd 50 mg of 150 mg per week.

Anti-inflammatoir:R/ Dermovate (clobetasol) crème R/ Protopic (tacrolimus) 0.1% zalf.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/Paronychia.htm

---
Paronychia (omloop, ontsteking van de nagel wal) (L03.0)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Paronychia (omloop) is een ontsteking van de nagelwal . De nagelwal is de rand die rondom de nagelplaat loopt. De ontsteking wordt veroorzaakt door bacteriën (meestal Staphylococcus aureus , soms Proteus , Pseudomonas , E. coli ) of schimmels (meestal Candida albicans ). Deze micro-organismen dringen door in het weefsel rond de nagel bij beschadiging van de nagelriem (eponychium, cuticula) of perionychium. Bij een gezonde nagel waarbij de huid rondom goed aansluit op de nagelplaat en intact is,...Acuut:meestal t.g.v. S. aureus .
Bij oppervlakkige laesies met pus onder de huid incideren zonder verdoving.
Bij diepere pijnlijke fluctuerende zwellingen incideren onder lokale anaesthesie.
Bij diepere laesies ( panaritium ): antibiotica na kweek, of direct starten met Augmentin of clindamycine.
Overweeg een röntgenfoto bij persisterende infecties of zwelling van de gehele vinger.

Chronisch:meestal Candida albicans .
Absoluut droog houden.
Eventueel lokale corticosteroïden of Protopic (tacrolimus) als ontstekingsremmer, dit is ook belangrijk bij dermatitis om de cuticula en nagelriem te laten genezen zodat er geen porte d' entreé meer is.

Lokaal:R/ Loprox (ciclopirox 1%) crème op de nagelwal, tube à 30 g, of een andere imidazol crème.
R/ miconazol 2% crème.
R/ ketoconazol crème.

Systemisch:R/ itraconazol 1 dd 100 mg zonodig.
R/ fluconazol 1 dd 50 mg of 150 mg per week.

Anti-inflammatoir:R/ Dermovate (clobetasol) crème R/ Protopic (tacrolimus) 0.1% zalf.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/Paronychia.htm

---
Paronychia (omloop, ontsteking van de nagel wal) (L03.0)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Paronychia (omloop) is een ontsteking van de nagelwal . De nagelwal is de rand die rondom de nagelplaat loopt. De ontsteking wordt veroorzaakt door bacteriën (meestal Staphylococcus aureus , soms Proteus , Pseudomonas , E. coli ) of schimmels (meestal Candida albicans ). Deze micro-organismen dringen door in het weefsel rond de nagel bij beschadiging van de nagelriem (eponychium, cuticula) of perionychium. Bij een gezonde nagel waarbij de huid rondom goed aansluit op de nagelplaat en intact is,...Acuut:meestal t.g.v. S. aureus .
Bij oppervlakkige laesies met pus onder de huid incideren zonder verdoving.
Bij diepere pijnlijke fluctuerende zwellingen incideren onder lokale anaesthesie.
Bij diepere laesies ( panaritium ): antibiotica na kweek, of direct starten met Augmentin of clindamycine.
Overweeg een röntgenfoto bij persisterende infecties of zwelling van de gehele vinger.

Chronisch:meestal Candida albicans .
Absoluut droog houden.
Eventueel lokale corticosteroïden of Protopic (tacrolimus) als ontstekingsremmer, dit is ook belangrijk bij dermatitis om de cuticula en nagelriem te laten genezen zodat er geen porte d' entreé meer is.

Lokaal:R/ Loprox (ciclopirox 1%) crème op de nagelwal, tube à 30 g, of een andere imidazol crème.
R/ miconazol 2% crème.
R/ ketoconazol crème.

Systemisch:R/ itraconazol 1 dd 100 mg zonodig.
R/ fluconazol 1 dd 50 mg of 150 mg per week.

Anti-inflammatoir:R/ Dermovate (clobetasol) crème R/ Protopic (tacrolimus) 0.1% zalf.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/Paronychia.htm

---
Herpes simplex labialis (koortslip), orofaciale herpes simplex (B00.1)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Infectie met herpes simplex virus , meestal type I (type II is vooral geassocieerd met herpes genitalis ). Besmettelijk voor wie nog nooit in aanraking met het virus geweest is (o.a. pasgeborenen). Ook kinderen en volwassenen met atopisch eczeem kunnen ernstig geïnfecteerd raken ( eczema herpeticum ). De diagnose wordt gesteld op het klinisch beeld (gegroepeerde vesikels, branderigheid, pijn) en zonodig bevestigd door direct microscopisch onderzoek (indirecte IF, Tzanck test ) of een PCR...PA:De epidermis toont holtevorming door degeneratie van epitheelcellen.
Twee typen degeneratie komen voor, namelijk balloniserende en reticulaire.
De balloniserende degeneratie is gekenmerkt door opzwelling van de cellen, die vaak een homogeen, eosinofiel cytoplasma tonen; de kern verdwijnt later.
In deze kernen kunnen de insluitlichaampjes van Lipschutz te zien zijn.

Therapie:Indrogen bevorderen en secundaire infecties voorkomen.
Indien de eruptie recent uitgebroken is, heeft het zin antivirale middelen voor te schrijven.
Het effect van lokale antivirale crèmes (aciclovir, idoxuridine, penciclovir en tromantadine crème) is gering, deze middelen zijn niet meer op recept verkrijgbaar, wel als zelfzorg product.
R/ lidocaine 5% in zinkoxidesmeersel FNA.
R/ EMLA crème.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/htxt/HerpesSimplex.htm

---
Herpes simplex labialis (koortslip), orofaciale herpes simplex (B00.1)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Infectie met herpes simplex virus , meestal type I (type II is vooral geassocieerd met herpes genitalis ). Besmettelijk voor wie nog nooit in aanraking met het virus geweest is (o.a. pasgeborenen). Ook kinderen en volwassenen met atopisch eczeem kunnen ernstig geïnfecteerd raken ( eczema herpeticum ). De diagnose wordt gesteld op het klinisch beeld (gegroepeerde vesikels, branderigheid, pijn) en zonodig bevestigd door direct microscopisch onderzoek (indirecte IF, Tzanck test ) of een PCR...PA:De epidermis toont holtevorming door degeneratie van epitheelcellen.
Twee typen degeneratie komen voor, namelijk balloniserende en reticulaire.
De balloniserende degeneratie is gekenmerkt door opzwelling van de cellen, die vaak een homogeen, eosinofiel cytoplasma tonen; de kern verdwijnt later.
In deze kernen kunnen de insluitlichaampjes van Lipschutz te zien zijn.

Therapie:Indrogen bevorderen en secundaire infecties voorkomen.
Indien de eruptie recent uitgebroken is, heeft het zin antivirale middelen voor te schrijven.
Het effect van lokale antivirale crèmes (aciclovir, idoxuridine, penciclovir en tromantadine crème) is gering, deze middelen zijn niet meer op recept verkrijgbaar, wel als zelfzorg product.
R/ lidocaine 5% in zinkoxidesmeersel FNA.
R/ EMLA crème.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/htxt/HerpesSimplex.htm

---
Herpes simplex labialis (koortslip), orofaciale herpes simplex (B00.1)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Infectie met herpes simplex virus , meestal type I (type II is vooral geassocieerd met herpes genitalis ). Besmettelijk voor wie nog nooit in aanraking met het virus geweest is (o.a. pasgeborenen). Ook kinderen en volwassenen met atopisch eczeem kunnen ernstig geïnfecteerd raken ( eczema herpeticum ). De diagnose wordt gesteld op het klinisch beeld (gegroepeerde vesikels, branderigheid, pijn) en zonodig bevestigd door direct microscopisch onderzoek (indirecte IF, Tzanck test ) of een PCR...PA:De epidermis toont holtevorming door degeneratie van epitheelcellen.
Twee typen degeneratie komen voor, namelijk balloniserende en reticulaire.
De balloniserende degeneratie is gekenmerkt door opzwelling van de cellen, die vaak een homogeen, eosinofiel cytoplasma tonen; de kern verdwijnt later.
In deze kernen kunnen de insluitlichaampjes van Lipschutz te zien zijn.

Therapie:Indrogen bevorderen en secundaire infecties voorkomen.
Indien de eruptie recent uitgebroken is, heeft het zin antivirale middelen voor te schrijven.
Het effect van lokale antivirale crèmes (aciclovir, idoxuridine, penciclovir en tromantadine crème) is gering, deze middelen zijn niet meer op recept verkrijgbaar, wel als zelfzorg product.
R/ lidocaine 5% in zinkoxidesmeersel FNA.
R/ EMLA crème.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/htxt/HerpesSimplex.htm

---
Herpes zoster (varicella zoster, gordelroos) (B02.9)
DD: herpes simplex
Coxsackievirus. Zonodig banale kweek (superinfectie) en oriënterend lab naar afweerstoornissen (vooral bij recidieven)

Samenvatting: Gordelroos ontstaat door lokale reactivering van het varicella-zoster-virus . Komt vooral bij ouderen voor en bij verzwakte weerstand. De incidentie is circa 3/1000 per jaar, opklimmend tot 10/1000 per jaar bij 80-jarigen. Circa de helft van 90-jarigen heeft het ooit gehad. Circa 6% krijgt het een tweede keer (meestal na vele jaren). De meeste Nederlanders maken als kind al waterpokken ( varicella ) door en worden dan resistent tegen het herpes zoster virus. Op latere leeftijd bij...Klinisch beeld:gegroepeerde vesikels, vesiculopustels met soms umbilicatie (indeuking, delle), later erosies.
Unilateraal gelokaliseerd, in het verzorgingsgebied van één of meer sensibele zenuwen (met name van romp, hals, schouder en arm, echter ook van hersenzenuwen: nervus trigeminus, nervus facialis).
Vaak hevige pijn, met name bij volwassenen.

Diagnostiek:De diagnose wordt gesteld op het klinisch beeld, maar kan worden bevestigd door microscopisch onderzoek (directe IF of Tzanck test )), kweek of PCR van blaasjesvocht of uitstrijk ulcusbodem, of serologisch onderzoek (herhalen na 10 dagen).
Therapie:meestal is geen therapie nodig.
Secundaire infectie voorkomen, en pijn bestrijden.
R/ Zinkoxidesmeersel FNA of ZOK-zalf, eventueel Flammazine of fucidinecrème 2-3 dd.
R/ Drs Leenarts Verkoelende Lotion.
R/ paracetamol/codeine tot 6 dd 500/20 mg, Tramal (tramadol) 2-4 dd 50-100 mg, of MS-contin (morfine retard) 2 dd 10-30 mg.

Post-herpetische pijn / neuralgie:R/ amitriptyline of nortriptyline.
R/ pregabaline.
R/ gabapentine.
R/ pijnstillers (paracetamol, ibuprofen, oxycodon).
R/ amitriptyline 5 of 10% in cetomacrogolcrème, tube à 30 g.
R/ capsaïcine crème 0.025 of 0.075%.
R/ clonidine 0.2% in cetomacrogolcrème, tube à 30 g.
R/ fenytoïne 5, 10, 15 of 20% in cetomacrogolcrème, tube à 30 g.
R/ ketamine 10% in cetomacrogolcrème, tube à 30 g.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/htxt/HerpesZoster.htm

---
Herpes zoster (varicella zoster, gordelroos) (B02.9)
DD: herpes simplex
Coxsackievirus. Zonodig banale kweek (superinfectie) en oriënterend lab naar afweerstoornissen (vooral bij recidieven)

Samenvatting: Gordelroos ontstaat door lokale reactivering van het varicella-zoster-virus . Komt vooral bij ouderen voor en bij verzwakte weerstand. De incidentie is circa 3/1000 per jaar, opklimmend tot 10/1000 per jaar bij 80-jarigen. Circa de helft van 90-jarigen heeft het ooit gehad. Circa 6% krijgt het een tweede keer (meestal na vele jaren). De meeste Nederlanders maken als kind al waterpokken ( varicella ) door en worden dan resistent tegen het herpes zoster virus. Op latere leeftijd bij...Klinisch beeld:gegroepeerde vesikels, vesiculopustels met soms umbilicatie (indeuking, delle), later erosies.
Unilateraal gelokaliseerd, in het verzorgingsgebied van één of meer sensibele zenuwen (met name van romp, hals, schouder en arm, echter ook van hersenzenuwen: nervus trigeminus, nervus facialis).
Vaak hevige pijn, met name bij volwassenen.

Diagnostiek:De diagnose wordt gesteld op het klinisch beeld, maar kan worden bevestigd door microscopisch onderzoek (directe IF of Tzanck test )), kweek of PCR van blaasjesvocht of uitstrijk ulcusbodem, of serologisch onderzoek (herhalen na 10 dagen).
Therapie:meestal is geen therapie nodig.
Secundaire infectie voorkomen, en pijn bestrijden.
R/ Zinkoxidesmeersel FNA of ZOK-zalf, eventueel Flammazine of fucidinecrème 2-3 dd.
R/ Drs Leenarts Verkoelende Lotion.
R/ paracetamol/codeine tot 6 dd 500/20 mg, Tramal (tramadol) 2-4 dd 50-100 mg, of MS-contin (morfine retard) 2 dd 10-30 mg.

