Pigment, Tumoren & Overig

---
Vitiligo (L80)
DD: piebaldisme
naevus depigmentosus
naevus anaemicus
halo naevus
syndroom van Waardenburg

Samenvatting: Vitiligo is een verworven pigmentstoornis gekenmerkt door het ontstaan van gedepigmenteerde maculae , veroorzaakt door het verdwijnen van melanocyten in de epidermis. Ook de haren kunnen wit worden ( poliosis ). Het komt voor bij circa 0.5% van de populatie. Het kan op iedere leeftijd ontstaan, meestal < 20 jaar. Vitiligo kan emotioneel zeer belastend zijn, vooral als de plekken zichtbaar zijn, zoals in het gelaat of op de handen. Bij een gepigmenteerde huid is het door het contrast zeer...Klinisch beeld:Scherp begrensde gedepigmenteerde maculae (vaak symmetrisch) van verschillende grootte en vorm, geleidelijk uitbreidend.
Soms een gehyperpigmenteerde rand, de lijnentekening in de lesie is normaal.
Voorkeurslocaties voor vitiligo zijn de regio anogenitalis, hand, rug, voeten, gelaat, oksels en andere lichaamsplooien.
Soms ook op slijmvliezen.

Diagnostiek:De diagnose wordt gesteld op het klinisch beeld.
Woodslamp onderzoek kan helpen bij het onderscheid tussen depigmentatie en hypopigmentatie.
Een biopt wordt zelden afgenomen en kan ook niet goed differentiëren tussen verschillende beelden.

PA:Afwezigheid van melanocyten in de basale laag (aan te kleuren met Melan A, DOPA-kleuring, of NKI beteb).
S100 is geen goede marker, aangezien deze ook Langerhans-cellen aantoont.
De melanocyten in de haarschachten en in de haarwortels zijn meestal nog aanwezig.
In de perilesionale huid spaarzame ontstekingsinfiltraten bestaande uit CD8+-, CD4+- T-lymfocyten en macrofagen.

Pathogenese:De pathogenese is niet helemaal opgehelderd.
Een erfelijke factor speelt een rol, vitiligo kan familiair voorkomen.
De erfelijkheid is complex en polygeen met een variabele expressie van de betrokken genen.
Het locus AIS1 (autoimmune susceptibility locus 1) op de korte arm van chromosoom 1 lijkt betrokken bij het ontstaan van vitiligo.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/vtxt/Vitiligo.htm

---
Vitiligo (L80)
DD: piebaldisme
naevus depigmentosus
naevus anaemicus
halo naevus
syndroom van Waardenburg

Samenvatting: Vitiligo is een verworven pigmentstoornis gekenmerkt door het ontstaan van gedepigmenteerde maculae , veroorzaakt door het verdwijnen van melanocyten in de epidermis. Ook de haren kunnen wit worden ( poliosis ). Het komt voor bij circa 0.5% van de populatie. Het kan op iedere leeftijd ontstaan, meestal < 20 jaar. Vitiligo kan emotioneel zeer belastend zijn, vooral als de plekken zichtbaar zijn, zoals in het gelaat of op de handen. Bij een gepigmenteerde huid is het door het contrast zeer...Klinisch beeld:Scherp begrensde gedepigmenteerde maculae (vaak symmetrisch) van verschillende grootte en vorm, geleidelijk uitbreidend.
Soms een gehyperpigmenteerde rand, de lijnentekening in de lesie is normaal.
Voorkeurslocaties voor vitiligo zijn de regio anogenitalis, hand, rug, voeten, gelaat, oksels en andere lichaamsplooien.
Soms ook op slijmvliezen.

Diagnostiek:De diagnose wordt gesteld op het klinisch beeld.
Woodslamp onderzoek kan helpen bij het onderscheid tussen depigmentatie en hypopigmentatie.
Een biopt wordt zelden afgenomen en kan ook niet goed differentiëren tussen verschillende beelden.

PA:Afwezigheid van melanocyten in de basale laag (aan te kleuren met Melan A, DOPA-kleuring, of NKI beteb).
S100 is geen goede marker, aangezien deze ook Langerhans-cellen aantoont.
De melanocyten in de haarschachten en in de haarwortels zijn meestal nog aanwezig.
In de perilesionale huid spaarzame ontstekingsinfiltraten bestaande uit CD8+-, CD4+- T-lymfocyten en macrofagen.

Pathogenese:De pathogenese is niet helemaal opgehelderd.
Een erfelijke factor speelt een rol, vitiligo kan familiair voorkomen.
De erfelijkheid is complex en polygeen met een variabele expressie van de betrokken genen.
Het locus AIS1 (autoimmune susceptibility locus 1) op de korte arm van chromosoom 1 lijkt betrokken bij het ontstaan van vitiligo.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/vtxt/Vitiligo.htm

---
Vitiligo (L80)
DD: piebaldisme
naevus depigmentosus
naevus anaemicus
halo naevus
syndroom van Waardenburg

Samenvatting: Vitiligo is een verworven pigmentstoornis gekenmerkt door het ontstaan van gedepigmenteerde maculae , veroorzaakt door het verdwijnen van melanocyten in de epidermis. Ook de haren kunnen wit worden ( poliosis ). Het komt voor bij circa 0.5% van de populatie. Het kan op iedere leeftijd ontstaan, meestal < 20 jaar. Vitiligo kan emotioneel zeer belastend zijn, vooral als de plekken zichtbaar zijn, zoals in het gelaat of op de handen. Bij een gepigmenteerde huid is het door het contrast zeer...Klinisch beeld:Scherp begrensde gedepigmenteerde maculae (vaak symmetrisch) van verschillende grootte en vorm, geleidelijk uitbreidend.
Soms een gehyperpigmenteerde rand, de lijnentekening in de lesie is normaal.
Voorkeurslocaties voor vitiligo zijn de regio anogenitalis, hand, rug, voeten, gelaat, oksels en andere lichaamsplooien.
Soms ook op slijmvliezen.

Diagnostiek:De diagnose wordt gesteld op het klinisch beeld.
Woodslamp onderzoek kan helpen bij het onderscheid tussen depigmentatie en hypopigmentatie.
Een biopt wordt zelden afgenomen en kan ook niet goed differentiëren tussen verschillende beelden.

PA:Afwezigheid van melanocyten in de basale laag (aan te kleuren met Melan A, DOPA-kleuring, of NKI beteb).
S100 is geen goede marker, aangezien deze ook Langerhans-cellen aantoont.
De melanocyten in de haarschachten en in de haarwortels zijn meestal nog aanwezig.
In de perilesionale huid spaarzame ontstekingsinfiltraten bestaande uit CD8+-, CD4+- T-lymfocyten en macrofagen.

Pathogenese:De pathogenese is niet helemaal opgehelderd.
Een erfelijke factor speelt een rol, vitiligo kan familiair voorkomen.
De erfelijkheid is complex en polygeen met een variabele expressie van de betrokken genen.
Het locus AIS1 (autoimmune susceptibility locus 1) op de korte arm van chromosoom 1 lijkt betrokken bij het ontstaan van vitiligo.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/vtxt/Vitiligo.htm

---
Melasma (en chloasma gravidarum) (L81.1)
DD: epheliden
lentigines
postinflammatoire hyperpigmentatie
chloasma cosmeticum ( Berloque dermatitis , melanosis perioralis et peribuccalis Brocq)
chloasma cacheticorum (hyperpigmentatie gelaat bij ernstige ziekten)

Samenvatting: Melasma (chloasma) is een maculaire grillige hyperpigmentatie in het gelaat (voorhoofd, wangen, slapen, rond de ogen, bovenlip) die onder invloed van hormonen ontstaat. Fysiologisch in de zwangerschap ( chloasma gravidarum , zwangerschapschapsmasker), waarbij onder invloed van oestrogeen en mogelijk progestageen ook hyperpigmentatie v.d. areolae mammae, linea alba, en genitaliën optreden. Ook bij hormonale afwijkingen, OAC-gebruik en ovariumtumoren (chloasma hormonale), bij hypothyreoidie en...Therapie:Melasma verdwijnt meestal vanzelf, maar dit kan soms maanden tot jaren duren.
Natuurlijk resultaat afwachten, breedspectrum sunscreen voorschrijven (zie onder sunscreens ), eventueel camouflage.
Orale anticonceptiva vervangen door andere methodes, of een sub-30 pil zoals Mercilon (ethinylestradiol 20 microg en desogestrel 150 microg).

NB van groot belang is:- Patiënt(e) duidelijk te maken dat de oorzaak van de donkere verkleuring niet wordt weggenomen en de behandeling daarom zelden zal leiden tot volledige genezing en de hyperpigmentatie altijd kan terugkomen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/mtxt/Melasma.htm

---
Melasma (en chloasma gravidarum) (L81.1)
DD: epheliden
lentigines
postinflammatoire hyperpigmentatie
chloasma cosmeticum ( Berloque dermatitis , melanosis perioralis et peribuccalis Brocq)
chloasma cacheticorum (hyperpigmentatie gelaat bij ernstige ziekten)

Samenvatting: Melasma (chloasma) is een maculaire grillige hyperpigmentatie in het gelaat (voorhoofd, wangen, slapen, rond de ogen, bovenlip) die onder invloed van hormonen ontstaat. Fysiologisch in de zwangerschap ( chloasma gravidarum , zwangerschapschapsmasker), waarbij onder invloed van oestrogeen en mogelijk progestageen ook hyperpigmentatie v.d. areolae mammae, linea alba, en genitaliën optreden. Ook bij hormonale afwijkingen, OAC-gebruik en ovariumtumoren (chloasma hormonale), bij hypothyreoidie en...Therapie:Melasma verdwijnt meestal vanzelf, maar dit kan soms maanden tot jaren duren.
Natuurlijk resultaat afwachten, breedspectrum sunscreen voorschrijven (zie onder sunscreens ), eventueel camouflage.
Orale anticonceptiva vervangen door andere methodes, of een sub-30 pil zoals Mercilon (ethinylestradiol 20 microg en desogestrel 150 microg).