Post-herpetische pijn / neuralgie:R/ amitriptyline of nortriptyline.
R/ pregabaline.
R/ gabapentine.
R/ pijnstillers (paracetamol, ibuprofen, oxycodon).
R/ amitriptyline 5 of 10% in cetomacrogolcrème, tube à 30 g.
R/ capsaïcine crème 0.025 of 0.075%.
R/ clonidine 0.2% in cetomacrogolcrème, tube à 30 g.
R/ fenytoïne 5, 10, 15 of 20% in cetomacrogolcrème, tube à 30 g.
R/ ketamine 10% in cetomacrogolcrème, tube à 30 g.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/htxt/HerpesZoster.htm

---
Herpes zoster (varicella zoster, gordelroos) (B02.9)
DD: herpes simplex
Coxsackievirus. Zonodig banale kweek (superinfectie) en oriënterend lab naar afweerstoornissen (vooral bij recidieven)

Samenvatting: Gordelroos ontstaat door lokale reactivering van het varicella-zoster-virus . Komt vooral bij ouderen voor en bij verzwakte weerstand. De incidentie is circa 3/1000 per jaar, opklimmend tot 10/1000 per jaar bij 80-jarigen. Circa de helft van 90-jarigen heeft het ooit gehad. Circa 6% krijgt het een tweede keer (meestal na vele jaren). De meeste Nederlanders maken als kind al waterpokken ( varicella ) door en worden dan resistent tegen het herpes zoster virus. Op latere leeftijd bij...Klinisch beeld:gegroepeerde vesikels, vesiculopustels met soms umbilicatie (indeuking, delle), later erosies.
Unilateraal gelokaliseerd, in het verzorgingsgebied van één of meer sensibele zenuwen (met name van romp, hals, schouder en arm, echter ook van hersenzenuwen: nervus trigeminus, nervus facialis).
Vaak hevige pijn, met name bij volwassenen.

Diagnostiek:De diagnose wordt gesteld op het klinisch beeld, maar kan worden bevestigd door microscopisch onderzoek (directe IF of Tzanck test )), kweek of PCR van blaasjesvocht of uitstrijk ulcusbodem, of serologisch onderzoek (herhalen na 10 dagen).
Therapie:meestal is geen therapie nodig.
Secundaire infectie voorkomen, en pijn bestrijden.
R/ Zinkoxidesmeersel FNA of ZOK-zalf, eventueel Flammazine of fucidinecrème 2-3 dd.
R/ Drs Leenarts Verkoelende Lotion.
R/ paracetamol/codeine tot 6 dd 500/20 mg, Tramal (tramadol) 2-4 dd 50-100 mg, of MS-contin (morfine retard) 2 dd 10-30 mg.

Post-herpetische pijn / neuralgie:R/ amitriptyline of nortriptyline.
R/ pregabaline.
R/ gabapentine.
R/ pijnstillers (paracetamol, ibuprofen, oxycodon).
R/ amitriptyline 5 of 10% in cetomacrogolcrème, tube à 30 g.
R/ capsaïcine crème 0.025 of 0.075%.
R/ clonidine 0.2% in cetomacrogolcrème, tube à 30 g.
R/ fenytoïne 5, 10, 15 of 20% in cetomacrogolcrème, tube à 30 g.
R/ ketamine 10% in cetomacrogolcrème, tube à 30 g.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/htxt/HerpesZoster.htm

---
Varicella (waterpokken) (B01.9)
DD: zie tabel maculopapuleuze kinderziekten
Samenvatting: Waterpokken ( varicella ) en gordelroos ( herpes zoster ) worden veroorzaakt door het varicella-zoster-virus (VZV), één van de herpesvirussen. Waterpokken komt vooral voor in de winter en vroege lente. Na het doormaken van waterpokken blijft het virus in het lichaam latent aanwezig. Dit latente virus kan gereactiveerd worden en dan gordelroos veroorzaken. Waterpokken is zeer besmettelijk. Verspreiding vindt plaats via de lucht, ook op grote afstand, en door aanraking van blaasjes of besmette...Klinisch beeld:Acuut begin, soms enkele dagen een prodromaal stadium met koorts, en griep-achtige verschijnselen.
Soms eerst een dag roodheid van de huid.
Daarna enkele dagen koorts en huiduitslag, beginnend op hoofd of romp: kleine, vaak heftig jeukende papeltjes overgaand in vesikels met rode hof en heldere inhoud.

Diagnostiek:laboratoriumdiagnostiek is meestal niet nodig.
Er kan een Tzancktest worden gedaan van de bodem van een blaasje of erosie.
Eventueel een virustest (PCR) of serologisch onderzoek ter bevestiging (of om aan te tonen dat antistoffen (IgG) aanwezig zijn, wijzend op vroeger doorgemaakte waterpokken).
Een tweede aanval van waterpokken is zeer zeldzaam.

Therapie:Symptomatisch.
Antivirale therapie kan worden gegeven om de ernst van het beloop te temperen.
Bij gezonde kinderen is dat niet gebruikelijk.
Bij kinderen vanaf 14 jaar en volwassenen is het te overwegen.
Bij risicogroepen zoals b.v. patiënten met ernstig atopisch eczeem of chronische longaandoeningen is het aan te bevelen.

Varicella tijdens de zwangerschap:In Nederland hebben de meeste zwangeren (96-99%) al waterpokken gehad in hun jeugd en hebben antistoffen aangemaakt die ook worden doorgegeven via de placenta aan het kind.
Maar dus niet iedereen, met name vrouwen die niet in Nederland zijn opgegroeid kunnen tijdens hun zwangerschap varicella zoster krijgen.
Zwangeren hebben meer kans op ernstige complicaties, vooral bij gevorderde zwangerschap.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/vtxt/Varicella.htm

---
Varicella (waterpokken) (B01.9)
DD: zie tabel maculopapuleuze kinderziekten
Samenvatting: Waterpokken ( varicella ) en gordelroos ( herpes zoster ) worden veroorzaakt door het varicella-zoster-virus (VZV), één van de herpesvirussen. Waterpokken komt vooral voor in de winter en vroege lente. Na het doormaken van waterpokken blijft het virus in het lichaam latent aanwezig. Dit latente virus kan gereactiveerd worden en dan gordelroos veroorzaken. Waterpokken is zeer besmettelijk. Verspreiding vindt plaats via de lucht, ook op grote afstand, en door aanraking van blaasjes of besmette...Klinisch beeld:Acuut begin, soms enkele dagen een prodromaal stadium met koorts, en griep-achtige verschijnselen.
Soms eerst een dag roodheid van de huid.
Daarna enkele dagen koorts en huiduitslag, beginnend op hoofd of romp: kleine, vaak heftig jeukende papeltjes overgaand in vesikels met rode hof en heldere inhoud.

Diagnostiek:laboratoriumdiagnostiek is meestal niet nodig.
Er kan een Tzancktest worden gedaan van de bodem van een blaasje of erosie.
Eventueel een virustest (PCR) of serologisch onderzoek ter bevestiging (of om aan te tonen dat antistoffen (IgG) aanwezig zijn, wijzend op vroeger doorgemaakte waterpokken).
Een tweede aanval van waterpokken is zeer zeldzaam.

Therapie:Symptomatisch.
Antivirale therapie kan worden gegeven om de ernst van het beloop te temperen.
Bij gezonde kinderen is dat niet gebruikelijk.
Bij kinderen vanaf 14 jaar en volwassenen is het te overwegen.
Bij risicogroepen zoals b.v. patiënten met ernstig atopisch eczeem of chronische longaandoeningen is het aan te bevelen.

Varicella tijdens de zwangerschap:In Nederland hebben de meeste zwangeren (96-99%) al waterpokken gehad in hun jeugd en hebben antistoffen aangemaakt die ook worden doorgegeven via de placenta aan het kind.
Maar dus niet iedereen, met name vrouwen die niet in Nederland zijn opgegroeid kunnen tijdens hun zwangerschap varicella zoster krijgen.
Zwangeren hebben meer kans op ernstige complicaties, vooral bij gevorderde zwangerschap.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/vtxt/Varicella.htm

---
Varicella (waterpokken) (B01.9)
DD: zie tabel maculopapuleuze kinderziekten
Samenvatting: Waterpokken ( varicella ) en gordelroos ( herpes zoster ) worden veroorzaakt door het varicella-zoster-virus (VZV), één van de herpesvirussen. Waterpokken komt vooral voor in de winter en vroege lente. Na het doormaken van waterpokken blijft het virus in het lichaam latent aanwezig. Dit latente virus kan gereactiveerd worden en dan gordelroos veroorzaken. Waterpokken is zeer besmettelijk. Verspreiding vindt plaats via de lucht, ook op grote afstand, en door aanraking van blaasjes of besmette...Klinisch beeld:Acuut begin, soms enkele dagen een prodromaal stadium met koorts, en griep-achtige verschijnselen.
Soms eerst een dag roodheid van de huid.
Daarna enkele dagen koorts en huiduitslag, beginnend op hoofd of romp: kleine, vaak heftig jeukende papeltjes overgaand in vesikels met rode hof en heldere inhoud.

Diagnostiek:laboratoriumdiagnostiek is meestal niet nodig.
Er kan een Tzancktest worden gedaan van de bodem van een blaasje of erosie.
Eventueel een virustest (PCR) of serologisch onderzoek ter bevestiging (of om aan te tonen dat antistoffen (IgG) aanwezig zijn, wijzend op vroeger doorgemaakte waterpokken).
Een tweede aanval van waterpokken is zeer zeldzaam.

Therapie:Symptomatisch.
Antivirale therapie kan worden gegeven om de ernst van het beloop te temperen.
Bij gezonde kinderen is dat niet gebruikelijk.
Bij kinderen vanaf 14 jaar en volwassenen is het te overwegen.
Bij risicogroepen zoals b.v. patiënten met ernstig atopisch eczeem of chronische longaandoeningen is het aan te bevelen.

Varicella tijdens de zwangerschap:In Nederland hebben de meeste zwangeren (96-99%) al waterpokken gehad in hun jeugd en hebben antistoffen aangemaakt die ook worden doorgegeven via de placenta aan het kind.
Maar dus niet iedereen, met name vrouwen die niet in Nederland zijn opgegroeid kunnen tijdens hun zwangerschap varicella zoster krijgen.
Zwangeren hebben meer kans op ernstige complicaties, vooral bij gevorderde zwangerschap.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/vtxt/Varicella.htm

---
Molluscum contagiosum (waterwratjes, mollusca contagiosa) (B08.1)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Mollusca contagiosa worden veroorzaakt door het Molluscipox virus, een pokkenvirus. Het wordt vooral gezien bij kinderen vanaf 1 jaar. Het is besmettelijk, wordt overgebracht van mens op mens door direct contact, of via voorwerpen en oppervlakten. Kinderen met atopisch eczeem zijn vatbaarder. Volwassenen kunnen het oplopen van kinderen, maar ook via sexueel contact. In dat geval zit het vooral op en rond de genitaliën en perianaal. De molluscen ontstaan 14 dagen tot 6 maanden na de besmetting...Klinisch beeld:Glanzende, parelwitte tot huidkleurige, bolvormige papels, vaak met een delle.
In een periode van 6-12 weken worden ze geleidelijk groter en kunnen dan 5-10 mm groot worden; gemiddeld meten ze 3-5 mm.
Het aantal kan oplopen tot honderd.
Ze komen meestal op de romp, in de hals en rond de oksels voor.
Ook kunnen ze gezien worden op het gezicht, vooral op de oogleden.

PA:Lobulaire uitgroei van epidermis in dermis.
De keratinocyten bevatten grote eosinofiele intracytoplasmatische insluitsels.
De cel wordt opgeblazen en gaat over in een molluscum body, de kern ligt als een halve maantje in de periferie.
De ovoïde insluitsels beginnen te verschijnen in de suprabasale cellagen.

Therapie:Behandeling is niet nodig en wordt ook afgeraden omdat molluscen vanzelf weer verdwijnen zonder littekens achter te laten.
Bij kinderen en bij gezonde personen zonder een afweerstoornis verdwijnen de molluscen vanzelf binnen 13 maanden.
Kinderen krabben ze vaak ook zelf al weg of knijpen ze uit.

Adviezen om verspreiding te voorkomen:Open mollusca die niet onder kleding zitten afplakken met een pleister.
Kinderen eigen handdoek en washandje laten gebruiken en deze dagelijks verschonen.
Niet samen met andere kinderen in bad.
Na douche of bad de gebieden met mollusca als laatste afdrogen.
Niet krabben, nagels kort houden.
Atopisch eczeem goed behandelen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/mtxt/MolluscumContagiosum.htm

---
Molluscum contagiosum (waterwratjes, mollusca contagiosa) (B08.1)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Mollusca contagiosa worden veroorzaakt door het Molluscipox virus, een pokkenvirus. Het wordt vooral gezien bij kinderen vanaf 1 jaar. Het is besmettelijk, wordt overgebracht van mens op mens door direct contact, of via voorwerpen en oppervlakten. Kinderen met atopisch eczeem zijn vatbaarder. Volwassenen kunnen het oplopen van kinderen, maar ook via sexueel contact. In dat geval zit het vooral op en rond de genitaliën en perianaal. De molluscen ontstaan 14 dagen tot 6 maanden na de besmetting...Klinisch beeld:Glanzende, parelwitte tot huidkleurige, bolvormige papels, vaak met een delle.
In een periode van 6-12 weken worden ze geleidelijk groter en kunnen dan 5-10 mm groot worden; gemiddeld meten ze 3-5 mm.
Het aantal kan oplopen tot honderd.
Ze komen meestal op de romp, in de hals en rond de oksels voor.
Ook kunnen ze gezien worden op het gezicht, vooral op de oogleden.

PA:Lobulaire uitgroei van epidermis in dermis.
De keratinocyten bevatten grote eosinofiele intracytoplasmatische insluitsels.
De cel wordt opgeblazen en gaat over in een molluscum body, de kern ligt als een halve maantje in de periferie.
De ovoïde insluitsels beginnen te verschijnen in de suprabasale cellagen.

Therapie:Behandeling is niet nodig en wordt ook afgeraden omdat molluscen vanzelf weer verdwijnen zonder littekens achter te laten.
Bij kinderen en bij gezonde personen zonder een afweerstoornis verdwijnen de molluscen vanzelf binnen 13 maanden.
Kinderen krabben ze vaak ook zelf al weg of knijpen ze uit.