NB van groot belang is:- Patiënt(e) duidelijk te maken dat de oorzaak van de donkere verkleuring niet wordt weggenomen en de behandeling daarom zelden zal leiden tot volledige genezing en de hyperpigmentatie altijd kan terugkomen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/mtxt/Melasma.htm

---
Melasma (en chloasma gravidarum) (L81.1)
DD: epheliden
lentigines
postinflammatoire hyperpigmentatie
chloasma cosmeticum ( Berloque dermatitis , melanosis perioralis et peribuccalis Brocq)
chloasma cacheticorum (hyperpigmentatie gelaat bij ernstige ziekten)

Samenvatting: Melasma (chloasma) is een maculaire grillige hyperpigmentatie in het gelaat (voorhoofd, wangen, slapen, rond de ogen, bovenlip) die onder invloed van hormonen ontstaat. Fysiologisch in de zwangerschap ( chloasma gravidarum , zwangerschapschapsmasker), waarbij onder invloed van oestrogeen en mogelijk progestageen ook hyperpigmentatie v.d. areolae mammae, linea alba, en genitaliën optreden. Ook bij hormonale afwijkingen, OAC-gebruik en ovariumtumoren (chloasma hormonale), bij hypothyreoidie en...Therapie:Melasma verdwijnt meestal vanzelf, maar dit kan soms maanden tot jaren duren.
Natuurlijk resultaat afwachten, breedspectrum sunscreen voorschrijven (zie onder sunscreens ), eventueel camouflage.
Orale anticonceptiva vervangen door andere methodes, of een sub-30 pil zoals Mercilon (ethinylestradiol 20 microg en desogestrel 150 microg).

NB van groot belang is:- Patiënt(e) duidelijk te maken dat de oorzaak van de donkere verkleuring niet wordt weggenomen en de behandeling daarom zelden zal leiden tot volledige genezing en de hyperpigmentatie altijd kan terugkomen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/mtxt/Melasma.htm

---
Post-inflammatoire hyperpigmentatie (L81.0)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Post-inflammatoire hyperpigmentatie (PIH) is de meest voorkomende vorm van hyperpigmentatie. Bij patiënten met een gepigmenteerde huid treedt bij bijna alle lokale of uitgebreide ontstekingsprocessen postinflammatoire hyperpigmentatie op. De primaire en de secundaire efflorescenties die naast hyperpigmentatie kunnen voorkomen zijn atrofie, lichenificatie en schilfering. Via cytokinen vanuit het ontstekingsprocessen worden de melanocyten gestimuleerd in het aanmaken van melanine....Therapie:Zie onder behandeling van hyperpigmentatie .

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/htxt/hyperpigmentatie-post-inflammatoir.htm

---
Post-inflammatoire hyperpigmentatie (L81.0)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Post-inflammatoire hyperpigmentatie (PIH) is de meest voorkomende vorm van hyperpigmentatie. Bij patiënten met een gepigmenteerde huid treedt bij bijna alle lokale of uitgebreide ontstekingsprocessen postinflammatoire hyperpigmentatie op. De primaire en de secundaire efflorescenties die naast hyperpigmentatie kunnen voorkomen zijn atrofie, lichenificatie en schilfering. Via cytokinen vanuit het ontstekingsprocessen worden de melanocyten gestimuleerd in het aanmaken van melanine....Therapie:Zie onder behandeling van hyperpigmentatie .

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/htxt/hyperpigmentatie-post-inflammatoir.htm

---
Post-inflammatoire hyperpigmentatie (L81.0)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Post-inflammatoire hyperpigmentatie (PIH) is de meest voorkomende vorm van hyperpigmentatie. Bij patiënten met een gepigmenteerde huid treedt bij bijna alle lokale of uitgebreide ontstekingsprocessen postinflammatoire hyperpigmentatie op. De primaire en de secundaire efflorescenties die naast hyperpigmentatie kunnen voorkomen zijn atrofie, lichenificatie en schilfering. Via cytokinen vanuit het ontstekingsprocessen worden de melanocyten gestimuleerd in het aanmaken van melanine....Therapie:Zie onder behandeling van hyperpigmentatie .

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/htxt/hyperpigmentatie-post-inflammatoir.htm

---
Lentigo senilis, lentigo solaris, ouderdomsvlek, levervlek (L81.41)
DD: beginnende verruca seborroica
lentigo simplex
lentigo maligna
actinische keratose
large cell acanthoma

Samenvatting: Een lentigo senilis (synoniemen: ouderdomsvlek, lentigo solaris, levervlekken, solar lentigo, actinic lentigo, age spot) is een lentigo die ontstaat vanaf middelbare leeftijd, t.g.v. jarenlange zonexpositie.Klinisch beeld:typische vrij regelmatig begrensde lichtbruin gehyperpigmenteerde maculae op gelaat, handruggen, onderarmen, soms onderbenen.
PA:Lichte verlenging retelijsten, toename aantal melanocyten in de basale laag, toename melanine, in de melanocyten en keratinocyten (soms ook in hogere lagen van de epidermis), melanofagen in de dermis, soms omgeven door een gering ontstekingsinfiltraat.
Therapie:Laserbehandeling, met pigmentlaser zoals Q-Switched Nd-YAG laser, ruby laser, of Alexandrite laser), of een CO2-laser of pico laser, of IPL (intense pulsed light).
Oppervlakkig coaguleren of cryotherapie.
R/ tretinoïnecrème 0.02% of 0.05% FNA (Cremor tretinoini 0.05% FNA), tube à 30 g.
Exact op de plek aanbrengen, 1 dd, langdurig (minimaal 3 maanden) mee doorgaan.
R/ azelaïnezuur 20% crème (30 g).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ltxt/LentigoSolaris.htm

---
Lentigo senilis, lentigo solaris, ouderdomsvlek, levervlek (L81.41)
DD: beginnende verruca seborroica
lentigo simplex
lentigo maligna
actinische keratose
large cell acanthoma

Samenvatting: Een lentigo senilis (synoniemen: ouderdomsvlek, lentigo solaris, levervlekken, solar lentigo, actinic lentigo, age spot) is een lentigo die ontstaat vanaf middelbare leeftijd, t.g.v. jarenlange zonexpositie.Klinisch beeld:typische vrij regelmatig begrensde lichtbruin gehyperpigmenteerde maculae op gelaat, handruggen, onderarmen, soms onderbenen.
PA:Lichte verlenging retelijsten, toename aantal melanocyten in de basale laag, toename melanine, in de melanocyten en keratinocyten (soms ook in hogere lagen van de epidermis), melanofagen in de dermis, soms omgeven door een gering ontstekingsinfiltraat.
Therapie:Laserbehandeling, met pigmentlaser zoals Q-Switched Nd-YAG laser, ruby laser, of Alexandrite laser), of een CO2-laser of pico laser, of IPL (intense pulsed light).
Oppervlakkig coaguleren of cryotherapie.
R/ tretinoïnecrème 0.02% of 0.05% FNA (Cremor tretinoini 0.05% FNA), tube à 30 g.
Exact op de plek aanbrengen, 1 dd, langdurig (minimaal 3 maanden) mee doorgaan.
R/ azelaïnezuur 20% crème (30 g).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ltxt/LentigoSolaris.htm

---
Lentigo senilis, lentigo solaris, ouderdomsvlek, levervlek (L81.41)
DD: beginnende verruca seborroica
lentigo simplex
lentigo maligna
actinische keratose
large cell acanthoma

Samenvatting: Een lentigo senilis (synoniemen: ouderdomsvlek, lentigo solaris, levervlekken, solar lentigo, actinic lentigo, age spot) is een lentigo die ontstaat vanaf middelbare leeftijd, t.g.v. jarenlange zonexpositie.Klinisch beeld:typische vrij regelmatig begrensde lichtbruin gehyperpigmenteerde maculae op gelaat, handruggen, onderarmen, soms onderbenen.
PA:Lichte verlenging retelijsten, toename aantal melanocyten in de basale laag, toename melanine, in de melanocyten en keratinocyten (soms ook in hogere lagen van de epidermis), melanofagen in de dermis, soms omgeven door een gering ontstekingsinfiltraat.
Therapie:Laserbehandeling, met pigmentlaser zoals Q-Switched Nd-YAG laser, ruby laser, of Alexandrite laser), of een CO2-laser of pico laser, of IPL (intense pulsed light).
Oppervlakkig coaguleren of cryotherapie.
R/ tretinoïnecrème 0.02% of 0.05% FNA (Cremor tretinoini 0.05% FNA), tube à 30 g.
Exact op de plek aanbrengen, 1 dd, langdurig (minimaal 3 maanden) mee doorgaan.
R/ azelaïnezuur 20% crème (30 g).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ltxt/LentigoSolaris.htm

---
Cafe au lait vlekken (cafe au lait spot, macula) (L81.3)
DD: lentigines
segmentale lentigines
naevi
naevus van Becker
naevus van Ito

Samenvatting: Een café au lait vlek is een lichtbruin gekleurde macula ( koffiekleurig ). De kleur kan echter ook donkerbruin zijn. De vorm is meestal ovaal en de grootte varieert van 0.5 cm tot enkele centimeters. Café au lait vlekken komen geïsoleerd voor zonder betekenis maar kunnen ook een eerste symptoom zijn van neurofibromatosis. Het hebben van 6 of meer café au lait vlekken groter dan 0.5 cm (kinderen) of 1.5 cm (pubers, > 15 jaar) is één van de criteria voor neurofibromatosis. Circa 95% van de...Diagnostiek:Elk kind met café au lait macula moet worden verwezen naar de dermatoloog voor algemene inspectie.
Een biopt is niet nodig (klinisch beeld volstaat).
Het gen voor neurofibromatose type 1 is bekend (NF1, OMIM 162200 , neurofibromine, chromosoom 17) en kan worden bepaald in gespecialiseerde laboratoria.
In Nederland kan dat bijvoorbeeld in Rotterdam (zie onder DNA diagnostiek ).