Adviezen om verspreiding te voorkomen:Open mollusca die niet onder kleding zitten afplakken met een pleister.
Kinderen eigen handdoek en washandje laten gebruiken en deze dagelijks verschonen.
Niet samen met andere kinderen in bad.
Na douche of bad de gebieden met mollusca als laatste afdrogen.
Niet krabben, nagels kort houden.
Atopisch eczeem goed behandelen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/mtxt/MolluscumContagiosum.htm

---
Molluscum contagiosum (waterwratjes, mollusca contagiosa) (B08.1)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Mollusca contagiosa worden veroorzaakt door het Molluscipox virus, een pokkenvirus. Het wordt vooral gezien bij kinderen vanaf 1 jaar. Het is besmettelijk, wordt overgebracht van mens op mens door direct contact, of via voorwerpen en oppervlakten. Kinderen met atopisch eczeem zijn vatbaarder. Volwassenen kunnen het oplopen van kinderen, maar ook via sexueel contact. In dat geval zit het vooral op en rond de genitaliën en perianaal. De molluscen ontstaan 14 dagen tot 6 maanden na de besmetting...Klinisch beeld:Glanzende, parelwitte tot huidkleurige, bolvormige papels, vaak met een delle.
In een periode van 6-12 weken worden ze geleidelijk groter en kunnen dan 5-10 mm groot worden; gemiddeld meten ze 3-5 mm.
Het aantal kan oplopen tot honderd.
Ze komen meestal op de romp, in de hals en rond de oksels voor.
Ook kunnen ze gezien worden op het gezicht, vooral op de oogleden.

PA:Lobulaire uitgroei van epidermis in dermis.
De keratinocyten bevatten grote eosinofiele intracytoplasmatische insluitsels.
De cel wordt opgeblazen en gaat over in een molluscum body, de kern ligt als een halve maantje in de periferie.
De ovoïde insluitsels beginnen te verschijnen in de suprabasale cellagen.

Therapie:Behandeling is niet nodig en wordt ook afgeraden omdat molluscen vanzelf weer verdwijnen zonder littekens achter te laten.
Bij kinderen en bij gezonde personen zonder een afweerstoornis verdwijnen de molluscen vanzelf binnen 13 maanden.
Kinderen krabben ze vaak ook zelf al weg of knijpen ze uit.

Adviezen om verspreiding te voorkomen:Open mollusca die niet onder kleding zitten afplakken met een pleister.
Kinderen eigen handdoek en washandje laten gebruiken en deze dagelijks verschonen.
Niet samen met andere kinderen in bad.
Na douche of bad de gebieden met mollusca als laatste afdrogen.
Niet krabben, nagels kort houden.
Atopisch eczeem goed behandelen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/mtxt/MolluscumContagiosum.htm

---
Verruca vulgaris (gewone wrat, handwratten) (B07.)
DD: Likdoorn (clavus)
congenitale focale palmoplantaire keratosen
benigne en maligne tumoren van de voetzool
verruceus carcinoom

Samenvatting: Wratten zijn verruceuze, bloemkoolachtige tumoren, veroorzaakt door infectie met humaan papilloma virus (HPV). Wratten zijn besmettelijk, ze worden overgebracht door contact met iemand die wratten heeft. De gewone wrat ( verruca vulgaris ) zit meestal op de vingers of handen, of op de voetzool, en wordt vaak al op jonge leeftijd opgelopen. De wratten op de voetzool ( verruca plantaris ) worden waarschijnlijk opgelopen via geïnfecteerde huidschilfers en stukjes wrat door op blote voeten...Therapie:Omdat de behandeling pijnlijk is en wratten meestal (bij 65%) vanzelf genezen binnen 2 jaar is het ook een optie om niets te doen en af te wachten.
Redenen om toch te behandelen zijn pijn door de wrat, cosmetische redenen, en het voorkomen van verdere uitbreiding door auto-inoculatie.
De meest effectieve behandelingen zijn aanstippen met salicylzuurpreparaten en bevriezen met vloeibare stikstof.

Receptgeneesmiddelen:R/ Collodium ad verrucas FNA (salicylzuurcollodium 20% FNA).
Dagelijks alleen op wrat aanbrengen, dagelijks wegschuren.
R/ Salicylzuurzalf 20-40% LNA.
R/ Ditranolsalicylzuurcollodium FNA (3% ditranol + 25% salicylzuur in collodium elasticum).
1-2 dd onder pleister aanbrengen.
R/ Salicylzuurzalf 20-50% FNA overdag + Efudix (fluorouracil) crème 's nachts.

Zelfzorgmiddelen:R/ Endwarts (mierenzuur, water, glycerol, citroenolie) aanstipvloeistof.
De wrat 2-3 keer een seconde lang aanstippen met het bijgeleverde wattenstaafje, 1 keer per week gedurende 5-15 weken.
Circa 18-22 euro voor 5 ml.
R/ Duofilm (salicylzuur en melkzuur, aanstipvloeistof, hecht goed aan de wrat).
Circa 7 euro voor 15 ml.
R/ Formule W wrattenpen (trichloorazijnzuur).

Cryotherapie en elektrocoagulatie:Bevriezen (cryotherapie).
Richt met de Cryac, pulsgewijs, op het midden van de verruca. Of met de wattenstok, stip alleen het centrum van de wrat aan.
Vandaar uit moet er een vriesfront ontstaan dat zich uitbreidt tot aan de basis van de wrat.
Ga daarna nog door totdat er een witte ijsrand van 1 mm zichtbaar is rond de basis.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/vtxt/VerrucaVulgaris.htm

---
Verruca vulgaris (gewone wrat, handwratten) (B07.)
DD: Likdoorn (clavus)
congenitale focale palmoplantaire keratosen
benigne en maligne tumoren van de voetzool
verruceus carcinoom

Samenvatting: Wratten zijn verruceuze, bloemkoolachtige tumoren, veroorzaakt door infectie met humaan papilloma virus (HPV). Wratten zijn besmettelijk, ze worden overgebracht door contact met iemand die wratten heeft. De gewone wrat ( verruca vulgaris ) zit meestal op de vingers of handen, of op de voetzool, en wordt vaak al op jonge leeftijd opgelopen. De wratten op de voetzool ( verruca plantaris ) worden waarschijnlijk opgelopen via geïnfecteerde huidschilfers en stukjes wrat door op blote voeten...Therapie:Omdat de behandeling pijnlijk is en wratten meestal (bij 65%) vanzelf genezen binnen 2 jaar is het ook een optie om niets te doen en af te wachten.
Redenen om toch te behandelen zijn pijn door de wrat, cosmetische redenen, en het voorkomen van verdere uitbreiding door auto-inoculatie.
De meest effectieve behandelingen zijn aanstippen met salicylzuurpreparaten en bevriezen met vloeibare stikstof.

Receptgeneesmiddelen:R/ Collodium ad verrucas FNA (salicylzuurcollodium 20% FNA).
Dagelijks alleen op wrat aanbrengen, dagelijks wegschuren.
R/ Salicylzuurzalf 20-40% LNA.
R/ Ditranolsalicylzuurcollodium FNA (3% ditranol + 25% salicylzuur in collodium elasticum).
1-2 dd onder pleister aanbrengen.
R/ Salicylzuurzalf 20-50% FNA overdag + Efudix (fluorouracil) crème 's nachts.

Zelfzorgmiddelen:R/ Endwarts (mierenzuur, water, glycerol, citroenolie) aanstipvloeistof.
De wrat 2-3 keer een seconde lang aanstippen met het bijgeleverde wattenstaafje, 1 keer per week gedurende 5-15 weken.
Circa 18-22 euro voor 5 ml.
R/ Duofilm (salicylzuur en melkzuur, aanstipvloeistof, hecht goed aan de wrat).
Circa 7 euro voor 15 ml.
R/ Formule W wrattenpen (trichloorazijnzuur).

Cryotherapie en elektrocoagulatie:Bevriezen (cryotherapie).
Richt met de Cryac, pulsgewijs, op het midden van de verruca. Of met de wattenstok, stip alleen het centrum van de wrat aan.
Vandaar uit moet er een vriesfront ontstaan dat zich uitbreidt tot aan de basis van de wrat.
Ga daarna nog door totdat er een witte ijsrand van 1 mm zichtbaar is rond de basis.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/vtxt/VerrucaVulgaris.htm

---
Verruca vulgaris (gewone wrat, handwratten) (B07.)
DD: Likdoorn (clavus)
congenitale focale palmoplantaire keratosen
benigne en maligne tumoren van de voetzool
verruceus carcinoom

Samenvatting: Wratten zijn verruceuze, bloemkoolachtige tumoren, veroorzaakt door infectie met humaan papilloma virus (HPV). Wratten zijn besmettelijk, ze worden overgebracht door contact met iemand die wratten heeft. De gewone wrat ( verruca vulgaris ) zit meestal op de vingers of handen, of op de voetzool, en wordt vaak al op jonge leeftijd opgelopen. De wratten op de voetzool ( verruca plantaris ) worden waarschijnlijk opgelopen via geïnfecteerde huidschilfers en stukjes wrat door op blote voeten...Therapie:Omdat de behandeling pijnlijk is en wratten meestal (bij 65%) vanzelf genezen binnen 2 jaar is het ook een optie om niets te doen en af te wachten.
Redenen om toch te behandelen zijn pijn door de wrat, cosmetische redenen, en het voorkomen van verdere uitbreiding door auto-inoculatie.
De meest effectieve behandelingen zijn aanstippen met salicylzuurpreparaten en bevriezen met vloeibare stikstof.

Receptgeneesmiddelen:R/ Collodium ad verrucas FNA (salicylzuurcollodium 20% FNA).
Dagelijks alleen op wrat aanbrengen, dagelijks wegschuren.
R/ Salicylzuurzalf 20-40% LNA.
R/ Ditranolsalicylzuurcollodium FNA (3% ditranol + 25% salicylzuur in collodium elasticum).
1-2 dd onder pleister aanbrengen.
R/ Salicylzuurzalf 20-50% FNA overdag + Efudix (fluorouracil) crème 's nachts.

Zelfzorgmiddelen:R/ Endwarts (mierenzuur, water, glycerol, citroenolie) aanstipvloeistof.
De wrat 2-3 keer een seconde lang aanstippen met het bijgeleverde wattenstaafje, 1 keer per week gedurende 5-15 weken.
Circa 18-22 euro voor 5 ml.
R/ Duofilm (salicylzuur en melkzuur, aanstipvloeistof, hecht goed aan de wrat).
Circa 7 euro voor 15 ml.
R/ Formule W wrattenpen (trichloorazijnzuur).

Cryotherapie en elektrocoagulatie:Bevriezen (cryotherapie).
Richt met de Cryac, pulsgewijs, op het midden van de verruca. Of met de wattenstok, stip alleen het centrum van de wrat aan.
Vandaar uit moet er een vriesfront ontstaan dat zich uitbreidt tot aan de basis van de wrat.
Ga daarna nog door totdat er een witte ijsrand van 1 mm zichtbaar is rond de basis.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/vtxt/VerrucaVulgaris.htm

---
Tinea capitis (schimmelinfectie van het behaarde hoofd) (B35.0)
DD: Alopecia areata
trichotillomanie
cicatriciële alopecia ( lichen planopilaris , centrale centrifugale cicatriciële alopecia , folliculitis decalvans , CDLE )
moth-eaten alopecia bij lues
folliculitis

Samenvatting: Tinea capitis ( dermatomycosis capitis ) is een schimmel-infectie van het behaarde hoofd, veroorzaakt door Microsporum en Trichophyton soorten. Tinea capitis komt vooral bij kinderen voor. Vanaf de puberteit is de kans op besmetting gering, mogelijk door een veranderde samenstelling van de vetzuren op de huid, of door opgebouwde immuniteit. De schimmels worden ingedeeld in antropofiel (de mens is het reservoir, zeer besmettelijk), o.a. T. tonsurans , T. schoenleinii , T. violaceum , T....Diagnostiek:De diagnose kan gesteld worden op het klinisch beeld.
Verder: KOH-preparaat van de schilfers en de haren (resultaat onmiddellijk beschikbaar), Wood’s-lamp (UVA) onderzoek: geelgroenige kleur bij M. canis en M. audouinii , niet bij Trichophyton species .
Schraap met een objectglas over de laesie en breng de schilfers over op een ander objectglas voor een KOH-preparaat.

Therapie:Tinea capitis moet altijd systemisch worden behandeld omdat lokale middelen niet goed doordringen in de haarfollikels.
Lokale middelen zoals ketoconazol shampoo of crème (bij korte haren), of een antiroos-shampoo kunnen wel toegevoegd worden aan de behandeling.
Sinds de jaren 50 is griseofulvine de standaardbehandeling voor tinea capitis.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ttxt/tinea-capitis.htm

---
Tinea capitis (schimmelinfectie van het behaarde hoofd) (B35.0)
DD: Alopecia areata
trichotillomanie
cicatriciële alopecia ( lichen planopilaris , centrale centrifugale cicatriciële alopecia , folliculitis decalvans , CDLE )
moth-eaten alopecia bij lues
folliculitis

Samenvatting: Tinea capitis ( dermatomycosis capitis ) is een schimmel-infectie van het behaarde hoofd, veroorzaakt door Microsporum en Trichophyton soorten. Tinea capitis komt vooral bij kinderen voor. Vanaf de puberteit is de kans op besmetting gering, mogelijk door een veranderde samenstelling van de vetzuren op de huid, of door opgebouwde immuniteit. De schimmels worden ingedeeld in antropofiel (de mens is het reservoir, zeer besmettelijk), o.a. T. tonsurans , T. schoenleinii , T. violaceum , T....Diagnostiek:De diagnose kan gesteld worden op het klinisch beeld.
Verder: KOH-preparaat van de schilfers en de haren (resultaat onmiddellijk beschikbaar), Wood’s-lamp (UVA) onderzoek: geelgroenige kleur bij M. canis en M. audouinii , niet bij Trichophyton species .
Schraap met een objectglas over de laesie en breng de schilfers over op een ander objectglas voor een KOH-preparaat.

Therapie:Tinea capitis moet altijd systemisch worden behandeld omdat lokale middelen niet goed doordringen in de haarfollikels.
Lokale middelen zoals ketoconazol shampoo of crème (bij korte haren), of een antiroos-shampoo kunnen wel toegevoegd worden aan de behandeling.
Sinds de jaren 50 is griseofulvine de standaardbehandeling voor tinea capitis.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ttxt/tinea-capitis.htm

---
Tinea capitis (schimmelinfectie van het behaarde hoofd) (B35.0)
DD: Alopecia areata
trichotillomanie
cicatriciële alopecia ( lichen planopilaris , centrale centrifugale cicatriciële alopecia , folliculitis decalvans , CDLE )
moth-eaten alopecia bij lues
folliculitis

Samenvatting: Tinea capitis ( dermatomycosis capitis ) is een schimmel-infectie van het behaarde hoofd, veroorzaakt door Microsporum en Trichophyton soorten. Tinea capitis komt vooral bij kinderen voor. Vanaf de puberteit is de kans op besmetting gering, mogelijk door een veranderde samenstelling van de vetzuren op de huid, of door opgebouwde immuniteit. De schimmels worden ingedeeld in antropofiel (de mens is het reservoir, zeer besmettelijk), o.a. T. tonsurans , T. schoenleinii , T. violaceum , T....Diagnostiek:De diagnose kan gesteld worden op het klinisch beeld.
Verder: KOH-preparaat van de schilfers en de haren (resultaat onmiddellijk beschikbaar), Wood’s-lamp (UVA) onderzoek: geelgroenige kleur bij M. canis en M. audouinii , niet bij Trichophyton species .
Schraap met een objectglas over de laesie en breng de schilfers over op een ander objectglas voor een KOH-preparaat.

Therapie:Tinea capitis moet altijd systemisch worden behandeld omdat lokale middelen niet goed doordringen in de haarfollikels.
Lokale middelen zoals ketoconazol shampoo of crème (bij korte haren), of een antiroos-shampoo kunnen wel toegevoegd worden aan de behandeling.
Sinds de jaren 50 is griseofulvine de standaardbehandeling voor tinea capitis.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ttxt/tinea-capitis.htm

---
Ringworm (tinea corporis) (B35.4)
DD: Granuloma annulare
psoriasis
nummulair eczeem
atopisch eczeem
seborroisch eczeem

Samenvatting: Ringworm ( tinea corporis, dermatomycose ) is een oppervlakkige schimmelinfectie van de huid veroorzaakt door dermatophyten . In het klassieke geval heeft deze vorm van dermatomycose een verheven schilferende en erythemateuze randzone, en ziet er dus uit als een ring. Dat kan zijn een kleine ronde plaque, aan de randen uitbreidend, of een groter rood schilferend gebied met een rode rand. De dermatophyten die ringworm kunnen veroorzaken zijn Trichophyton , Microsporum , en Epidermophyton ....Klinisch beeld:Het klassieke beeld is de annulaire erythematosquameuze laesie met centrale genezing en uitbreiding aan de randen.
Er zijn varianten, soms zijn er pustels of vesikels, soms zijn er psoriatiforme laesies of plaques, vooral als er steroïden op zijn gesmeerd ( tinea incognito ).
Majocchi granuloma ( T. rubrum ) is een schimmelinfectie van de haarfollikels met een granulomateuze ontsteking.

Histologie:Het histologisch beeld wordt gekenmerkt door neutrofiele granulocyten in het stratum corneum en compacte hyperkeratose (soms met parakeratose).
Afhankelijk van de chroniciteit is er acanthose aanwezig.
Milde spongiose wordt veelal gezien (6,7).
In de oppervlakkige dermis is er meestal oedeem en een perivasculair lymfocytair infiltraat aanwezig met soms eosinofiele en/of neutrofiele granulocyten.

Diagnostiek:KOH preparaat maken van de rand van de laesie.
KOH preparaat: schraap wat schilfertjes van de huid af met een objectglas, of met een mesje.
Als er losse schilfers zijn of collerettes , trek die er af met een fijn splinterpincet.

Therapie:De therapie bestaat uit het 2 dd aanbrengen van lokale antimycotica op de laesie en 2 cm er omheen gedurende minimaal 2 weken.
Lokale antimycotica zijn de azolen (econazol, ketoconazol, clotrimazol, miconazol, sulconazol), allylamines (terbinafine) en ciclopirox.
Eventueel gecombineerd met een klasse I-II steroid.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ttxt/tinea-corporis-ringworm.htm

---
Ringworm (tinea corporis) (B35.4)
DD: Granuloma annulare
psoriasis
nummulair eczeem
atopisch eczeem
seborroisch eczeem

Samenvatting: Ringworm ( tinea corporis, dermatomycose ) is een oppervlakkige schimmelinfectie van de huid veroorzaakt door dermatophyten . In het klassieke geval heeft deze vorm van dermatomycose een verheven schilferende en erythemateuze randzone, en ziet er dus uit als een ring. Dat kan zijn een kleine ronde plaque, aan de randen uitbreidend, of een groter rood schilferend gebied met een rode rand. De dermatophyten die ringworm kunnen veroorzaken zijn Trichophyton , Microsporum , en Epidermophyton ....Klinisch beeld:Het klassieke beeld is de annulaire erythematosquameuze laesie met centrale genezing en uitbreiding aan de randen.
Er zijn varianten, soms zijn er pustels of vesikels, soms zijn er psoriatiforme laesies of plaques, vooral als er steroïden op zijn gesmeerd ( tinea incognito ).
Majocchi granuloma ( T. rubrum ) is een schimmelinfectie van de haarfollikels met een granulomateuze ontsteking.

Histologie:Het histologisch beeld wordt gekenmerkt door neutrofiele granulocyten in het stratum corneum en compacte hyperkeratose (soms met parakeratose).
Afhankelijk van de chroniciteit is er acanthose aanwezig.
Milde spongiose wordt veelal gezien (6,7).
In de oppervlakkige dermis is er meestal oedeem en een perivasculair lymfocytair infiltraat aanwezig met soms eosinofiele en/of neutrofiele granulocyten.

Diagnostiek:KOH preparaat maken van de rand van de laesie.
KOH preparaat: schraap wat schilfertjes van de huid af met een objectglas, of met een mesje.
Als er losse schilfers zijn of collerettes , trek die er af met een fijn splinterpincet.

Therapie:De therapie bestaat uit het 2 dd aanbrengen van lokale antimycotica op de laesie en 2 cm er omheen gedurende minimaal 2 weken.
Lokale antimycotica zijn de azolen (econazol, ketoconazol, clotrimazol, miconazol, sulconazol), allylamines (terbinafine) en ciclopirox.
Eventueel gecombineerd met een klasse I-II steroid.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ttxt/tinea-corporis-ringworm.htm

---
Ringworm (tinea corporis) (B35.4)
DD: Granuloma annulare
psoriasis
nummulair eczeem
atopisch eczeem
seborroisch eczeem

Samenvatting: Ringworm ( tinea corporis, dermatomycose ) is een oppervlakkige schimmelinfectie van de huid veroorzaakt door dermatophyten . In het klassieke geval heeft deze vorm van dermatomycose een verheven schilferende en erythemateuze randzone, en ziet er dus uit als een ring. Dat kan zijn een kleine ronde plaque, aan de randen uitbreidend, of een groter rood schilferend gebied met een rode rand. De dermatophyten die ringworm kunnen veroorzaken zijn Trichophyton , Microsporum , en Epidermophyton ....Klinisch beeld:Het klassieke beeld is de annulaire erythematosquameuze laesie met centrale genezing en uitbreiding aan de randen.
Er zijn varianten, soms zijn er pustels of vesikels, soms zijn er psoriatiforme laesies of plaques, vooral als er steroïden op zijn gesmeerd ( tinea incognito ).
Majocchi granuloma ( T. rubrum ) is een schimmelinfectie van de haarfollikels met een granulomateuze ontsteking.

Histologie:Het histologisch beeld wordt gekenmerkt door neutrofiele granulocyten in het stratum corneum en compacte hyperkeratose (soms met parakeratose).
Afhankelijk van de chroniciteit is er acanthose aanwezig.
Milde spongiose wordt veelal gezien (6,7).
In de oppervlakkige dermis is er meestal oedeem en een perivasculair lymfocytair infiltraat aanwezig met soms eosinofiele en/of neutrofiele granulocyten.

Diagnostiek:KOH preparaat maken van de rand van de laesie.
KOH preparaat: schraap wat schilfertjes van de huid af met een objectglas, of met een mesje.
Als er losse schilfers zijn of collerettes , trek die er af met een fijn splinterpincet.

Therapie:De therapie bestaat uit het 2 dd aanbrengen van lokale antimycotica op de laesie en 2 cm er omheen gedurende minimaal 2 weken.
Lokale antimycotica zijn de azolen (econazol, ketoconazol, clotrimazol, miconazol, sulconazol), allylamines (terbinafine) en ciclopirox.
Eventueel gecombineerd met een klasse I-II steroid.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ttxt/tinea-corporis-ringworm.htm

---
Voetschimmel (tinea pedis, dermatomycosis pedis) (n.v.t.)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Voetschimmel ( tinea pedis , dermatomycosis pedis , athlete's foot ) is een huidinfectie veroorzaakt door schimmels (dermatofyten) , die de hoornlaag van de opperhuid aantasten en een ontstekingsreactie veroorzaken. Het komt vaak voor, bij circa 10% van de bevolking, bij volwassen mannen oplopend tot 20%, maar het veroorzaakt niet altijd klachten. Schimmels komen overal in de natuur voor en laten sporen achter die onder vochtige omstandigheden zoals in slecht ventilerende schoenen en/of bij...Klinisch beeld:Schilfering en kloofjes tussen de tenen (vooral de ruimte tussen de 4e en de 5e teen), jeukende vesikels aan de voetzolen, of erythematosquameuze laesies op de voetzolen en aan de voetranden (mocassin type dermatomycosis).
Ook de nagels kunnen zijn aangedaan (brokkelige nagels, hyperkeratose, gele verkleuring, zie onder onychomycosis ).
Soms een onaangename geur (‘tenenkaas’).

Diagnostiek:De diagnose wordt gesteld op het klinisch beeld en kan worden bevestigd met een KOH preparaat .
De grootste kans op het vinden van schimmeldraden is als daarvoor een velletje wordt losgetrokken en het vitale deel daarvan dat nog vast zat op de huid onder de microscoop wordt gelegd.
Niet alle schimmels maken lange hyphen, een negatief KOH preparaat sluit niet uit dat het toch een mycose is.

Therapie:Voetschimmel kan goed worden behandeld met een lokaal antimycoticum gedurende 2-4 weken.
Onychomycose kan alleen worden behandeld met systemische antimycotica. Lokale antimycotica kunnen worden voorgeschreven op recept, maar de meeste worden niet vergoed m.u.v.
Loprox.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ttxt/tinea-pedis.htm

---
Tinea manuum (dermatomycose van de hand) (B35.2)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Tinea manuum (schimmelinfectie van de hand) is zeldzamer dan voetschimmel en wordt meestal veroorzaakt door Trichophyton soorten. Ook Candida kan een dermatomycose van de hand veroorzaken, maar dat is zeldzaam. Candida kan zich wel nestelen in nagelriemen en nagels van de hand infecteren. Trichophyton infecties kunnen zich manifesteren als een klassieke ringworm , meestal op de handrug of op de strekzijde van de vingers, of als een diffuse schilfering en hyperkeratose van de handpalm, met...Therapie:Locale antimycotica 2 dd gedurende 4 weken.
R/ Miconazol Zalf FNA (miconazolnitraat 2% (20 mg/g) in cetomacrogolzalf).
R/ Myk (sulcanozol 1%) lotion 20 ml.
R/ Myk (sulcanozol 1%) crème, tube à 30 g.
R/ Daktarin (miconazol 2%) crème, tube à 30 g, strooipoeder 20 g.
R/ Lamisil (terbinafine 1%) crème, tube à 15 g, huidspray 15 ml, oplossing 'Once' 4 ml.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ttxt/tinea-manuum.htm

---
Tinea manuum (dermatomycose van de hand) (B35.2)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Tinea manuum (schimmelinfectie van de hand) is zeldzamer dan voetschimmel en wordt meestal veroorzaakt door Trichophyton soorten. Ook Candida kan een dermatomycose van de hand veroorzaken, maar dat is zeldzaam. Candida kan zich wel nestelen in nagelriemen en nagels van de hand infecteren. Trichophyton infecties kunnen zich manifesteren als een klassieke ringworm , meestal op de handrug of op de strekzijde van de vingers, of als een diffuse schilfering en hyperkeratose van de handpalm, met...Therapie:Locale antimycotica 2 dd gedurende 4 weken.
R/ Miconazol Zalf FNA (miconazolnitraat 2% (20 mg/g) in cetomacrogolzalf).
R/ Myk (sulcanozol 1%) lotion 20 ml.
R/ Myk (sulcanozol 1%) crème, tube à 30 g.
R/ Daktarin (miconazol 2%) crème, tube à 30 g, strooipoeder 20 g.
R/ Lamisil (terbinafine 1%) crème, tube à 15 g, huidspray 15 ml, oplossing 'Once' 4 ml.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ttxt/tinea-manuum.htm

---
Candida albicans infecties van de huid en slijmvliezen (B37.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Candida albicans en andere Candida soorten komen als normale commensaal voor in de mond, tr. digestivus, en vagina. Bij stoornissen in lokale of systemische afweer komt het tot infectie. Varianten: C. albicans , C. tropicalis , C. parapsilosis (endocarditis), C. guilliermondii , C. crusei . Zie ook onder KOH-preparaat . Foto: Y Tambe - Wikimedia (Creative Commons License 3.0 ). CANDIDE : zie ook onder mykide reactie (mycide reactie). Candide is de term voor een ide reactie , type IV reactie op...Therapie:R/ itraconazol 1 dd 100 mg gedurende 2 weken.
R/ nystatine suspensie 100.000 E/ml, 4 dd 4-6 ml.
Zolang mogelijk in de mondholte houden, dan doorslikken (gevaarloos; doorgaan tot 48 uur na genezing).
R/ amfotericine B orale suspensie 100 mg/ml; 40 ml.
4 dd 1 ml orale suspensie, zonodig verhogen naar 4 dd 2 ml.
Doorgaan tot 48 uur na genezing.
Meestal is 7-15 dagen behandelen nodig.

Behandeling van het kind:R/ nystatine orale suspensie (100.000E per ml).
Prematuren (zwangerschapsduur < 37 weken): 400.000 IE/dag in 4 doses.
A terme neonaat en kinderen tot 1 jaar: 400.000 - 800.000 IE/dag in 4 doses, of na elke voeding 50.000-100.000 IE, maximaal 800.000 IE/dag.
Kinderen 1 jaar tot 18 jaar: 1.600.000 - 2.400.000 IE/dag in 4 doses.