Therapie:Café au lait macula zijn zelden cosmetisch storend, maar mocht dat het geval zijn dan kunnen ze (deels) worden verwijderd met laser (Q-switched ruby).
De effectiviteit van de laserbehandeling is matig, recidieven of slechts gedeeltelijke geslaagde opbleking komen vaak voor.
Referenties

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ctxt/Cafe-au-lait-vlekken.htm

---
Cafe au lait vlekken (cafe au lait spot, macula) (L81.3)
DD: lentigines
segmentale lentigines
naevi
naevus van Becker
naevus van Ito

Samenvatting: Een café au lait vlek is een lichtbruin gekleurde macula ( koffiekleurig ). De kleur kan echter ook donkerbruin zijn. De vorm is meestal ovaal en de grootte varieert van 0.5 cm tot enkele centimeters. Café au lait vlekken komen geïsoleerd voor zonder betekenis maar kunnen ook een eerste symptoom zijn van neurofibromatosis. Het hebben van 6 of meer café au lait vlekken groter dan 0.5 cm (kinderen) of 1.5 cm (pubers, > 15 jaar) is één van de criteria voor neurofibromatosis. Circa 95% van de...Diagnostiek:Elk kind met café au lait macula moet worden verwezen naar de dermatoloog voor algemene inspectie.
Een biopt is niet nodig (klinisch beeld volstaat).
Het gen voor neurofibromatose type 1 is bekend (NF1, OMIM 162200 , neurofibromine, chromosoom 17) en kan worden bepaald in gespecialiseerde laboratoria.
In Nederland kan dat bijvoorbeeld in Rotterdam (zie onder DNA diagnostiek ).

Therapie:Café au lait macula zijn zelden cosmetisch storend, maar mocht dat het geval zijn dan kunnen ze (deels) worden verwijderd met laser (Q-switched ruby).
De effectiviteit van de laserbehandeling is matig, recidieven of slechts gedeeltelijke geslaagde opbleking komen vaak voor.
Referenties

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ctxt/Cafe-au-lait-vlekken.htm

---
Cafe au lait vlekken (cafe au lait spot, macula) (L81.3)
DD: lentigines
segmentale lentigines
naevi
naevus van Becker
naevus van Ito

Samenvatting: Een café au lait vlek is een lichtbruin gekleurde macula ( koffiekleurig ). De kleur kan echter ook donkerbruin zijn. De vorm is meestal ovaal en de grootte varieert van 0.5 cm tot enkele centimeters. Café au lait vlekken komen geïsoleerd voor zonder betekenis maar kunnen ook een eerste symptoom zijn van neurofibromatosis. Het hebben van 6 of meer café au lait vlekken groter dan 0.5 cm (kinderen) of 1.5 cm (pubers, > 15 jaar) is één van de criteria voor neurofibromatosis. Circa 95% van de...Diagnostiek:Elk kind met café au lait macula moet worden verwezen naar de dermatoloog voor algemene inspectie.
Een biopt is niet nodig (klinisch beeld volstaat).
Het gen voor neurofibromatose type 1 is bekend (NF1, OMIM 162200 , neurofibromine, chromosoom 17) en kan worden bepaald in gespecialiseerde laboratoria.
In Nederland kan dat bijvoorbeeld in Rotterdam (zie onder DNA diagnostiek ).

Therapie:Café au lait macula zijn zelden cosmetisch storend, maar mocht dat het geval zijn dan kunnen ze (deels) worden verwijderd met laser (Q-switched ruby).
De effectiviteit van de laserbehandeling is matig, recidieven of slechts gedeeltelijke geslaagde opbleking komen vaak voor.
Referenties

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ctxt/Cafe-au-lait-vlekken.htm

---
Acanthosis nigricans en acanthosis nigricans maligna (L83)
DD: confluent and reticulate papillomatosis ( Gougerot-Carteaud )
terra firma-forme dermatosis ( phaeoderma )
dermatosis neglecta
verruceuze epidermale naevus

Samenvatting: Bij acanthosis nigricans ontstaat in de plooien een licht tot donkerbruine pigmentatie, en een versterkt huidreliëf (papillomateuze hyperplasie + hyperkeratose). De kleur ontstaat door sterk aan elkaar hechtende, opeengepakte pigmenthoudende corneocyten. Vooral in oksels, inguinaal, submammair, in de nek, ook rond mond, op tong en slijmvliezen en in anogenitaal gebied. Er kunnen ook skin tags ( fibroma molle ) bij aanwezig zijn. De uitgebreide vorm met talrijke papillomen, wratachtige...Lab:glucose, HbA1-c, cholesterol, triglyceriden, leverfuncties, en zonodig screening op maligniteiten.
PA:Hyperkeratotische epidermis met hoogoplopende papillen met vingervormïge projecties; onregelmatige acanthose en hyperkeratose.
Sterk aan elkaar hechtende, opeengepakte pigmenthoudende corneocyten.
Relatief normaal aantal melanocyten, maar sterk verlengde retelijsten, hetgeen door overprojectie bijdraagt tot de hyperpigmentatie.
De oppervlakkige dermis toont een minimaal perivasculair infiltraat.

Therapie:Gericht op oorzaak, bij adipositas afvallen, bij diabetes metformine of insuline.
Eventueel: R/ keratolytica: salicylzuur 5% in vaseline (hogere concentraties irriteren in de plooien).
R/ Differin gel (adapalene 1 mg/g in carbomeergel, 60 g).
R/ Tretinoïnehydrochinon crème 0.05% / 5% FNA (Cremor tretinoini et hydrochinoni 0.05% FNA), tube à 30 g (Fagron 103563).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/atxt/AcanthosisNigricans.htm

---
Acanthosis nigricans en acanthosis nigricans maligna (L83)
DD: confluent and reticulate papillomatosis ( Gougerot-Carteaud )
terra firma-forme dermatosis ( phaeoderma )
dermatosis neglecta
verruceuze epidermale naevus

Samenvatting: Bij acanthosis nigricans ontstaat in de plooien een licht tot donkerbruine pigmentatie, en een versterkt huidreliëf (papillomateuze hyperplasie + hyperkeratose). De kleur ontstaat door sterk aan elkaar hechtende, opeengepakte pigmenthoudende corneocyten. Vooral in oksels, inguinaal, submammair, in de nek, ook rond mond, op tong en slijmvliezen en in anogenitaal gebied. Er kunnen ook skin tags ( fibroma molle ) bij aanwezig zijn. De uitgebreide vorm met talrijke papillomen, wratachtige...Lab:glucose, HbA1-c, cholesterol, triglyceriden, leverfuncties, en zonodig screening op maligniteiten.
PA:Hyperkeratotische epidermis met hoogoplopende papillen met vingervormïge projecties; onregelmatige acanthose en hyperkeratose.
Sterk aan elkaar hechtende, opeengepakte pigmenthoudende corneocyten.
Relatief normaal aantal melanocyten, maar sterk verlengde retelijsten, hetgeen door overprojectie bijdraagt tot de hyperpigmentatie.
De oppervlakkige dermis toont een minimaal perivasculair infiltraat.

Therapie:Gericht op oorzaak, bij adipositas afvallen, bij diabetes metformine of insuline.
Eventueel: R/ keratolytica: salicylzuur 5% in vaseline (hogere concentraties irriteren in de plooien).
R/ Differin gel (adapalene 1 mg/g in carbomeergel, 60 g).
R/ Tretinoïnehydrochinon crème 0.05% / 5% FNA (Cremor tretinoini et hydrochinoni 0.05% FNA), tube à 30 g (Fagron 103563).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/atxt/AcanthosisNigricans.htm

---
Acanthosis nigricans en acanthosis nigricans maligna (L83)
DD: confluent and reticulate papillomatosis ( Gougerot-Carteaud )
terra firma-forme dermatosis ( phaeoderma )
dermatosis neglecta
verruceuze epidermale naevus

Samenvatting: Bij acanthosis nigricans ontstaat in de plooien een licht tot donkerbruine pigmentatie, en een versterkt huidreliëf (papillomateuze hyperplasie + hyperkeratose). De kleur ontstaat door sterk aan elkaar hechtende, opeengepakte pigmenthoudende corneocyten. Vooral in oksels, inguinaal, submammair, in de nek, ook rond mond, op tong en slijmvliezen en in anogenitaal gebied. Er kunnen ook skin tags ( fibroma molle ) bij aanwezig zijn. De uitgebreide vorm met talrijke papillomen, wratachtige...Lab:glucose, HbA1-c, cholesterol, triglyceriden, leverfuncties, en zonodig screening op maligniteiten.
PA:Hyperkeratotische epidermis met hoogoplopende papillen met vingervormïge projecties; onregelmatige acanthose en hyperkeratose.
Sterk aan elkaar hechtende, opeengepakte pigmenthoudende corneocyten.
Relatief normaal aantal melanocyten, maar sterk verlengde retelijsten, hetgeen door overprojectie bijdraagt tot de hyperpigmentatie.
De oppervlakkige dermis toont een minimaal perivasculair infiltraat.

Therapie:Gericht op oorzaak, bij adipositas afvallen, bij diabetes metformine of insuline.
Eventueel: R/ keratolytica: salicylzuur 5% in vaseline (hogere concentraties irriteren in de plooien).
R/ Differin gel (adapalene 1 mg/g in carbomeergel, 60 g).
R/ Tretinoïnehydrochinon crème 0.05% / 5% FNA (Cremor tretinoini et hydrochinoni 0.05% FNA), tube à 30 g (Fagron 103563).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/atxt/AcanthosisNigricans.htm

---
Basaalcelcarcinoom (BCC, basal cell carcinoma, ca basocellulare) (C44.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Het basaalcelcarcinoom ( BCC ) is de meest voorkomende vorm van huidkanker. Vanwege de vergrijzing, in combinatie met verhoogde expositie aan zonlicht sinds de opkomst van het zontoerisme in de jaren 60 stijgt de incidentie met 4% per jaar. Uit de PA database (PALGA) blijkt dat er minstens 25.000 per jaar geëxcideerd worden, voornamelijk door dermatologen. En dit is nog een onderrapportage, want lang niet alle BCC's worden histologisch onderzocht, een deel wordt direct behandeld. In 2020 werd...Klinisch beeld:Het basaalcelcarcinoom is meestal een huidkleurig of licht roze tumortje (nodulair BCC), met een glanzend-glazig aspect en vertakkende teleangiëctasieën ( arborizing vessels ).
Maar er zijn verschillende klinische varianten van het BCC: nodulair , ulcererend , nodulair/ulcererend, oppervlakkig , morpheatype (scleroserend), gepigmenteerd , infiltratief, multicentrisch (multifocaal).