Behandeling van de moeder:R/ Miconazol zalf 2% FNA.
Na elke borstvoeding (2-4 x per dag) de zalf dun aanbrengen op en rond de tepels, daarvoor eerst de tepels goed afspoelen en afdrogen.
Voor de borstvoeding tepels schoonmaken omdat sommige zalven bitter smaken - de baby drinkt dan niet.
R/ fluconazol caps à 50, 150 of 200 mg bij hardnekkige Candida-infecties van de borst.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ctxt/Candida.htm

---
Candida albicans infecties van de huid en slijmvliezen (B37.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Candida albicans en andere Candida soorten komen als normale commensaal voor in de mond, tr. digestivus, en vagina. Bij stoornissen in lokale of systemische afweer komt het tot infectie. Varianten: C. albicans , C. tropicalis , C. parapsilosis (endocarditis), C. guilliermondii , C. crusei . Zie ook onder KOH-preparaat . Foto: Y Tambe - Wikimedia (Creative Commons License 3.0 ). CANDIDE : zie ook onder mykide reactie (mycide reactie). Candide is de term voor een ide reactie , type IV reactie op...Therapie:R/ itraconazol 1 dd 100 mg gedurende 2 weken.
R/ nystatine suspensie 100.000 E/ml, 4 dd 4-6 ml.
Zolang mogelijk in de mondholte houden, dan doorslikken (gevaarloos; doorgaan tot 48 uur na genezing).
R/ amfotericine B orale suspensie 100 mg/ml; 40 ml.
4 dd 1 ml orale suspensie, zonodig verhogen naar 4 dd 2 ml.
Doorgaan tot 48 uur na genezing.
Meestal is 7-15 dagen behandelen nodig.

Behandeling van het kind:R/ nystatine orale suspensie (100.000E per ml).
Prematuren (zwangerschapsduur < 37 weken): 400.000 IE/dag in 4 doses.
A terme neonaat en kinderen tot 1 jaar: 400.000 - 800.000 IE/dag in 4 doses, of na elke voeding 50.000-100.000 IE, maximaal 800.000 IE/dag.
Kinderen 1 jaar tot 18 jaar: 1.600.000 - 2.400.000 IE/dag in 4 doses.

Behandeling van de moeder:R/ Miconazol zalf 2% FNA.
Na elke borstvoeding (2-4 x per dag) de zalf dun aanbrengen op en rond de tepels, daarvoor eerst de tepels goed afspoelen en afdrogen.
Voor de borstvoeding tepels schoonmaken omdat sommige zalven bitter smaken - de baby drinkt dan niet.
R/ fluconazol caps à 50, 150 of 200 mg bij hardnekkige Candida-infecties van de borst.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ctxt/Candida.htm

---
Candida albicans infecties van de huid en slijmvliezen (B37.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Candida albicans en andere Candida soorten komen als normale commensaal voor in de mond, tr. digestivus, en vagina. Bij stoornissen in lokale of systemische afweer komt het tot infectie. Varianten: C. albicans , C. tropicalis , C. parapsilosis (endocarditis), C. guilliermondii , C. crusei . Zie ook onder KOH-preparaat . Foto: Y Tambe - Wikimedia (Creative Commons License 3.0 ). CANDIDE : zie ook onder mykide reactie (mycide reactie). Candide is de term voor een ide reactie , type IV reactie op...Therapie:R/ itraconazol 1 dd 100 mg gedurende 2 weken.
R/ nystatine suspensie 100.000 E/ml, 4 dd 4-6 ml.
Zolang mogelijk in de mondholte houden, dan doorslikken (gevaarloos; doorgaan tot 48 uur na genezing).
R/ amfotericine B orale suspensie 100 mg/ml; 40 ml.
4 dd 1 ml orale suspensie, zonodig verhogen naar 4 dd 2 ml.
Doorgaan tot 48 uur na genezing.
Meestal is 7-15 dagen behandelen nodig.

Behandeling van het kind:R/ nystatine orale suspensie (100.000E per ml).
Prematuren (zwangerschapsduur < 37 weken): 400.000 IE/dag in 4 doses.
A terme neonaat en kinderen tot 1 jaar: 400.000 - 800.000 IE/dag in 4 doses, of na elke voeding 50.000-100.000 IE, maximaal 800.000 IE/dag.
Kinderen 1 jaar tot 18 jaar: 1.600.000 - 2.400.000 IE/dag in 4 doses.

Behandeling van de moeder:R/ Miconazol zalf 2% FNA.
Na elke borstvoeding (2-4 x per dag) de zalf dun aanbrengen op en rond de tepels, daarvoor eerst de tepels goed afspoelen en afdrogen.
Voor de borstvoeding tepels schoonmaken omdat sommige zalven bitter smaken - de baby drinkt dan niet.
R/ fluconazol caps à 50, 150 of 200 mg bij hardnekkige Candida-infecties van de borst.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ctxt/Candida.htm

---
Pityriasis versicolor (B36.0)
DD: Tinea corporis
pityriasis alba
psoriasis guttata
seborroisch eczeem
atopisch eczeem

Samenvatting: Oppervlakkige schimmelinfectie van de huid, veroorzaakt door een sporenvormende gist ( Malassezia furfur , voorheen Pityrosporum ovale genoemd). Dit is dezelfde gist die ook hoofdroos , seborroisch eczeem , en pityrosporum folliculitis kan veroorzaken. De gist Malassezia furfur leeft bij iedereen op de hoornlaag maar kan onder bepaalde omstandigheden (vochtige tropische omstandigheden, zweten) gaan overgroeien. Dit veroorzaakt een lichte ontsteking van de huid gepaard gaande met jeuk, lichte...Klinisch beeld:Scherp begrensde gehypopigmenteerde en/of gehyperpigmenteerde maculae, gering schilferend (bij tangentiele trekkracht), en soms licht jeukend.
Meestal op het bovenste gedeelte van de romp en de bovenarmen, maar het komt ook voor op de bovenbenen en op het hoofd, vooral in de hals en nek.
Het kan zich verspreiden vanuit het behaarde hoofd.

Diagnostiek:De diagnose kan worden bevestigd met een Diff-Quick of KOH preparaat waarin spruitende gistbolletjes kunnen worden gezien of een 'spaghetti and meatballs' beeld.
Bij het strekken van de huid springen er schilfertjes in als de infectie nog actief is; dit wordt de stretch test genoemd.

Therapie:R/ itraconazol 1 dd 2 caps à 100 mg gedurende 1 week.
R/ fluconazol 400 mg (2 caps à 200 mg) 1 keer per week gedurende 3 weken (6 capsules van 200 mg), of: R/ fluconazol 300 mg (2 caps à 150 mg) 1 keer per week gedurende 3 weken (6 capsules van 150 mg), of: R/ fluconazol 1 dd 1 caps à 50 mg gedurende 2-4 weken.

Voorkomen recidieven:R/ fluconazol 300 mg 1 x per maand.
R/ itraconazol 2 caps à 100 mg 1 x per maand.
Recidieven kunnen ook worden voorkomen door regelmatig het haar te wassen met een anti-roos of ketoconazol shampoo.
De rest(de)pigmentaties kunnen na behandeling nog vele maanden blijven bestaan.
Het is belangrijk om dit uit te leggen aan de patient.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/PityriasisVersicolor.htm

---
Pityriasis versicolor (B36.0)
DD: Tinea corporis
pityriasis alba
psoriasis guttata
seborroisch eczeem
atopisch eczeem

Samenvatting: Oppervlakkige schimmelinfectie van de huid, veroorzaakt door een sporenvormende gist ( Malassezia furfur , voorheen Pityrosporum ovale genoemd). Dit is dezelfde gist die ook hoofdroos , seborroisch eczeem , en pityrosporum folliculitis kan veroorzaken. De gist Malassezia furfur leeft bij iedereen op de hoornlaag maar kan onder bepaalde omstandigheden (vochtige tropische omstandigheden, zweten) gaan overgroeien. Dit veroorzaakt een lichte ontsteking van de huid gepaard gaande met jeuk, lichte...Klinisch beeld:Scherp begrensde gehypopigmenteerde en/of gehyperpigmenteerde maculae, gering schilferend (bij tangentiele trekkracht), en soms licht jeukend.
Meestal op het bovenste gedeelte van de romp en de bovenarmen, maar het komt ook voor op de bovenbenen en op het hoofd, vooral in de hals en nek.
Het kan zich verspreiden vanuit het behaarde hoofd.

Diagnostiek:De diagnose kan worden bevestigd met een Diff-Quick of KOH preparaat waarin spruitende gistbolletjes kunnen worden gezien of een 'spaghetti and meatballs' beeld.
Bij het strekken van de huid springen er schilfertjes in als de infectie nog actief is; dit wordt de stretch test genoemd.

Therapie:R/ itraconazol 1 dd 2 caps à 100 mg gedurende 1 week.
R/ fluconazol 400 mg (2 caps à 200 mg) 1 keer per week gedurende 3 weken (6 capsules van 200 mg), of: R/ fluconazol 300 mg (2 caps à 150 mg) 1 keer per week gedurende 3 weken (6 capsules van 150 mg), of: R/ fluconazol 1 dd 1 caps à 50 mg gedurende 2-4 weken.

Voorkomen recidieven:R/ fluconazol 300 mg 1 x per maand.
R/ itraconazol 2 caps à 100 mg 1 x per maand.
Recidieven kunnen ook worden voorkomen door regelmatig het haar te wassen met een anti-roos of ketoconazol shampoo.
De rest(de)pigmentaties kunnen na behandeling nog vele maanden blijven bestaan.
Het is belangrijk om dit uit te leggen aan de patient.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/PityriasisVersicolor.htm

---
Pityriasis versicolor (B36.0)
DD: Tinea corporis
pityriasis alba
psoriasis guttata
seborroisch eczeem
atopisch eczeem

Samenvatting: Oppervlakkige schimmelinfectie van de huid, veroorzaakt door een sporenvormende gist ( Malassezia furfur , voorheen Pityrosporum ovale genoemd). Dit is dezelfde gist die ook hoofdroos , seborroisch eczeem , en pityrosporum folliculitis kan veroorzaken. De gist Malassezia furfur leeft bij iedereen op de hoornlaag maar kan onder bepaalde omstandigheden (vochtige tropische omstandigheden, zweten) gaan overgroeien. Dit veroorzaakt een lichte ontsteking van de huid gepaard gaande met jeuk, lichte...Klinisch beeld:Scherp begrensde gehypopigmenteerde en/of gehyperpigmenteerde maculae, gering schilferend (bij tangentiele trekkracht), en soms licht jeukend.
Meestal op het bovenste gedeelte van de romp en de bovenarmen, maar het komt ook voor op de bovenbenen en op het hoofd, vooral in de hals en nek.
Het kan zich verspreiden vanuit het behaarde hoofd.

Diagnostiek:De diagnose kan worden bevestigd met een Diff-Quick of KOH preparaat waarin spruitende gistbolletjes kunnen worden gezien of een 'spaghetti and meatballs' beeld.
Bij het strekken van de huid springen er schilfertjes in als de infectie nog actief is; dit wordt de stretch test genoemd.

Therapie:R/ itraconazol 1 dd 2 caps à 100 mg gedurende 1 week.
R/ fluconazol 400 mg (2 caps à 200 mg) 1 keer per week gedurende 3 weken (6 capsules van 200 mg), of: R/ fluconazol 300 mg (2 caps à 150 mg) 1 keer per week gedurende 3 weken (6 capsules van 150 mg), of: R/ fluconazol 1 dd 1 caps à 50 mg gedurende 2-4 weken.

Voorkomen recidieven:R/ fluconazol 300 mg 1 x per maand.
R/ itraconazol 2 caps à 100 mg 1 x per maand.
Recidieven kunnen ook worden voorkomen door regelmatig het haar te wassen met een anti-roos of ketoconazol shampoo.
De rest(de)pigmentaties kunnen na behandeling nog vele maanden blijven bestaan.
Het is belangrijk om dit uit te leggen aan de patient.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/PityriasisVersicolor.htm

---
Schurft (scabies) (B86)
DD: atopisch en ander eczeem
geneesmiddelreacties
prurigo nodularis
acropustulosis infantum
pyodermie

Samenvatting: Schurft (scabies) is een infectie van de huid door de schurftmijt ( Sarcoptes scabiei ). De mijt leeft in de hoornlaag tussen het stratum corneum en stratum granulosum. Het is een obligaat humane parasiet, die alleen op de mens kan leven. Er bestaan ook animale scabies soorten (honden, varkens), deze overleven niet op de mens. De vrouwelijke schurftmijt is ca. 0.4 x 0.3 mm, het mannetje is 0.2 x 0.15 mm. Het vrouwtje graaft gangetjes met behulp van speekselenzymen die de hoornlaag en ander...Besmetting:De mijten kunnen van de ene mens op de andere overgaan door lichamelijk contact (langer dan 15 minuten), via sexueel contact, als SOA, via besmet beddengoed of ondergoed of andere kleding, en bij scabies Norvegica (crustosa) kan het ook via rondslingerende huidschilfers.
Na besmetting duurt het circa 2-6 weken, soms 10 voordat de verschijnselen ontstaan.

Klinisch beeld gewone scabies:Scabies veroorzaakt vooral jeuk, en daarnaast een polymorf beeld van papels, papulovesikels, pustels, crustae, krabeffecten en gangetjes.
Secundair kan eczeem en infectie ontstaan.
De jeuk kan lokaal zijn rond de afwijkingen, of gegeneraliseerd en is vooral 's nachts op zijn hevigst.

Scabies crustosa (Norvegica):Dit is een zeer besmettelijke vorm van verwaarloosde, soms niet herkende scabies (ooit in Noorwegen voor het eerst beschreven) die voorkomt bij bepaalde groepen patiënten, vooral bij personen met een afweerstoornis (AIDS, HTLV-1, maligniteiten, immunosuppresiva, chemotherapie).
Ook bij patiënten met een neuropathie, immobiliteit, paresen en bij hoogbejaarden in zorginstellingen.