PA nodulair basaalcelcarcinoom:Verbonden met de epidermis of de haarfollikels, soms schijnbaar zelfstandig zonder duidelijke relatie hiermee, ziet men epitheel eilanden gekenmerkt door donkere cellen met relatief weinig cytoplasma.
Groeiwijzen (histologische varianten):Naast klinische varianten worden er ook histologische varianten onderscheiden.
Binnen 1 laesie kunnen verschillende groeiwijzen gecombineerd voorkomen, een biopt kan niet representatief zijn voor de hele laesie.
Sprieterige en micronodulaire BCC's zijn agressiever dan compacte of superficiële BCC's.
PA foto's: L.
Wozniak en K.W.

Diagnostiek:De diagnose wordt vermoed op het klinisch beeld en gesteld door een biopt af te nemen voor PA.
Een biopt is nodig om de groeiwijze vast te stellen.
Het komt ook regelmatig voor, vooral bij nodulaire en superficiële basaalcelcarcinomen, dat de diagnose (door ervaren dermatologen) gesteld kan worden op het klinisch en/of dermatoscopisch beeld.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/btxt/basaalcelcarcinoom.htm

---
Basaalcelcarcinoom (BCC, basal cell carcinoma, ca basocellulare) (C44.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Het basaalcelcarcinoom ( BCC ) is de meest voorkomende vorm van huidkanker. Vanwege de vergrijzing, in combinatie met verhoogde expositie aan zonlicht sinds de opkomst van het zontoerisme in de jaren 60 stijgt de incidentie met 4% per jaar. Uit de PA database (PALGA) blijkt dat er minstens 25.000 per jaar geëxcideerd worden, voornamelijk door dermatologen. En dit is nog een onderrapportage, want lang niet alle BCC's worden histologisch onderzocht, een deel wordt direct behandeld. In 2020 werd...Klinisch beeld:Het basaalcelcarcinoom is meestal een huidkleurig of licht roze tumortje (nodulair BCC), met een glanzend-glazig aspect en vertakkende teleangiëctasieën ( arborizing vessels ).
Maar er zijn verschillende klinische varianten van het BCC: nodulair , ulcererend , nodulair/ulcererend, oppervlakkig , morpheatype (scleroserend), gepigmenteerd , infiltratief, multicentrisch (multifocaal).

PA nodulair basaalcelcarcinoom:Verbonden met de epidermis of de haarfollikels, soms schijnbaar zelfstandig zonder duidelijke relatie hiermee, ziet men epitheel eilanden gekenmerkt door donkere cellen met relatief weinig cytoplasma.
Groeiwijzen (histologische varianten):Naast klinische varianten worden er ook histologische varianten onderscheiden.
Binnen 1 laesie kunnen verschillende groeiwijzen gecombineerd voorkomen, een biopt kan niet representatief zijn voor de hele laesie.
Sprieterige en micronodulaire BCC's zijn agressiever dan compacte of superficiële BCC's.
PA foto's: L.
Wozniak en K.W.

Diagnostiek:De diagnose wordt vermoed op het klinisch beeld en gesteld door een biopt af te nemen voor PA.
Een biopt is nodig om de groeiwijze vast te stellen.
Het komt ook regelmatig voor, vooral bij nodulaire en superficiële basaalcelcarcinomen, dat de diagnose (door ervaren dermatologen) gesteld kan worden op het klinisch en/of dermatoscopisch beeld.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/btxt/basaalcelcarcinoom.htm

---
Basaalcelcarcinoom (BCC, basal cell carcinoma, ca basocellulare) (C44.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Het basaalcelcarcinoom ( BCC ) is de meest voorkomende vorm van huidkanker. Vanwege de vergrijzing, in combinatie met verhoogde expositie aan zonlicht sinds de opkomst van het zontoerisme in de jaren 60 stijgt de incidentie met 4% per jaar. Uit de PA database (PALGA) blijkt dat er minstens 25.000 per jaar geëxcideerd worden, voornamelijk door dermatologen. En dit is nog een onderrapportage, want lang niet alle BCC's worden histologisch onderzocht, een deel wordt direct behandeld. In 2020 werd...Klinisch beeld:Het basaalcelcarcinoom is meestal een huidkleurig of licht roze tumortje (nodulair BCC), met een glanzend-glazig aspect en vertakkende teleangiëctasieën ( arborizing vessels ).
Maar er zijn verschillende klinische varianten van het BCC: nodulair , ulcererend , nodulair/ulcererend, oppervlakkig , morpheatype (scleroserend), gepigmenteerd , infiltratief, multicentrisch (multifocaal).

PA nodulair basaalcelcarcinoom:Verbonden met de epidermis of de haarfollikels, soms schijnbaar zelfstandig zonder duidelijke relatie hiermee, ziet men epitheel eilanden gekenmerkt door donkere cellen met relatief weinig cytoplasma.
Groeiwijzen (histologische varianten):Naast klinische varianten worden er ook histologische varianten onderscheiden.
Binnen 1 laesie kunnen verschillende groeiwijzen gecombineerd voorkomen, een biopt kan niet representatief zijn voor de hele laesie.
Sprieterige en micronodulaire BCC's zijn agressiever dan compacte of superficiële BCC's.
PA foto's: L.
Wozniak en K.W.

Diagnostiek:De diagnose wordt vermoed op het klinisch beeld en gesteld door een biopt af te nemen voor PA.
Een biopt is nodig om de groeiwijze vast te stellen.
Het komt ook regelmatig voor, vooral bij nodulaire en superficiële basaalcelcarcinomen, dat de diagnose (door ervaren dermatologen) gesteld kan worden op het klinisch en/of dermatoscopisch beeld.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/btxt/basaalcelcarcinoom.htm

---
Keratosis actinica, actinische keratose (L57.0)
DD: plaveiselcelcarcinoom
m. Bowen
romphuid BCC
verruca seborroica
verruca vulgaris

Samenvatting: Keratosis actinica is een verhoornings- en uitrijpingsstoornis van de huid. De laesies zijn meestal lichtbruin gepigmenteerd en ruw aanvoelend, en gelokaliseerd op zon-geëxposeerde huid, m.n. name gelaat en handruggen. Soms vormt AK de basis van een cornu cutaneum . De verhoorningsstoornis ontstaat door DNA schade in de basale keratinocyten t.g.v. langdurige blootstelling aan ultraviolet licht. AK kan na jaren (10-20 jaar) overgaan in een plaveiselcelcarcinoom, dat zich meestal niet agressief...PA:Er is onenigheid over of actinische keratose moet worden beschouwd als een voorstadium of een plaveiselcelcarcinoom in situ.
Therapie (zie ook matrix tabel):Fysische therapie Enkele solitaire laesies, dikke hyperkeratotische laesies en patiënten waarbij een lage compliance verwacht wordt zijn het best te behandelen met cryotherapie.
Oppervlakkig bevriezen, 10-45 seconden afhankelijk van de diepte en grootte van de laesie.
Bij voorkeur 2 vries-dooi cycli.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ktxt/KeratosisActinica.htm

---
Keratosis actinica, actinische keratose (L57.0)
DD: plaveiselcelcarcinoom
m. Bowen
romphuid BCC
verruca seborroica
verruca vulgaris

Samenvatting: Keratosis actinica is een verhoornings- en uitrijpingsstoornis van de huid. De laesies zijn meestal lichtbruin gepigmenteerd en ruw aanvoelend, en gelokaliseerd op zon-geëxposeerde huid, m.n. name gelaat en handruggen. Soms vormt AK de basis van een cornu cutaneum . De verhoorningsstoornis ontstaat door DNA schade in de basale keratinocyten t.g.v. langdurige blootstelling aan ultraviolet licht. AK kan na jaren (10-20 jaar) overgaan in een plaveiselcelcarcinoom, dat zich meestal niet agressief...PA:Er is onenigheid over of actinische keratose moet worden beschouwd als een voorstadium of een plaveiselcelcarcinoom in situ.
Therapie (zie ook matrix tabel):Fysische therapie Enkele solitaire laesies, dikke hyperkeratotische laesies en patiënten waarbij een lage compliance verwacht wordt zijn het best te behandelen met cryotherapie.
Oppervlakkig bevriezen, 10-45 seconden afhankelijk van de diepte en grootte van de laesie.
Bij voorkeur 2 vries-dooi cycli.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ktxt/KeratosisActinica.htm

---
Keratosis actinica, actinische keratose (L57.0)
DD: plaveiselcelcarcinoom
m. Bowen
romphuid BCC
verruca seborroica
verruca vulgaris

Samenvatting: Keratosis actinica is een verhoornings- en uitrijpingsstoornis van de huid. De laesies zijn meestal lichtbruin gepigmenteerd en ruw aanvoelend, en gelokaliseerd op zon-geëxposeerde huid, m.n. name gelaat en handruggen. Soms vormt AK de basis van een cornu cutaneum . De verhoorningsstoornis ontstaat door DNA schade in de basale keratinocyten t.g.v. langdurige blootstelling aan ultraviolet licht. AK kan na jaren (10-20 jaar) overgaan in een plaveiselcelcarcinoom, dat zich meestal niet agressief...PA:Er is onenigheid over of actinische keratose moet worden beschouwd als een voorstadium of een plaveiselcelcarcinoom in situ.
Therapie (zie ook matrix tabel):Fysische therapie Enkele solitaire laesies, dikke hyperkeratotische laesies en patiënten waarbij een lage compliance verwacht wordt zijn het best te behandelen met cryotherapie.
Oppervlakkig bevriezen, 10-45 seconden afhankelijk van de diepte en grootte van de laesie.
Bij voorkeur 2 vries-dooi cycli.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ktxt/KeratosisActinica.htm

---
Morbus Bowen, ziekte van Bowen (intraepitheliaal plaveiselcelcarcinoom) (D04.9)
DD: plaveiselcelcarcinoom
keratosis actinica
romphuid type basaalcelcarcinoom
sprieterig basaalcelcarcinoom
morphea type basaalcelcarcinoom

Samenvatting: Morbus Bowen ( intra-epidermaal spinocellulair carcinoom ) kan worden beschouwd als een in situ variant van een plaveiselcelcarcinoom . Klinisch is het een scherp begrensde, langzaam groter wordende erythemato-squameuze plek die kan lijken op eczeem of psoriasis. Vaak zijn er crustae aanwezig. Soms zijn ze gepigmenteerd. Ook exofytisch groeiende nodulaire tumoren kunnen voorkomen. De ziekte van Bowen komt vooral voor bij ouderen (rond de 70 jaar, vooral vrouwen). Circa 75% van de morbus Bowen...Histologie:M.
Bowen is een intra-epidermaal spinocellulair carcinoom, een 'carcinoma in situ'.
In het sterk acanthotische epitheel ziet men onder een deels hyperkeratotische deels parakeratotische hoornlaag, hoe wanordelijk de cellen zijn gerangschikt; er zijn vele kern- en celatypien, irregulaire kernvormen, atypische celdelingen, reuscellen, pycnotische kernen en individueel verhoornde cellen met pycnotisc

Therapie:Er zijn meerdere therapeutische opties zoals Efudix, Aldara, cryotherapie, curettage, PDT (photodynamische therapie), radiotherapie en ablatieve laserbehandeling.
De effectiviteit van al deze behandelingen, mits deskundig uitgevoerd, ontloopt elkaar niet veel en ligt in de range 90-95% effectiviteit.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/btxt/Bowen.htm

---
Morbus Bowen, ziekte van Bowen (intraepitheliaal plaveiselcelcarcinoom) (D04.9)
DD: plaveiselcelcarcinoom
keratosis actinica
romphuid type basaalcelcarcinoom
sprieterig basaalcelcarcinoom
morphea type basaalcelcarcinoom

Samenvatting: Morbus Bowen ( intra-epidermaal spinocellulair carcinoom ) kan worden beschouwd als een in situ variant van een plaveiselcelcarcinoom . Klinisch is het een scherp begrensde, langzaam groter wordende erythemato-squameuze plek die kan lijken op eczeem of psoriasis. Vaak zijn er crustae aanwezig. Soms zijn ze gepigmenteerd. Ook exofytisch groeiende nodulaire tumoren kunnen voorkomen. De ziekte van Bowen komt vooral voor bij ouderen (rond de 70 jaar, vooral vrouwen). Circa 75% van de morbus Bowen...Histologie:M.
Bowen is een intra-epidermaal spinocellulair carcinoom, een 'carcinoma in situ'.
In het sterk acanthotische epitheel ziet men onder een deels hyperkeratotische deels parakeratotische hoornlaag, hoe wanordelijk de cellen zijn gerangschikt; er zijn vele kern- en celatypien, irregulaire kernvormen, atypische celdelingen, reuscellen, pycnotische kernen en individueel verhoornde cellen met pycnotisc

Therapie:Er zijn meerdere therapeutische opties zoals Efudix, Aldara, cryotherapie, curettage, PDT (photodynamische therapie), radiotherapie en ablatieve laserbehandeling.
De effectiviteit van al deze behandelingen, mits deskundig uitgevoerd, ontloopt elkaar niet veel en ligt in de range 90-95% effectiviteit.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/btxt/Bowen.htm

---
Morbus Bowen, ziekte van Bowen (intraepitheliaal plaveiselcelcarcinoom) (D04.9)
DD: plaveiselcelcarcinoom
keratosis actinica
romphuid type basaalcelcarcinoom
sprieterig basaalcelcarcinoom
morphea type basaalcelcarcinoom

Samenvatting: Morbus Bowen ( intra-epidermaal spinocellulair carcinoom ) kan worden beschouwd als een in situ variant van een plaveiselcelcarcinoom . Klinisch is het een scherp begrensde, langzaam groter wordende erythemato-squameuze plek die kan lijken op eczeem of psoriasis. Vaak zijn er crustae aanwezig. Soms zijn ze gepigmenteerd. Ook exofytisch groeiende nodulaire tumoren kunnen voorkomen. De ziekte van Bowen komt vooral voor bij ouderen (rond de 70 jaar, vooral vrouwen). Circa 75% van de morbus Bowen...Histologie:M.
Bowen is een intra-epidermaal spinocellulair carcinoom, een 'carcinoma in situ'.
In het sterk acanthotische epitheel ziet men onder een deels hyperkeratotische deels parakeratotische hoornlaag, hoe wanordelijk de cellen zijn gerangschikt; er zijn vele kern- en celatypien, irregulaire kernvormen, atypische celdelingen, reuscellen, pycnotische kernen en individueel verhoornde cellen met pycnotisc

Therapie:Er zijn meerdere therapeutische opties zoals Efudix, Aldara, cryotherapie, curettage, PDT (photodynamische therapie), radiotherapie en ablatieve laserbehandeling.
De effectiviteit van al deze behandelingen, mits deskundig uitgevoerd, ontloopt elkaar niet veel en ligt in de range 90-95% effectiviteit.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/btxt/Bowen.htm

---
Keratoacanthoma (keratoacanthoom) (L85.8)
DD: plaveiselcelcarcinoom
Merkelceltumor
cornu cutaneum (op basis van AK, SCC, verruca, etc)
amelanotisch melanoom
metastasen

Samenvatting: Een keratoacanthoom is een nodulaire, snelgroeiende benigne tumor, uitgaande van de pilosebaceus unit (haarfollikel + talgklier), 1-2 cm doorsnede, met een opgeworpen epitheliale wal en centraal een inzinking waarin een hoornmassa. Het komt vooral voor op het gelaat, en de overige aan zonlicht blootgestelde huid. De voorkeursbehandeling bestaat uit excisie met een marge van 3-5 mm of curettage . Het is soms erg moeilijk om een keratoacanthoom klinisch en histologisch te onderscheiden van een...Therapie:Excisie met een marge van 3-5 mm (4 mm wordt nu aanbevolen).
Curettage met een scherpe lepel.
De lepel wordt rondom precies op de marge met kracht naar binnen gedrukt waarna het keratoacanthoom loskomt van de onderlaag.
Bodem schoonschrapen.
Eventueel kan elektrocoagulatie worden gebruikt om bloeden te stelpen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ktxt/Keratoacanthoma.htm

---
Keratoacanthoma (keratoacanthoom) (L85.8)
DD: plaveiselcelcarcinoom
Merkelceltumor
cornu cutaneum (op basis van AK, SCC, verruca, etc)
amelanotisch melanoom
metastasen

Samenvatting: Een keratoacanthoom is een nodulaire, snelgroeiende benigne tumor, uitgaande van de pilosebaceus unit (haarfollikel + talgklier), 1-2 cm doorsnede, met een opgeworpen epitheliale wal en centraal een inzinking waarin een hoornmassa. Het komt vooral voor op het gelaat, en de overige aan zonlicht blootgestelde huid. De voorkeursbehandeling bestaat uit excisie met een marge van 3-5 mm of curettage . Het is soms erg moeilijk om een keratoacanthoom klinisch en histologisch te onderscheiden van een...Therapie:Excisie met een marge van 3-5 mm (4 mm wordt nu aanbevolen).
Curettage met een scherpe lepel.
De lepel wordt rondom precies op de marge met kracht naar binnen gedrukt waarna het keratoacanthoom loskomt van de onderlaag.
Bodem schoonschrapen.
Eventueel kan elektrocoagulatie worden gebruikt om bloeden te stelpen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ktxt/Keratoacanthoma.htm

---
Keratoacanthoma (keratoacanthoom) (L85.8)
DD: plaveiselcelcarcinoom
Merkelceltumor
cornu cutaneum (op basis van AK, SCC, verruca, etc)
amelanotisch melanoom
metastasen

Samenvatting: Een keratoacanthoom is een nodulaire, snelgroeiende benigne tumor, uitgaande van de pilosebaceus unit (haarfollikel + talgklier), 1-2 cm doorsnede, met een opgeworpen epitheliale wal en centraal een inzinking waarin een hoornmassa. Het komt vooral voor op het gelaat, en de overige aan zonlicht blootgestelde huid. De voorkeursbehandeling bestaat uit excisie met een marge van 3-5 mm of curettage . Het is soms erg moeilijk om een keratoacanthoom klinisch en histologisch te onderscheiden van een...Therapie:Excisie met een marge van 3-5 mm (4 mm wordt nu aanbevolen).
Curettage met een scherpe lepel.
De lepel wordt rondom precies op de marge met kracht naar binnen gedrukt waarna het keratoacanthoom loskomt van de onderlaag.
Bodem schoonschrapen.
Eventueel kan elektrocoagulatie worden gebruikt om bloeden te stelpen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ktxt/Keratoacanthoma.htm

---
Melanoom (melanoma malignum, maligne melanoom) (C43.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Het maligne melanoom is de gevaarlijkste vorm van huidkanker. Jaarlijks overlijden in Nederland circa 800 mensen aan een melanoom (350 vrouwen, 3.1 per 100.000, en 450 mannen, 4.7 per 100.000). Het melanoom is verantwoordelijk voor circa 1% van alle sterfte aan kanker. De incidentie is toegenomen en is in Nederland hoger dan in omringende Europese landen (25.1 per 100.000 persoonsjaren voor vrouwen en 20.4 voor mannen). Dit komt door een hoge blootstelling aan zon ; al sinds de jaren 50 zoeken...PA:Ook histologisch is het superficial spreading melanoom de meest voorkomende variant.
Hierbij zijn de nesten van atypische melanocyten gelegen in een band onder de epidermis.
Er is hoofdzakelijk groei in horizontale richting.
Soms is er plaatselijk een verticale groeifase, met invasie in de diepte of juist exofytische groei zoals bij een nodulair melanoom .