Complicaties:Secundaire bacteriële infectie (S. aureus en/of Str. pyogenes), furunculose, cellulitis.
Nageldystrofie bij scabies crustosa.
Grote nodi op de nates, of in de liezen of oksels.
Urticaria.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/stxt/schurft.htm

---
Schurft (scabies) (B86)
DD: atopisch en ander eczeem
geneesmiddelreacties
prurigo nodularis
acropustulosis infantum
pyodermie

Samenvatting: Schurft (scabies) is een infectie van de huid door de schurftmijt ( Sarcoptes scabiei ). De mijt leeft in de hoornlaag tussen het stratum corneum en stratum granulosum. Het is een obligaat humane parasiet, die alleen op de mens kan leven. Er bestaan ook animale scabies soorten (honden, varkens), deze overleven niet op de mens. De vrouwelijke schurftmijt is ca. 0.4 x 0.3 mm, het mannetje is 0.2 x 0.15 mm. Het vrouwtje graaft gangetjes met behulp van speekselenzymen die de hoornlaag en ander...Besmetting:De mijten kunnen van de ene mens op de andere overgaan door lichamelijk contact (langer dan 15 minuten), via sexueel contact, als SOA, via besmet beddengoed of ondergoed of andere kleding, en bij scabies Norvegica (crustosa) kan het ook via rondslingerende huidschilfers.
Na besmetting duurt het circa 2-6 weken, soms 10 voordat de verschijnselen ontstaan.

Klinisch beeld gewone scabies:Scabies veroorzaakt vooral jeuk, en daarnaast een polymorf beeld van papels, papulovesikels, pustels, crustae, krabeffecten en gangetjes.
Secundair kan eczeem en infectie ontstaan.
De jeuk kan lokaal zijn rond de afwijkingen, of gegeneraliseerd en is vooral 's nachts op zijn hevigst.

Scabies crustosa (Norvegica):Dit is een zeer besmettelijke vorm van verwaarloosde, soms niet herkende scabies (ooit in Noorwegen voor het eerst beschreven) die voorkomt bij bepaalde groepen patiënten, vooral bij personen met een afweerstoornis (AIDS, HTLV-1, maligniteiten, immunosuppresiva, chemotherapie).
Ook bij patiënten met een neuropathie, immobiliteit, paresen en bij hoogbejaarden in zorginstellingen.

Complicaties:Secundaire bacteriële infectie (S. aureus en/of Str. pyogenes), furunculose, cellulitis.
Nageldystrofie bij scabies crustosa.
Grote nodi op de nates, of in de liezen of oksels.
Urticaria.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/stxt/schurft.htm

---
Schurft (scabies) (B86)
DD: atopisch en ander eczeem
geneesmiddelreacties
prurigo nodularis
acropustulosis infantum
pyodermie

Samenvatting: Schurft (scabies) is een infectie van de huid door de schurftmijt ( Sarcoptes scabiei ). De mijt leeft in de hoornlaag tussen het stratum corneum en stratum granulosum. Het is een obligaat humane parasiet, die alleen op de mens kan leven. Er bestaan ook animale scabies soorten (honden, varkens), deze overleven niet op de mens. De vrouwelijke schurftmijt is ca. 0.4 x 0.3 mm, het mannetje is 0.2 x 0.15 mm. Het vrouwtje graaft gangetjes met behulp van speekselenzymen die de hoornlaag en ander...Besmetting:De mijten kunnen van de ene mens op de andere overgaan door lichamelijk contact (langer dan 15 minuten), via sexueel contact, als SOA, via besmet beddengoed of ondergoed of andere kleding, en bij scabies Norvegica (crustosa) kan het ook via rondslingerende huidschilfers.
Na besmetting duurt het circa 2-6 weken, soms 10 voordat de verschijnselen ontstaan.

Klinisch beeld gewone scabies:Scabies veroorzaakt vooral jeuk, en daarnaast een polymorf beeld van papels, papulovesikels, pustels, crustae, krabeffecten en gangetjes.
Secundair kan eczeem en infectie ontstaan.
De jeuk kan lokaal zijn rond de afwijkingen, of gegeneraliseerd en is vooral 's nachts op zijn hevigst.

Scabies crustosa (Norvegica):Dit is een zeer besmettelijke vorm van verwaarloosde, soms niet herkende scabies (ooit in Noorwegen voor het eerst beschreven) die voorkomt bij bepaalde groepen patiënten, vooral bij personen met een afweerstoornis (AIDS, HTLV-1, maligniteiten, immunosuppresiva, chemotherapie).
Ook bij patiënten met een neuropathie, immobiliteit, paresen en bij hoogbejaarden in zorginstellingen.

Complicaties:Secundaire bacteriële infectie (S. aureus en/of Str. pyogenes), furunculose, cellulitis.
Nageldystrofie bij scabies crustosa.
Grote nodi op de nates, of in de liezen of oksels.
Urticaria.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/stxt/schurft.htm

---
Hoofdluis (pediculosis humanus capitis) (B85.0)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Hoofdluis ( Pediculus humanus capitis ) is endemisch in Nederland en komt vooral voor bij jonge kinderen (tussen 3 en 12 jaar). Het wordt vooral opgelopen op school of via sportclubs. Huisgenoten van een besmet kind kunnen het ook krijgen. Men wordt er niet resistent tegen. Op scholen blijkt 0.2-0.65% van de kinderen hoofdluis te hebben. De hoofdluis wordt overgebracht door direct haar-haarcontact. Overdracht via kammen, mutsen, jassen, petten, sjaals, koptelefoons, knuffels en beddengoed is...Diagnostiek:De aandoening wordt herkend door het zien van levende luizen of neten.
De aanwezigheid van luizen kan worden vastgesteld door het haar te kammen met een fijntandige kam boven een stuk wit papier.
Of neten leven is alleen met een microscoop te zien.
Als ze enkele centimeters van de hoofdhuid vastzitten zijn ze meestal leeg of dood.

Therapie:Hoofdluis kan worden behandeld door de haren 14 dagen lang elke dag uit te kammen met een speciale fijne netenkam.
Hierdoor worden luizen en neten mechanisch verwijderd.
Het goed kammen op zich is al effectief, aanvullend daarop kan eventueel dimeticon (verstikkend) of een luisdodend middel worden gebruikt zoals permetrine.

Aanvullende maatregelen:Controleer met een fijntandige kam of andere gezinsleden ook hoofdluis hebben, iedereen gelijktijdig behandelen.
Waarschuw de omgeving, geef het door aan de leraar zodat andere kinderen op school ook gecontroleerd en zonodig gelijktijdig behandeld kunnen worden.
Het is niet noodzakelijk om een kind met hoofdluis thuis te houden, nadat de behandeling is ingezet.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/pediculosis-capitis-hoofdluis.htm

---
Hoofdluis (pediculosis humanus capitis) (B85.0)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Hoofdluis ( Pediculus humanus capitis ) is endemisch in Nederland en komt vooral voor bij jonge kinderen (tussen 3 en 12 jaar). Het wordt vooral opgelopen op school of via sportclubs. Huisgenoten van een besmet kind kunnen het ook krijgen. Men wordt er niet resistent tegen. Op scholen blijkt 0.2-0.65% van de kinderen hoofdluis te hebben. De hoofdluis wordt overgebracht door direct haar-haarcontact. Overdracht via kammen, mutsen, jassen, petten, sjaals, koptelefoons, knuffels en beddengoed is...Diagnostiek:De aandoening wordt herkend door het zien van levende luizen of neten.
De aanwezigheid van luizen kan worden vastgesteld door het haar te kammen met een fijntandige kam boven een stuk wit papier.
Of neten leven is alleen met een microscoop te zien.
Als ze enkele centimeters van de hoofdhuid vastzitten zijn ze meestal leeg of dood.

Therapie:Hoofdluis kan worden behandeld door de haren 14 dagen lang elke dag uit te kammen met een speciale fijne netenkam.
Hierdoor worden luizen en neten mechanisch verwijderd.
Het goed kammen op zich is al effectief, aanvullend daarop kan eventueel dimeticon (verstikkend) of een luisdodend middel worden gebruikt zoals permetrine.

Aanvullende maatregelen:Controleer met een fijntandige kam of andere gezinsleden ook hoofdluis hebben, iedereen gelijktijdig behandelen.
Waarschuw de omgeving, geef het door aan de leraar zodat andere kinderen op school ook gecontroleerd en zonodig gelijktijdig behandeld kunnen worden.
Het is niet noodzakelijk om een kind met hoofdluis thuis te houden, nadat de behandeling is ingezet.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/pediculosis-capitis-hoofdluis.htm

---
Hoofdluis (pediculosis humanus capitis) (B85.0)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Hoofdluis ( Pediculus humanus capitis ) is endemisch in Nederland en komt vooral voor bij jonge kinderen (tussen 3 en 12 jaar). Het wordt vooral opgelopen op school of via sportclubs. Huisgenoten van een besmet kind kunnen het ook krijgen. Men wordt er niet resistent tegen. Op scholen blijkt 0.2-0.65% van de kinderen hoofdluis te hebben. De hoofdluis wordt overgebracht door direct haar-haarcontact. Overdracht via kammen, mutsen, jassen, petten, sjaals, koptelefoons, knuffels en beddengoed is...Diagnostiek:De aandoening wordt herkend door het zien van levende luizen of neten.
De aanwezigheid van luizen kan worden vastgesteld door het haar te kammen met een fijntandige kam boven een stuk wit papier.
Of neten leven is alleen met een microscoop te zien.
Als ze enkele centimeters van de hoofdhuid vastzitten zijn ze meestal leeg of dood.

Therapie:Hoofdluis kan worden behandeld door de haren 14 dagen lang elke dag uit te kammen met een speciale fijne netenkam.
Hierdoor worden luizen en neten mechanisch verwijderd.
Het goed kammen op zich is al effectief, aanvullend daarop kan eventueel dimeticon (verstikkend) of een luisdodend middel worden gebruikt zoals permetrine.

Aanvullende maatregelen:Controleer met een fijntandige kam of andere gezinsleden ook hoofdluis hebben, iedereen gelijktijdig behandelen.
Waarschuw de omgeving, geef het door aan de leraar zodat andere kinderen op school ook gecontroleerd en zonodig gelijktijdig behandeld kunnen worden.
Het is niet noodzakelijk om een kind met hoofdluis thuis te houden, nadat de behandeling is ingezet.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/pediculosis-capitis-hoofdluis.htm

---
Erythema migrans (ziekte van Lyme, tekenbeet) (A69.2)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Erythema migrans ( erythema chronicum migrans , ziekte van Afzelius-Lipschutz) is het eerste stadium van infectie met Borrelia . Het begint als een zich rond de insteekopening uitbreidende (> 5 cm) rode, soms blauwrode macula of ring, met centrale verbleking, welke tot 50 cm groot kan worden en dan vervaagt. Meestal geen vesikels, papels, schilfering of induratie. Multipele secundaire lesies kunnen ontstaan. Het erytheem verdwijnt spontaan in weken tot maanden. In het acute stadium kan erythema...Therapie erythema migrans bij volwassenen:R/ doxycycline 2 dd 1 tab à 100 mg gedurende 10 dagen.
R/ amoxycilline 3 dd 500 mg gedurende 14 dagen, bij contra-indicaties voor doxycycline (allergie, kinderen, fotosensibiliteit, zwangerschap).
R/ azitromycine 1 dd 500 mg gedurende 5 dagen, bij contra-indicaties voor amoxicilline.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/erythema-migrans.htm

---
Erythema migrans (ziekte van Lyme, tekenbeet) (A69.2)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Erythema migrans ( erythema chronicum migrans , ziekte van Afzelius-Lipschutz) is het eerste stadium van infectie met Borrelia . Het begint als een zich rond de insteekopening uitbreidende (> 5 cm) rode, soms blauwrode macula of ring, met centrale verbleking, welke tot 50 cm groot kan worden en dan vervaagt. Meestal geen vesikels, papels, schilfering of induratie. Multipele secundaire lesies kunnen ontstaan. Het erytheem verdwijnt spontaan in weken tot maanden. In het acute stadium kan erythema...Therapie erythema migrans bij volwassenen:R/ doxycycline 2 dd 1 tab à 100 mg gedurende 10 dagen.
R/ amoxycilline 3 dd 500 mg gedurende 14 dagen, bij contra-indicaties voor doxycycline (allergie, kinderen, fotosensibiliteit, zwangerschap).
R/ azitromycine 1 dd 500 mg gedurende 5 dagen, bij contra-indicaties voor amoxicilline.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/erythema-migrans.htm

---
Erythema migrans (ziekte van Lyme, tekenbeet) (A69.2)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Erythema migrans ( erythema chronicum migrans , ziekte van Afzelius-Lipschutz) is het eerste stadium van infectie met Borrelia . Het begint als een zich rond de insteekopening uitbreidende (> 5 cm) rode, soms blauwrode macula of ring, met centrale verbleking, welke tot 50 cm groot kan worden en dan vervaagt. Meestal geen vesikels, papels, schilfering of induratie. Multipele secundaire lesies kunnen ontstaan. Het erytheem verdwijnt spontaan in weken tot maanden. In het acute stadium kan erythema...Therapie erythema migrans bij volwassenen:R/ doxycycline 2 dd 1 tab à 100 mg gedurende 10 dagen.
R/ amoxycilline 3 dd 500 mg gedurende 14 dagen, bij contra-indicaties voor doxycycline (allergie, kinderen, fotosensibiliteit, zwangerschap).
R/ azitromycine 1 dd 500 mg gedurende 5 dagen, bij contra-indicaties voor amoxicilline.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/erythema-migrans.htm

---
Erythrasma (Corynebacterium minutissimum) (L08.1)
DD: mycose (tinea corporis, tinea cruris, tinea pedis, Candida)
intertrigo
psoriasis inversa
seborroisch eczeem
allergisch contacteczeem of irritant contacteczeem (deodorant)

Samenvatting: Erythrasma wordt veroorzaakt door overgroei van Corynebacterium minutissimum op de huid. Deze gram-positieve staafvormige bacterie behoort tot de normale huidflora maar kan overgroeien, vooral in warme en vochtige gebieden. Door irritatie en ontsteking van de huid ontstaan rode, rood-bruine of bruine scherp begrensde licht schilferende en soms licht verheven laesies in de plooien. Vooral in de liezen, binnenkant bovenbeen, scrotum of labia, oksels, submammair, maar ook tussen de tenen. Soms ook...Therapie:Goede lokale hygiëne, wassen met water en zeep, goed drogen.
Gebruik eventueel een antibacteriële zeep zoals betadine jodium scrub of shampoo.
Ook talkpoeder kan worden gebruikt om de plooien droog te houden.
Erythrasma kan worden behandeld met lokale of systemische antibiotica. Het heeft wel de neiging om te recidiveren.