PA superficial spreading melanoom:De epidermis bevat een groot deel van de primaire laesie.
Men ziet hier een Pagetoïde verdeling van de maligne melanocyten.
Vaak ziet men nestjes cellen intra-epidermaal.
Grote melanoomcellen kunnen zich tot in de oppervlakte van de epidermis, soms zelfs tot in het stratum corneum bevinden, solitaire zowel als omschreven groepjes.
Ook kunnen ze vrijwel de gehele epidermispopulatie vervangen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/mtxt/MelanomaMaligna.htm

---
Melanoom (melanoma malignum, maligne melanoom) (C43.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Het maligne melanoom is de gevaarlijkste vorm van huidkanker. Jaarlijks overlijden in Nederland circa 800 mensen aan een melanoom (350 vrouwen, 3.1 per 100.000, en 450 mannen, 4.7 per 100.000). Het melanoom is verantwoordelijk voor circa 1% van alle sterfte aan kanker. De incidentie is toegenomen en is in Nederland hoger dan in omringende Europese landen (25.1 per 100.000 persoonsjaren voor vrouwen en 20.4 voor mannen). Dit komt door een hoge blootstelling aan zon ; al sinds de jaren 50 zoeken...PA:Ook histologisch is het superficial spreading melanoom de meest voorkomende variant.
Hierbij zijn de nesten van atypische melanocyten gelegen in een band onder de epidermis.
Er is hoofdzakelijk groei in horizontale richting.
Soms is er plaatselijk een verticale groeifase, met invasie in de diepte of juist exofytische groei zoals bij een nodulair melanoom .

PA superficial spreading melanoom:De epidermis bevat een groot deel van de primaire laesie.
Men ziet hier een Pagetoïde verdeling van de maligne melanocyten.
Vaak ziet men nestjes cellen intra-epidermaal.
Grote melanoomcellen kunnen zich tot in de oppervlakte van de epidermis, soms zelfs tot in het stratum corneum bevinden, solitaire zowel als omschreven groepjes.
Ook kunnen ze vrijwel de gehele epidermispopulatie vervangen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/mtxt/MelanomaMaligna.htm

---
Melanoom (melanoma malignum, maligne melanoom) (C43.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Het maligne melanoom is de gevaarlijkste vorm van huidkanker. Jaarlijks overlijden in Nederland circa 800 mensen aan een melanoom (350 vrouwen, 3.1 per 100.000, en 450 mannen, 4.7 per 100.000). Het melanoom is verantwoordelijk voor circa 1% van alle sterfte aan kanker. De incidentie is toegenomen en is in Nederland hoger dan in omringende Europese landen (25.1 per 100.000 persoonsjaren voor vrouwen en 20.4 voor mannen). Dit komt door een hoge blootstelling aan zon ; al sinds de jaren 50 zoeken...PA:Ook histologisch is het superficial spreading melanoom de meest voorkomende variant.
Hierbij zijn de nesten van atypische melanocyten gelegen in een band onder de epidermis.
Er is hoofdzakelijk groei in horizontale richting.
Soms is er plaatselijk een verticale groeifase, met invasie in de diepte of juist exofytische groei zoals bij een nodulair melanoom .

PA superficial spreading melanoom:De epidermis bevat een groot deel van de primaire laesie.
Men ziet hier een Pagetoïde verdeling van de maligne melanocyten.
Vaak ziet men nestjes cellen intra-epidermaal.
Grote melanoomcellen kunnen zich tot in de oppervlakte van de epidermis, soms zelfs tot in het stratum corneum bevinden, solitaire zowel als omschreven groepjes.
Ook kunnen ze vrijwel de gehele epidermispopulatie vervangen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/mtxt/MelanomaMaligna.htm

---
Lentigo maligna (Dubreuilh) en lentigo maligna melanoma (D03.9)
DD: lentigo solaris
naevus
melanoma
beginnende verruca seborroica
benigne lichenoide keratose

Samenvatting: Lentigo maligna ( melanosis praecancerosa , morbus Dubreuilh ) is een langzaam groeiend in-situ melanoma (synoniem: intra-epidermaal melanoom). Het komt vooral voor op de zon geëxposeerde huid, met name in het gelaat. Klinisch zijn het lichtbruin tot donkerbruin gepigmenteerde grillige maculae. De exacte begrenzing is soms moeilijk vast te stellen. De klassieke dermatoscopie van een lentigo maligna melanoom toont zeer fijnkorrelig pigment (dots) in een annulair patroon (annular-granular...Dermatoscopische criteria:Bij klassieke dermatoscopische beoordeling komt een lentigo maligna uit ergens tussen dysplastische naevus en melanoom.
Diagnostische excisie:Bij verdenking op lentigo maligna: biopt of krap in zijn geheel excideren.
Over het algemeen probeert men niet te biopteren uit een melanoom, maar lentigo maligna laesies zijn soms groot, het is dan geen probleem om een of meerdere biopten te nemen uit de laesie.

PA:In de 'precarcinomateuze' vorm is er alleen toename van het aantal melanocyten in de basale lagen, ook buiten de grenzen van de laesie, en in de basale laag van de uitwendige wortelschede van de haarfollikels.
Soms zijn deze melanocyten iets atypisch vergeleken met die in normale huid.

Therapie:De marge voor therapeutische excisie voor in-situ melanoma en dus ook voor lentigo maligna is 5 mm.
De marge voor een lentigo maligna melanoma is afhankelijk van de dikte van het melanoom.
Een lentigo maligna kan klinisch moeilijk afgrensbaar zijn.
Met als gevolg dat ondanks correct afgetekende marges er soms toch nog ergens lentigo maligna in de rand zit histologisch.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ltxt/LentigoMaligna.htm

---
Lentigo maligna (Dubreuilh) en lentigo maligna melanoma (D03.9)
DD: lentigo solaris
naevus
melanoma
beginnende verruca seborroica
benigne lichenoide keratose

Samenvatting: Lentigo maligna ( melanosis praecancerosa , morbus Dubreuilh ) is een langzaam groeiend in-situ melanoma (synoniem: intra-epidermaal melanoom). Het komt vooral voor op de zon geëxposeerde huid, met name in het gelaat. Klinisch zijn het lichtbruin tot donkerbruin gepigmenteerde grillige maculae. De exacte begrenzing is soms moeilijk vast te stellen. De klassieke dermatoscopie van een lentigo maligna melanoom toont zeer fijnkorrelig pigment (dots) in een annulair patroon (annular-granular...Dermatoscopische criteria:Bij klassieke dermatoscopische beoordeling komt een lentigo maligna uit ergens tussen dysplastische naevus en melanoom.
Diagnostische excisie:Bij verdenking op lentigo maligna: biopt of krap in zijn geheel excideren.
Over het algemeen probeert men niet te biopteren uit een melanoom, maar lentigo maligna laesies zijn soms groot, het is dan geen probleem om een of meerdere biopten te nemen uit de laesie.

PA:In de 'precarcinomateuze' vorm is er alleen toename van het aantal melanocyten in de basale lagen, ook buiten de grenzen van de laesie, en in de basale laag van de uitwendige wortelschede van de haarfollikels.
Soms zijn deze melanocyten iets atypisch vergeleken met die in normale huid.

Therapie:De marge voor therapeutische excisie voor in-situ melanoma en dus ook voor lentigo maligna is 5 mm.
De marge voor een lentigo maligna melanoma is afhankelijk van de dikte van het melanoom.
Een lentigo maligna kan klinisch moeilijk afgrensbaar zijn.
Met als gevolg dat ondanks correct afgetekende marges er soms toch nog ergens lentigo maligna in de rand zit histologisch.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ltxt/LentigoMaligna.htm

---
Lentigo maligna (Dubreuilh) en lentigo maligna melanoma (D03.9)
DD: lentigo solaris
naevus
melanoma
beginnende verruca seborroica
benigne lichenoide keratose

Samenvatting: Lentigo maligna ( melanosis praecancerosa , morbus Dubreuilh ) is een langzaam groeiend in-situ melanoma (synoniem: intra-epidermaal melanoom). Het komt vooral voor op de zon geëxposeerde huid, met name in het gelaat. Klinisch zijn het lichtbruin tot donkerbruin gepigmenteerde grillige maculae. De exacte begrenzing is soms moeilijk vast te stellen. De klassieke dermatoscopie van een lentigo maligna melanoom toont zeer fijnkorrelig pigment (dots) in een annulair patroon (annular-granular...Dermatoscopische criteria:Bij klassieke dermatoscopische beoordeling komt een lentigo maligna uit ergens tussen dysplastische naevus en melanoom.
Diagnostische excisie:Bij verdenking op lentigo maligna: biopt of krap in zijn geheel excideren.
Over het algemeen probeert men niet te biopteren uit een melanoom, maar lentigo maligna laesies zijn soms groot, het is dan geen probleem om een of meerdere biopten te nemen uit de laesie.

PA:In de 'precarcinomateuze' vorm is er alleen toename van het aantal melanocyten in de basale lagen, ook buiten de grenzen van de laesie, en in de basale laag van de uitwendige wortelschede van de haarfollikels.
Soms zijn deze melanocyten iets atypisch vergeleken met die in normale huid.