Locale therapie:R/ fusidine crème 2%, tube à 30 g, 2 dd gedurende 14 dagen.
R/ clindamycine lotion 1% FNA of clindamycine lotion 1% (30 ml), 1-3 dd gedurende 7 dagen, zo nodig herhalen.
R/ mupirocine crème 2%, tube à 15 g, 2 dd gedurende 14-28 dagen.
In Nederland probeert men mupirocine op de huid zo min mogelijk voor te schrijven om het middel te reserveren voor gebruik tegen MRSA (mupirocine neuszalf).

Systemische therapie:R/ claritromycine 1000 mg eenmalig (4 x 250 mg of 2 x 500 mg SR).
R/ azitromycine 1 dd 500 mg gedurende 3 dagen.
R/ erytromycine 4 dd 250 mg gedurende 14 dagen.
Ook kortere kuren (7-14 dagen) worden beschreven.
R/ claritromycine 2 dd 500 mg gedurende 7-10 dagen.
R/ tetracycline 4 dd 250 mg gedurende 14 dagen.
Referenties

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/Erythrasma.htm

---
Erythrasma (Corynebacterium minutissimum) (L08.1)
DD: mycose (tinea corporis, tinea cruris, tinea pedis, Candida)
intertrigo
psoriasis inversa
seborroisch eczeem
allergisch contacteczeem of irritant contacteczeem (deodorant)

Samenvatting: Erythrasma wordt veroorzaakt door overgroei van Corynebacterium minutissimum op de huid. Deze gram-positieve staafvormige bacterie behoort tot de normale huidflora maar kan overgroeien, vooral in warme en vochtige gebieden. Door irritatie en ontsteking van de huid ontstaan rode, rood-bruine of bruine scherp begrensde licht schilferende en soms licht verheven laesies in de plooien. Vooral in de liezen, binnenkant bovenbeen, scrotum of labia, oksels, submammair, maar ook tussen de tenen. Soms ook...Therapie:Goede lokale hygiëne, wassen met water en zeep, goed drogen.
Gebruik eventueel een antibacteriële zeep zoals betadine jodium scrub of shampoo.
Ook talkpoeder kan worden gebruikt om de plooien droog te houden.
Erythrasma kan worden behandeld met lokale of systemische antibiotica. Het heeft wel de neiging om te recidiveren.

Locale therapie:R/ fusidine crème 2%, tube à 30 g, 2 dd gedurende 14 dagen.
R/ clindamycine lotion 1% FNA of clindamycine lotion 1% (30 ml), 1-3 dd gedurende 7 dagen, zo nodig herhalen.
R/ mupirocine crème 2%, tube à 15 g, 2 dd gedurende 14-28 dagen.
In Nederland probeert men mupirocine op de huid zo min mogelijk voor te schrijven om het middel te reserveren voor gebruik tegen MRSA (mupirocine neuszalf).

Systemische therapie:R/ claritromycine 1000 mg eenmalig (4 x 250 mg of 2 x 500 mg SR).
R/ azitromycine 1 dd 500 mg gedurende 3 dagen.
R/ erytromycine 4 dd 250 mg gedurende 14 dagen.
Ook kortere kuren (7-14 dagen) worden beschreven.
R/ claritromycine 2 dd 500 mg gedurende 7-10 dagen.
R/ tetracycline 4 dd 250 mg gedurende 14 dagen.
Referenties

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/Erythrasma.htm

---
Erythrasma (Corynebacterium minutissimum) (L08.1)
DD: mycose (tinea corporis, tinea cruris, tinea pedis, Candida)
intertrigo
psoriasis inversa
seborroisch eczeem
allergisch contacteczeem of irritant contacteczeem (deodorant)

Samenvatting: Erythrasma wordt veroorzaakt door overgroei van Corynebacterium minutissimum op de huid. Deze gram-positieve staafvormige bacterie behoort tot de normale huidflora maar kan overgroeien, vooral in warme en vochtige gebieden. Door irritatie en ontsteking van de huid ontstaan rode, rood-bruine of bruine scherp begrensde licht schilferende en soms licht verheven laesies in de plooien. Vooral in de liezen, binnenkant bovenbeen, scrotum of labia, oksels, submammair, maar ook tussen de tenen. Soms ook...Therapie:Goede lokale hygiëne, wassen met water en zeep, goed drogen.
Gebruik eventueel een antibacteriële zeep zoals betadine jodium scrub of shampoo.
Ook talkpoeder kan worden gebruikt om de plooien droog te houden.
Erythrasma kan worden behandeld met lokale of systemische antibiotica. Het heeft wel de neiging om te recidiveren.

Locale therapie:R/ fusidine crème 2%, tube à 30 g, 2 dd gedurende 14 dagen.
R/ clindamycine lotion 1% FNA of clindamycine lotion 1% (30 ml), 1-3 dd gedurende 7 dagen, zo nodig herhalen.
R/ mupirocine crème 2%, tube à 15 g, 2 dd gedurende 14-28 dagen.
In Nederland probeert men mupirocine op de huid zo min mogelijk voor te schrijven om het middel te reserveren voor gebruik tegen MRSA (mupirocine neuszalf).

Systemische therapie:R/ claritromycine 1000 mg eenmalig (4 x 250 mg of 2 x 500 mg SR).
R/ azitromycine 1 dd 500 mg gedurende 3 dagen.
R/ erytromycine 4 dd 250 mg gedurende 14 dagen.
Ook kortere kuren (7-14 dagen) worden beschreven.
R/ claritromycine 2 dd 500 mg gedurende 7-10 dagen.
R/ tetracycline 4 dd 250 mg gedurende 14 dagen.
Referenties

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/Erythrasma.htm

---
Pitted keratolysis (R61.0)
DD: dyshidrosis lamellosa sicca
tinea manuum ). Komt vaak voor
vooral in de tropen maar ook bij sporters en in bepaalde beroepen. Centraal staat de maceratie van de huid
veroorzaakt door hyperhidrosis
langdurig dragen van slecht ventilerende schoenen en slechte hygiëne. Het komt (dus) iets vaker voor bij mannen. Kan klachten veroorzaken zoals irritatie

Samenvatting: Pitted keratolysis is een oppervlakkige infectie van het stratum corneum van de voetzolen, met name op drukplaatsen waar de eeltlaag dik is. Het wordt veroorzaakt door bacteriën (o.a. Micrococcus (kytococcus) sedentarius , Dermatophilus congolensis , Corynebacteriën en Actinomyces ). Deze micro-organismen produceren onder bepaalde omstandigheden (zweten, broeien) enzymen die de hoornlaag aantasten. Hierdoor kunnen 1-5 mm grote kratervormige putjes in het stratum corneum ontstaan, welke...Diagnostiek:klinisch beeld: kleine uitgeponste putjes op de voetzolen en een onwelriekende geur zijn pathognomonisch.
PA:biopteren is niet strikt noodzakelijk (tenzij ter uitsluiting van een andere aandoening).
Indien ter bevestiging of documentatie een biopt wordt afgenomen, dan is een oppervlakkig stansbiopt of een shavebiopt al voldoende.
In de meest oppervlakkige delen van het stratum corneum zijn filamenteuze en coccogene microorganismen zichtbaar.

Therapie:Adviseer om goed ventilerend schoeisel te dragen (bijvoorbeeld Geox schoenen) en de voeten goed schoon en droog te houden (regelmatig voeten wassen, schone sokken, droge schoenen, schoenen wisselen).
Bestrijd hyperhidrosis met indrogende producten zoals aluminiumverbindingen (zie onder hyperhidrosis ).
R/ Solutio aluminii hydroxychloridi 15% FNA, deppen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/PittedKeratolysis.htm

---
Pitted keratolysis (R61.0)
DD: dyshidrosis lamellosa sicca
tinea manuum ). Komt vaak voor
vooral in de tropen maar ook bij sporters en in bepaalde beroepen. Centraal staat de maceratie van de huid
veroorzaakt door hyperhidrosis
langdurig dragen van slecht ventilerende schoenen en slechte hygiëne. Het komt (dus) iets vaker voor bij mannen. Kan klachten veroorzaken zoals irritatie

Samenvatting: Pitted keratolysis is een oppervlakkige infectie van het stratum corneum van de voetzolen, met name op drukplaatsen waar de eeltlaag dik is. Het wordt veroorzaakt door bacteriën (o.a. Micrococcus (kytococcus) sedentarius , Dermatophilus congolensis , Corynebacteriën en Actinomyces ). Deze micro-organismen produceren onder bepaalde omstandigheden (zweten, broeien) enzymen die de hoornlaag aantasten. Hierdoor kunnen 1-5 mm grote kratervormige putjes in het stratum corneum ontstaan, welke...Diagnostiek:klinisch beeld: kleine uitgeponste putjes op de voetzolen en een onwelriekende geur zijn pathognomonisch.
PA:biopteren is niet strikt noodzakelijk (tenzij ter uitsluiting van een andere aandoening).
Indien ter bevestiging of documentatie een biopt wordt afgenomen, dan is een oppervlakkig stansbiopt of een shavebiopt al voldoende.
In de meest oppervlakkige delen van het stratum corneum zijn filamenteuze en coccogene microorganismen zichtbaar.

Therapie:Adviseer om goed ventilerend schoeisel te dragen (bijvoorbeeld Geox schoenen) en de voeten goed schoon en droog te houden (regelmatig voeten wassen, schone sokken, droge schoenen, schoenen wisselen).
Bestrijd hyperhidrosis met indrogende producten zoals aluminiumverbindingen (zie onder hyperhidrosis ).
R/ Solutio aluminii hydroxychloridi 15% FNA, deppen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/PittedKeratolysis.htm

---
Ecthyma (ulcus t.g.v. streptococcen) (L08.0)
DD: ecthyma gangrenosum (Pseudomonas)
ecthyma contagiosum (orf)
furunkel of abces door S. aureus
pyoderma chancriformis
ulcus cruris t.g.v. andere oorzaken (veneus, arterieel, vasculitis, pyoderma gangrenosum , Sweet syndroom , infecties, etc., zie DD ulcera )

Samenvatting: Een ecthyma is een uitgeponst ulcus t.g.v. infectie. Met ecthyma zonder verdere toevoegingen wordt meestal bedoeld een ulcus door streptokokken infectie (beta-hemolytische Streptococ groep A) maar ook stafylokokken kunnen een soortgelijke laesie veroorzaken. Kan solitair en multipel voorkomen, kan ook manifestatie zijn van een diepere subcutane flegmoneuze ontsteking die op diverse plaatsen perforeert. Vaak met lymfklierzwelling. Het spectrum van streptokokkeninfecties omvat erysipelas ,...Therapie:streptokokken zijn gevoelig voor alle penicillinen.
Als de diagnose zeker is kan een smalspectrum penicilline volstaan.
Bij ernstige infecties hoog doseren, zonodig intraveneus.
Indien een menginfectie met S. aureus voor mogelijk wordt gehouden moet een middel worden gegeven waar S. aureus waarschijnlijk gevoelig voor is zoals flucloxacilline of amoxicilline/clavulaanzuur.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/Ecthyma.htm

---
Ecthyma (ulcus t.g.v. streptococcen) (L08.0)
DD: ecthyma gangrenosum (Pseudomonas)
ecthyma contagiosum (orf)
furunkel of abces door S. aureus
pyoderma chancriformis
ulcus cruris t.g.v. andere oorzaken (veneus, arterieel, vasculitis, pyoderma gangrenosum , Sweet syndroom , infecties, etc., zie DD ulcera )

Samenvatting: Een ecthyma is een uitgeponst ulcus t.g.v. infectie. Met ecthyma zonder verdere toevoegingen wordt meestal bedoeld een ulcus door streptokokken infectie (beta-hemolytische Streptococ groep A) maar ook stafylokokken kunnen een soortgelijke laesie veroorzaken. Kan solitair en multipel voorkomen, kan ook manifestatie zijn van een diepere subcutane flegmoneuze ontsteking die op diverse plaatsen perforeert. Vaak met lymfklierzwelling. Het spectrum van streptokokkeninfecties omvat erysipelas ,...Therapie:streptokokken zijn gevoelig voor alle penicillinen.
Als de diagnose zeker is kan een smalspectrum penicilline volstaan.
Bij ernstige infecties hoog doseren, zonodig intraveneus.
Indien een menginfectie met S. aureus voor mogelijk wordt gehouden moet een middel worden gegeven waar S. aureus waarschijnlijk gevoelig voor is zoals flucloxacilline of amoxicilline/clavulaanzuur.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/Ecthyma.htm

---
Ecthyma (ulcus t.g.v. streptococcen) (L08.0)
DD: ecthyma gangrenosum (Pseudomonas)
ecthyma contagiosum (orf)
furunkel of abces door S. aureus
pyoderma chancriformis
ulcus cruris t.g.v. andere oorzaken (veneus, arterieel, vasculitis, pyoderma gangrenosum , Sweet syndroom , infecties, etc., zie DD ulcera )