Therapie:De marge voor therapeutische excisie voor in-situ melanoma en dus ook voor lentigo maligna is 5 mm.
De marge voor een lentigo maligna melanoma is afhankelijk van de dikte van het melanoom.
Een lentigo maligna kan klinisch moeilijk afgrensbaar zijn.
Met als gevolg dat ondanks correct afgetekende marges er soms toch nog ergens lentigo maligna in de rand zit histologisch.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ltxt/LentigoMaligna.htm

---
Dysplastische naevus (atypische nevus) en DNS / FAMMM (D22.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Een dysplastische naevus is een naevus met histologisch tekenen van onrust, maar onvoldoende criteria om te kunnen spreken van een melanoom . Het is een histologische term (naevus met dysplastische kenmerken). Deze histologische kenmerken zijn: verlenging van retelijsten, bridging, toename van aantal (gevacuoliseerde) melanocyten, soms in nestjes op de dermo-epidermale overgang, geen (of nauwelijks) ascentie in epidermis. Melanocyten soms spoelvormig, groot, pleomorf, en met fijnstoffig...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/dtxt/DysplastischeNaevus.htm

---
Dysplastische naevus (atypische nevus) en DNS / FAMMM (D22.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Een dysplastische naevus is een naevus met histologisch tekenen van onrust, maar onvoldoende criteria om te kunnen spreken van een melanoom . Het is een histologische term (naevus met dysplastische kenmerken). Deze histologische kenmerken zijn: verlenging van retelijsten, bridging, toename van aantal (gevacuoliseerde) melanocyten, soms in nestjes op de dermo-epidermale overgang, geen (of nauwelijks) ascentie in epidermis. Melanocyten soms spoelvormig, groot, pleomorf, en met fijnstoffig...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/dtxt/DysplastischeNaevus.htm

---
Dysplastische naevus (atypische nevus) en DNS / FAMMM (D22.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Een dysplastische naevus is een naevus met histologisch tekenen van onrust, maar onvoldoende criteria om te kunnen spreken van een melanoom . Het is een histologische term (naevus met dysplastische kenmerken). Deze histologische kenmerken zijn: verlenging van retelijsten, bridging, toename van aantal (gevacuoliseerde) melanocyten, soms in nestjes op de dermo-epidermale overgang, geen (of nauwelijks) ascentie in epidermis. Melanocyten soms spoelvormig, groot, pleomorf, en met fijnstoffig...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/dtxt/DysplastischeNaevus.htm

---
Verruca seborroica (ouderdomswratten) (L82)
DD: Naevus papillomatosus
(gepigmenteerd) basaalcelcarcinoom
plaveiselcelcarcinoom
m. Bowen
keratosis actinica

Samenvatting: Verruca seborroica (ouderdomswratten, seborrheic keratosis) zijn de meest voorkomende benigne huidtumoren. Het aantal neemt toe met de leeftijd. De oorzaak is niet bekend. HPV-infectie is een verdachte geweest en het DNA ervan is ook aangetroffen in de oppervlakkige huidlagen van verruca seborroica, maar dit is niet specifiek: het HPV virus DNA komt bij velen in de huid voor. Recentere studies vinden in een deel van de verruca mutaties in FGFR3 (Fibroblast Growth Factor Receptor 3). Deze...Klinisch beeld:Lichtbruine, soms donkerbruine, zwarte of huidkleurige papillomateuze laesies, enkele millimeters tot enkele cm groot (gemiddeld 0.5-1 cm), verspreid over het lichaam, vooral de romp.
Het aantal varieert van enkele tot honderden.
Als het er zeer veel zijn, in korte tijd ontstaan, dan wordt dit ook wel Leser-Trélat sign genoemd.

Histologie:Het histologisch beeld wordt gekenmerkt door een scherp begrensde exofytisch of endofytisch groeiende tumor.
Meestal is er hyperkeratose en een papillomateus verbrede epidermis.
De hyperkeratose en de neiging van de retelijsten om te vergroeien, hebben de vorming van pseudo-hoorncysten tot gevolg.
De tumor is opgebouwd uit opvallend kleine spinale cellen.

Diagnostiek:Een verruca seborroica kan worden herkend op het klinisch beeld, en aan de manier waarop de laesie bij curettage loskomt van de huid.
Bij dermatoscopie zijn vaak ook hoornparels te zien.
Bij twijfel een biopt afnemen of het met curettage verkregen materiaal alsnog insturen voor PA.

Therapie:Oppervlakkige curettage met een ringcurette of scherpe lepel werkt het beste.
Hiervoor moet er verdoofd worden met lidocaïne of eventueel met chloorethylspray verdoving (dat werkt niet zo goed als echte verdoving).
Grote en langdurig bestaande ouderdomswratten kunnen stevig verankerd zijn en vereisen veel kracht om ze weg te schrapen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/vtxt/VerrucaSeborrhoica.htm

---
Verruca seborroica (ouderdomswratten) (L82)
DD: Naevus papillomatosus
(gepigmenteerd) basaalcelcarcinoom
plaveiselcelcarcinoom
m. Bowen
keratosis actinica

Samenvatting: Verruca seborroica (ouderdomswratten, seborrheic keratosis) zijn de meest voorkomende benigne huidtumoren. Het aantal neemt toe met de leeftijd. De oorzaak is niet bekend. HPV-infectie is een verdachte geweest en het DNA ervan is ook aangetroffen in de oppervlakkige huidlagen van verruca seborroica, maar dit is niet specifiek: het HPV virus DNA komt bij velen in de huid voor. Recentere studies vinden in een deel van de verruca mutaties in FGFR3 (Fibroblast Growth Factor Receptor 3). Deze...Klinisch beeld:Lichtbruine, soms donkerbruine, zwarte of huidkleurige papillomateuze laesies, enkele millimeters tot enkele cm groot (gemiddeld 0.5-1 cm), verspreid over het lichaam, vooral de romp.
Het aantal varieert van enkele tot honderden.
Als het er zeer veel zijn, in korte tijd ontstaan, dan wordt dit ook wel Leser-Trélat sign genoemd.

Histologie:Het histologisch beeld wordt gekenmerkt door een scherp begrensde exofytisch of endofytisch groeiende tumor.
Meestal is er hyperkeratose en een papillomateus verbrede epidermis.
De hyperkeratose en de neiging van de retelijsten om te vergroeien, hebben de vorming van pseudo-hoorncysten tot gevolg.
De tumor is opgebouwd uit opvallend kleine spinale cellen.

Diagnostiek:Een verruca seborroica kan worden herkend op het klinisch beeld, en aan de manier waarop de laesie bij curettage loskomt van de huid.
Bij dermatoscopie zijn vaak ook hoornparels te zien.
Bij twijfel een biopt afnemen of het met curettage verkregen materiaal alsnog insturen voor PA.

Therapie:Oppervlakkige curettage met een ringcurette of scherpe lepel werkt het beste.
Hiervoor moet er verdoofd worden met lidocaïne of eventueel met chloorethylspray verdoving (dat werkt niet zo goed als echte verdoving).
Grote en langdurig bestaande ouderdomswratten kunnen stevig verankerd zijn en vereisen veel kracht om ze weg te schrapen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/vtxt/VerrucaSeborrhoica.htm

---
Verruca seborroica (ouderdomswratten) (L82)
DD: Naevus papillomatosus
(gepigmenteerd) basaalcelcarcinoom
plaveiselcelcarcinoom
m. Bowen
keratosis actinica

Samenvatting: Verruca seborroica (ouderdomswratten, seborrheic keratosis) zijn de meest voorkomende benigne huidtumoren. Het aantal neemt toe met de leeftijd. De oorzaak is niet bekend. HPV-infectie is een verdachte geweest en het DNA ervan is ook aangetroffen in de oppervlakkige huidlagen van verruca seborroica, maar dit is niet specifiek: het HPV virus DNA komt bij velen in de huid voor. Recentere studies vinden in een deel van de verruca mutaties in FGFR3 (Fibroblast Growth Factor Receptor 3). Deze...Klinisch beeld:Lichtbruine, soms donkerbruine, zwarte of huidkleurige papillomateuze laesies, enkele millimeters tot enkele cm groot (gemiddeld 0.5-1 cm), verspreid over het lichaam, vooral de romp.
Het aantal varieert van enkele tot honderden.
Als het er zeer veel zijn, in korte tijd ontstaan, dan wordt dit ook wel Leser-Trélat sign genoemd.

Histologie:Het histologisch beeld wordt gekenmerkt door een scherp begrensde exofytisch of endofytisch groeiende tumor.
Meestal is er hyperkeratose en een papillomateus verbrede epidermis.
De hyperkeratose en de neiging van de retelijsten om te vergroeien, hebben de vorming van pseudo-hoorncysten tot gevolg.
De tumor is opgebouwd uit opvallend kleine spinale cellen.

Diagnostiek:Een verruca seborroica kan worden herkend op het klinisch beeld, en aan de manier waarop de laesie bij curettage loskomt van de huid.
Bij dermatoscopie zijn vaak ook hoornparels te zien.
Bij twijfel een biopt afnemen of het met curettage verkregen materiaal alsnog insturen voor PA.

Therapie:Oppervlakkige curettage met een ringcurette of scherpe lepel werkt het beste.
Hiervoor moet er verdoofd worden met lidocaïne of eventueel met chloorethylspray verdoving (dat werkt niet zo goed als echte verdoving).
Grote en langdurig bestaande ouderdomswratten kunnen stevig verankerd zijn en vereisen veel kracht om ze weg te schrapen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/vtxt/VerrucaSeborrhoica.htm

---
Dermatofibroom (benigne fibreus histiocytoom) (D23.9)
DD: Dermale naevus
blue nevus
Spitz naevus
keratoacanthoom
plaveiselcelcarcinoom

Samenvatting: Een dermatofibroom (synoniemen: benigne fibreus histiocytoma, histiocytoom, dermatofibroma lenticulare, fibroma durum, nodulus (sub-)cutaneus) is een langzaam groeiende benigne subepidermale harde nodulus (nodus), 0.5-1.5 cm groot. De overliggende huid kan diverse kleuren hebben (bruin, grijs, zwart, blauw, geel, rood, paars, huidkleurig). Meestal verzonken, als induratie palpabel onder de huid, soms koepelvormig boven de huid verheven. Bij het pakken van een plooi rond het dermatofibroom wordt...Diagnostiek:De DD van een dermatofibroom is groot.
Maar meestal is de diagnose op het klinisch beeld te stellen (kleur, consistentie, dimple sign, solitair, benen, langdurig aanwezig, geen of zeer trage veranderingen).
Er zijn dermatoscopische kenmerken gedefinieerd.
Bij de verheven varianten kan de DD met dermatofibrosarcoma protuberans en de andere tumoren lastig zijn.