Samenvatting: Een ecthyma is een uitgeponst ulcus t.g.v. infectie. Met ecthyma zonder verdere toevoegingen wordt meestal bedoeld een ulcus door streptokokken infectie (beta-hemolytische Streptococ groep A) maar ook stafylokokken kunnen een soortgelijke laesie veroorzaken. Kan solitair en multipel voorkomen, kan ook manifestatie zijn van een diepere subcutane flegmoneuze ontsteking die op diverse plaatsen perforeert. Vaak met lymfklierzwelling. Het spectrum van streptokokkeninfecties omvat erysipelas ,...Therapie:streptokokken zijn gevoelig voor alle penicillinen.
Als de diagnose zeker is kan een smalspectrum penicilline volstaan.
Bij ernstige infecties hoog doseren, zonodig intraveneus.
Indien een menginfectie met S. aureus voor mogelijk wordt gehouden moet een middel worden gegeven waar S. aureus waarschijnlijk gevoelig voor is zoals flucloxacilline of amoxicilline/clavulaanzuur.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/Ecthyma.htm

---
Maculopapuleuze kinderziekten (B09)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Tot de maculopapuleuze kinderziekten behoren: - Mazelen - Roodvonk (streptokokken infectie) - Rode hond - Erythema infectiosum (5e ziekte) - Exanthema subitum (6e ziekte) - Waterpokken (varicella zoster) - Mononucleosis infectiosum (ziekte van Pfeiffer) - Enterovirus infecties (echo en Coxsackie virus) Deze maculopapuleuze kinderziekten (vlekjesziekten) kunnen soms op het patroon van klachten en de rash ( exantheem , enantheem) worden herkend. Huisartsen zijn daar beter in dan dermatologen,...Vaccinatieprogramma Nederland:1.
Baarmoederhalskanker 2.
Bof 3.
Difterie 4.
Haemophilus influenza B 5.
Hepatitis B 6.
Humaan Papilloma Virus 7.
Kinkhoest 8.
Mazelen 9.
Meningokokken typen A, C, W en Y 10.
Pneumokokken 11.
Poliomyelitis 12.
Rodehond 13.
Rota virus (voor kinderen geboren na 1 jan 2024) 14.
Tetanus 15.
Coronavirus (apart, nog niet opgenomen in het rijksvaccinatieprogramma).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/mtxt/MaculopapuleuzeKinderziekten.htm

---
Maculopapuleuze kinderziekten (B09)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Tot de maculopapuleuze kinderziekten behoren: - Mazelen - Roodvonk (streptokokken infectie) - Rode hond - Erythema infectiosum (5e ziekte) - Exanthema subitum (6e ziekte) - Waterpokken (varicella zoster) - Mononucleosis infectiosum (ziekte van Pfeiffer) - Enterovirus infecties (echo en Coxsackie virus) Deze maculopapuleuze kinderziekten (vlekjesziekten) kunnen soms op het patroon van klachten en de rash ( exantheem , enantheem) worden herkend. Huisartsen zijn daar beter in dan dermatologen,...Vaccinatieprogramma Nederland:1.
Baarmoederhalskanker 2.
Bof 3.
Difterie 4.
Haemophilus influenza B 5.
Hepatitis B 6.
Humaan Papilloma Virus 7.
Kinkhoest 8.
Mazelen 9.
Meningokokken typen A, C, W en Y 10.
Pneumokokken 11.
Poliomyelitis 12.
Rodehond 13.
Rota virus (voor kinderen geboren na 1 jan 2024) 14.
Tetanus 15.
Coronavirus (apart, nog niet opgenomen in het rijksvaccinatieprogramma).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/mtxt/MaculopapuleuzeKinderziekten.htm

---
Maculopapuleuze kinderziekten (B09)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Tot de maculopapuleuze kinderziekten behoren: - Mazelen - Roodvonk (streptokokken infectie) - Rode hond - Erythema infectiosum (5e ziekte) - Exanthema subitum (6e ziekte) - Waterpokken (varicella zoster) - Mononucleosis infectiosum (ziekte van Pfeiffer) - Enterovirus infecties (echo en Coxsackie virus) Deze maculopapuleuze kinderziekten (vlekjesziekten) kunnen soms op het patroon van klachten en de rash ( exantheem , enantheem) worden herkend. Huisartsen zijn daar beter in dan dermatologen,...Vaccinatieprogramma Nederland:1.
Baarmoederhalskanker 2.
Bof 3.
Difterie 4.
Haemophilus influenza B 5.
Hepatitis B 6.
Humaan Papilloma Virus 7.
Kinkhoest 8.
Mazelen 9.
Meningokokken typen A, C, W en Y 10.
Pneumokokken 11.
Poliomyelitis 12.
Rodehond 13.
Rota virus (voor kinderen geboren na 1 jan 2024) 14.
Tetanus 15.
Coronavirus (apart, nog niet opgenomen in het rijksvaccinatieprogramma).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/mtxt/MaculopapuleuzeKinderziekten.htm

---
Erythema infectiosum (vijfde ziekte) (B08.3)
DD: zie onder maculopapuleuze kinderziekten
Samenvatting: Erythema infectiosum ( Megalerythema epidemicum , vijfde ziekte ) wordt veroorzaakt door Parvovirus B19 . Incubatietijd: 6-14 dagen. Duur exantheem: 5-10 dagen. Kinderen zijn er niet erg ziek van. Typisch zijn rode wangen alsof er op geslagen is ( slapped cheeks ) en een uitgebreide rash opgebouwd uit annulair uitbreidende erythemateuze laesies die conflueren tot een kant-achtig patroon ( lacy-like pattern ). Erythema infectiosum komt vooral voor (70%) in de leeftijdsgroep 5-15 jaar; 10% is...Klinisch beeld:Voorafgaand aan de rash zijn er 1-2 dagen milde griepachtige verschijnselen : koorts, malaise, spierpijn, hoofdpijn en jeuk.
Na 5 tot 7 dagen ontstaat een fijnvlekkig vlindervormig exantheem op de wangen ( slapped cheek ), daarna symmetrische uitbreiding over het gehele lichaam.
Het perinaso-orale gebied (narcose kapje) blijft vrij.

Diagnostiek:De diagnose wordt gesteld op het klinisch beeld (meestal door de huisarts).
Het is mogelijk om het Parvo B19 virus aan te tonen in het bloed met een PCR.
Ook IgM en IgG-antistoffen kunnen worden bepaald, IgM-antistoffen zijn op het moment van de rash ook al aanwezig.

Besmettelijkheid:De vijfde ziekte is niet erg besmettelijk en wordt vooral overgedragen door langdurig of intensief contact, zoals in een gezin, peuterspeelzaal, kinderdagverblijf of school.
De besmettelijke periode begint ongeveer 1 week na besmetting en houdt aan tot de huiduitslag optreedt.

Risico voor het ongeboren kind:Circa 60-70% van de vruchtbare vrouwen heeft het virus doorgemaakt en is immuun.
Zwangere vrouwen die niet immuun zijn en de infectie oplopen kunnen het overdragen op het ongeboren kind.
Infectie in de eerste 20 weken veroorzaakt in 9% van de gevallen spontane abortus of intra-uteriene vruchtdood.
In het tweede trimester van de zwangerschap kan een hydrops foetalis ontstaan.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/ErythemaInfectiosum.htm

---
Exanthema subitum (roseola infantum, zesde ziekte) (B08.2)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Exanthema subitum (synoniemen: roseola infantum , zesde ziekte , sixth disease, 3-day-fever disease, baby-mazelen) is een maculopapuleuze kinderziekte die wordt veroorzaakt door het humane herpesvirus type 6 ( HHV-6 ). Er zijn 2 varianten van HHV-6 (A en B), en uit serologisch onderzoek (antistoffen, PCR) blijkt dat exanthema subitum wordt veroorzaakt door HHV-6B, en dat op 2-jarige leeftijd 90% van de peuters besmet is. HHV-6 komt wereldwijd voor en veroorzaakt meestal weinig problemen....Verspreiding:Exanthema subitum verspreid zich via contact met het virus in aerosols, door inhalatie van minuscule druppeltjes met virus afkomstig uit neus en keel van een geïnfecteerd persoon.
Deze druppeltjes worden de lucht in geblazen bij hoesten, niesen, praten, of lachen.
Via de slijmvliezen van neus en mond kan het virus binnendringen.

Klinisch beeld:Na een incubatietijd van 9-10 dagen ontstaat plotseling hoge koorts (> 39.5 °C) die 3-5 dagen kan aanhouden en dan verdwijnt.
Kinderen zijn vaak druk en prikkelbaar.
Een verminderde eetlust en opgezette lymfklieren komen voor.
De koorts verdwijnt abrupt en plotseling (subiet) ontstaat een rash bestaande uit rozerode, wegdrukbare maculae of papulae.

Diagnostiek:De diagnose wordt gesteld op de kliniek (paar dagen hoge koorts, dan opeens rozerode vlekjes (roseola), verder niet heel ziek, geen schade aan de huid).
Zieke kinderen in de omgeving en gezwollen lymfeklieren in de nek steunen de diagnose.
Het beeld kan moeilijk te onderscheiden zijn van rode hond (Rubella) en andere maculopapuleuze kinderziekten .

Therapie:Symptoombestrijding.
Koorts verlagen met koortswerende middelen (paracetamol of NSAID's, geen aspirine).
Bij hoge koorts kinderen met lauw water afsponsen of douchen om de lichaamstemperatuur te laten dalen (ter voorkoming van koorts stuipen).
Goed drinken, veel vocht aanbieden aan het kind.
De zesde ziekte is besmettelijk zolang de huiduitslag aanwezig is.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/exanthema-subitum-roseola-infantum.htm

---
Exanthema subitum (roseola infantum, zesde ziekte) (B08.2)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Exanthema subitum (synoniemen: roseola infantum , zesde ziekte , sixth disease, 3-day-fever disease, baby-mazelen) is een maculopapuleuze kinderziekte die wordt veroorzaakt door het humane herpesvirus type 6 ( HHV-6 ). Er zijn 2 varianten van HHV-6 (A en B), en uit serologisch onderzoek (antistoffen, PCR) blijkt dat exanthema subitum wordt veroorzaakt door HHV-6B, en dat op 2-jarige leeftijd 90% van de peuters besmet is. HHV-6 komt wereldwijd voor en veroorzaakt meestal weinig problemen....Verspreiding:Exanthema subitum verspreid zich via contact met het virus in aerosols, door inhalatie van minuscule druppeltjes met virus afkomstig uit neus en keel van een geïnfecteerd persoon.
Deze druppeltjes worden de lucht in geblazen bij hoesten, niesen, praten, of lachen.
Via de slijmvliezen van neus en mond kan het virus binnendringen.

Klinisch beeld:Na een incubatietijd van 9-10 dagen ontstaat plotseling hoge koorts (> 39.5 °C) die 3-5 dagen kan aanhouden en dan verdwijnt.
Kinderen zijn vaak druk en prikkelbaar.
Een verminderde eetlust en opgezette lymfklieren komen voor.
De koorts verdwijnt abrupt en plotseling (subiet) ontstaat een rash bestaande uit rozerode, wegdrukbare maculae of papulae.

Diagnostiek:De diagnose wordt gesteld op de kliniek (paar dagen hoge koorts, dan opeens rozerode vlekjes (roseola), verder niet heel ziek, geen schade aan de huid).
Zieke kinderen in de omgeving en gezwollen lymfeklieren in de nek steunen de diagnose.
Het beeld kan moeilijk te onderscheiden zijn van rode hond (Rubella) en andere maculopapuleuze kinderziekten .

Therapie:Symptoombestrijding.
Koorts verlagen met koortswerende middelen (paracetamol of NSAID's, geen aspirine).
Bij hoge koorts kinderen met lauw water afsponsen of douchen om de lichaamstemperatuur te laten dalen (ter voorkoming van koorts stuipen).
Goed drinken, veel vocht aanbieden aan het kind.
De zesde ziekte is besmettelijk zolang de huiduitslag aanwezig is.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/exanthema-subitum-roseola-infantum.htm

---
Exanthema subitum (roseola infantum, zesde ziekte) (B08.2)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Exanthema subitum (synoniemen: roseola infantum , zesde ziekte , sixth disease, 3-day-fever disease, baby-mazelen) is een maculopapuleuze kinderziekte die wordt veroorzaakt door het humane herpesvirus type 6 ( HHV-6 ). Er zijn 2 varianten van HHV-6 (A en B), en uit serologisch onderzoek (antistoffen, PCR) blijkt dat exanthema subitum wordt veroorzaakt door HHV-6B, en dat op 2-jarige leeftijd 90% van de peuters besmet is. HHV-6 komt wereldwijd voor en veroorzaakt meestal weinig problemen....Verspreiding:Exanthema subitum verspreid zich via contact met het virus in aerosols, door inhalatie van minuscule druppeltjes met virus afkomstig uit neus en keel van een geïnfecteerd persoon.
Deze druppeltjes worden de lucht in geblazen bij hoesten, niesen, praten, of lachen.
Via de slijmvliezen van neus en mond kan het virus binnendringen.

Klinisch beeld:Na een incubatietijd van 9-10 dagen ontstaat plotseling hoge koorts (> 39.5 °C) die 3-5 dagen kan aanhouden en dan verdwijnt.
Kinderen zijn vaak druk en prikkelbaar.
Een verminderde eetlust en opgezette lymfklieren komen voor.
De koorts verdwijnt abrupt en plotseling (subiet) ontstaat een rash bestaande uit rozerode, wegdrukbare maculae of papulae.

Diagnostiek:De diagnose wordt gesteld op de kliniek (paar dagen hoge koorts, dan opeens rozerode vlekjes (roseola), verder niet heel ziek, geen schade aan de huid).
Zieke kinderen in de omgeving en gezwollen lymfeklieren in de nek steunen de diagnose.
Het beeld kan moeilijk te onderscheiden zijn van rode hond (Rubella) en andere maculopapuleuze kinderziekten .

Therapie:Symptoombestrijding.
Koorts verlagen met koortswerende middelen (paracetamol of NSAID's, geen aspirine).
Bij hoge koorts kinderen met lauw water afsponsen of douchen om de lichaamstemperatuur te laten dalen (ter voorkoming van koorts stuipen).
Goed drinken, veel vocht aanbieden aan het kind.
De zesde ziekte is besmettelijk zolang de huiduitslag aanwezig is.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/exanthema-subitum-roseola-infantum.htm