PA:Onder een acanthotische epidermis ziet men irregulaire, spitse papilvorming en woekering van jong, soms basofiel bindweefsel.
Er is geen fraaie bundelvorming van het collageen, maar men ziet geïsoleerde vezels in een warrig patroon, soms loodrecht op de epidermis overgang verlopend.
Aan de rand is er een geleidelijke overgang in normaal bindweefsel.
Het elastine is afgenomen.

Therapie:Expectatief, zonodig excisie.
Dermatofibromen gaan niet vanzelf over.
Als ze klachten veroorzaken kunnen ze worden verwijderd, maar de littekens worden meestal niet mooi en recidieven kunnen optreden.
Bij excisie kan men proberen de ovaal aan het oppervlak zo krap mogelijk te houden, maar de verzonken tumor breder uit te snijden, ondermijnend.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/dtxt/dermatofibroom.htm

---
Dermatofibroom (benigne fibreus histiocytoom) (D23.9)
DD: Dermale naevus
blue nevus
Spitz naevus
keratoacanthoom
plaveiselcelcarcinoom

Samenvatting: Een dermatofibroom (synoniemen: benigne fibreus histiocytoma, histiocytoom, dermatofibroma lenticulare, fibroma durum, nodulus (sub-)cutaneus) is een langzaam groeiende benigne subepidermale harde nodulus (nodus), 0.5-1.5 cm groot. De overliggende huid kan diverse kleuren hebben (bruin, grijs, zwart, blauw, geel, rood, paars, huidkleurig). Meestal verzonken, als induratie palpabel onder de huid, soms koepelvormig boven de huid verheven. Bij het pakken van een plooi rond het dermatofibroom wordt...Diagnostiek:De DD van een dermatofibroom is groot.
Maar meestal is de diagnose op het klinisch beeld te stellen (kleur, consistentie, dimple sign, solitair, benen, langdurig aanwezig, geen of zeer trage veranderingen).
Er zijn dermatoscopische kenmerken gedefinieerd.
Bij de verheven varianten kan de DD met dermatofibrosarcoma protuberans en de andere tumoren lastig zijn.

PA:Onder een acanthotische epidermis ziet men irregulaire, spitse papilvorming en woekering van jong, soms basofiel bindweefsel.
Er is geen fraaie bundelvorming van het collageen, maar men ziet geïsoleerde vezels in een warrig patroon, soms loodrecht op de epidermis overgang verlopend.
Aan de rand is er een geleidelijke overgang in normaal bindweefsel.
Het elastine is afgenomen.

Therapie:Expectatief, zonodig excisie.
Dermatofibromen gaan niet vanzelf over.
Als ze klachten veroorzaken kunnen ze worden verwijderd, maar de littekens worden meestal niet mooi en recidieven kunnen optreden.
Bij excisie kan men proberen de ovaal aan het oppervlak zo krap mogelijk te houden, maar de verzonken tumor breder uit te snijden, ondermijnend.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/dtxt/dermatofibroom.htm

---
Dermatofibroom (benigne fibreus histiocytoom) (D23.9)
DD: Dermale naevus
blue nevus
Spitz naevus
keratoacanthoom
plaveiselcelcarcinoom

Samenvatting: Een dermatofibroom (synoniemen: benigne fibreus histiocytoma, histiocytoom, dermatofibroma lenticulare, fibroma durum, nodulus (sub-)cutaneus) is een langzaam groeiende benigne subepidermale harde nodulus (nodus), 0.5-1.5 cm groot. De overliggende huid kan diverse kleuren hebben (bruin, grijs, zwart, blauw, geel, rood, paars, huidkleurig). Meestal verzonken, als induratie palpabel onder de huid, soms koepelvormig boven de huid verheven. Bij het pakken van een plooi rond het dermatofibroom wordt...Diagnostiek:De DD van een dermatofibroom is groot.
Maar meestal is de diagnose op het klinisch beeld te stellen (kleur, consistentie, dimple sign, solitair, benen, langdurig aanwezig, geen of zeer trage veranderingen).
Er zijn dermatoscopische kenmerken gedefinieerd.
Bij de verheven varianten kan de DD met dermatofibrosarcoma protuberans en de andere tumoren lastig zijn.

PA:Onder een acanthotische epidermis ziet men irregulaire, spitse papilvorming en woekering van jong, soms basofiel bindweefsel.
Er is geen fraaie bundelvorming van het collageen, maar men ziet geïsoleerde vezels in een warrig patroon, soms loodrecht op de epidermis overgang verlopend.
Aan de rand is er een geleidelijke overgang in normaal bindweefsel.
Het elastine is afgenomen.

Therapie:Expectatief, zonodig excisie.
Dermatofibromen gaan niet vanzelf over.
Als ze klachten veroorzaken kunnen ze worden verwijderd, maar de littekens worden meestal niet mooi en recidieven kunnen optreden.
Bij excisie kan men proberen de ovaal aan het oppervlak zo krap mogelijk te houden, maar de verzonken tumor breder uit te snijden, ondermijnend.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/dtxt/dermatofibroom.htm

---
Epidermale cyste (epidermoid cyste, atheroomcyste) (L72.0)
DD: lipoma
lymfklier
talgklierhyperplasie
dermoid cyste
xanthogranuloma

Samenvatting: Een epidermale cyste of epidermoid cyste is per definitie een cyste waarvan de cystewand bestaat uit epidermis. De epidermis verhoornt, schilfert af, de belangrijkste component van de inhoud van de cyste is dan ook keratine. Daarnaast kan er talg (sebum) in zitten, pus en bacteriën. Epidermale cysten kunnen heel groot worden, en de inhoud ervan is breiig, kaasachtig, en heeft een onaangename geur. De epidermale cyste staat bekend onder diverse synoniemen zoals atheroomcyste (talgkliercyste,...Klinisch beeld:Een epidermoid cyste is meestal een subcutane zwelling, soms is nog als een puntje de geoccludeerde, nauwelijks zichtbare afvoergang van de oorspronkelijke haarfollikel te zien in het midden van de zwelling.
Het is een benigne aandoening.
De cysten kunnen heel groot zijn en bestaan uit meerdere holten.
Soms is de cyste al eerder naar de dermis geruptureerd en ontstoken.

Therapie:Cysten die geen klachten geven behoeven geen behandeling.
Cysten die ernstig ontstoken zijn moeten soms worden geopend (incisie en drainage) en in ernstige gevallen kortdurend antibiotisch behandeld.
Milde ontstekingen reageren soms op intralesionale corticosteroïden.

Conservatief:R/ triamcinolonacetonide onverdund intralesionaal bij ontsteking (symptoombestrijding, lost het probleem niet op).
R/ Kenacort-A 10 (triamcinolonacetonide) 1:2 tot 1:5 verdunde oplossing met lidocaïne intralesionaal.
R/ Aanstippen met vloeibare stikstof (bij kleine recidiverende cysten, slecht gedocumenteerde therapie).

Chirurgisch:Incisie en drainage bij geïnfecteerde ontstoken cysten.
Dit helpt tijdelijk, ontlast en verlicht de pijn, maar de cystewand moet worden verwijderd (eventueel later) om een recidief te voorkomen.
Excisie middels een punch biopt gaatje: lidocaïne rondom en in de cyste spuiten.
De afvoergang wordt dan vaak zichtbaar.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/epidermale-cyste-atheroomcyste.htm

---
Epidermale cyste (epidermoid cyste, atheroomcyste) (L72.0)
DD: lipoma
lymfklier
talgklierhyperplasie
dermoid cyste
xanthogranuloma

Samenvatting: Een epidermale cyste of epidermoid cyste is per definitie een cyste waarvan de cystewand bestaat uit epidermis. De epidermis verhoornt, schilfert af, de belangrijkste component van de inhoud van de cyste is dan ook keratine. Daarnaast kan er talg (sebum) in zitten, pus en bacteriën. Epidermale cysten kunnen heel groot worden, en de inhoud ervan is breiig, kaasachtig, en heeft een onaangename geur. De epidermale cyste staat bekend onder diverse synoniemen zoals atheroomcyste (talgkliercyste,...Klinisch beeld:Een epidermoid cyste is meestal een subcutane zwelling, soms is nog als een puntje de geoccludeerde, nauwelijks zichtbare afvoergang van de oorspronkelijke haarfollikel te zien in het midden van de zwelling.
Het is een benigne aandoening.
De cysten kunnen heel groot zijn en bestaan uit meerdere holten.
Soms is de cyste al eerder naar de dermis geruptureerd en ontstoken.

Therapie:Cysten die geen klachten geven behoeven geen behandeling.
Cysten die ernstig ontstoken zijn moeten soms worden geopend (incisie en drainage) en in ernstige gevallen kortdurend antibiotisch behandeld.
Milde ontstekingen reageren soms op intralesionale corticosteroïden.

Conservatief:R/ triamcinolonacetonide onverdund intralesionaal bij ontsteking (symptoombestrijding, lost het probleem niet op).
R/ Kenacort-A 10 (triamcinolonacetonide) 1:2 tot 1:5 verdunde oplossing met lidocaïne intralesionaal.
R/ Aanstippen met vloeibare stikstof (bij kleine recidiverende cysten, slecht gedocumenteerde therapie).

Chirurgisch:Incisie en drainage bij geïnfecteerde ontstoken cysten.
Dit helpt tijdelijk, ontlast en verlicht de pijn, maar de cystewand moet worden verwijderd (eventueel later) om een recidief te voorkomen.
Excisie middels een punch biopt gaatje: lidocaïne rondom en in de cyste spuiten.
De afvoergang wordt dan vaak zichtbaar.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/epidermale-cyste-atheroomcyste.htm

---
Epidermale cyste (epidermoid cyste, atheroomcyste) (L72.0)
DD: lipoma
lymfklier
talgklierhyperplasie
dermoid cyste
xanthogranuloma

Samenvatting: Een epidermale cyste of epidermoid cyste is per definitie een cyste waarvan de cystewand bestaat uit epidermis. De epidermis verhoornt, schilfert af, de belangrijkste component van de inhoud van de cyste is dan ook keratine. Daarnaast kan er talg (sebum) in zitten, pus en bacteriën. Epidermale cysten kunnen heel groot worden, en de inhoud ervan is breiig, kaasachtig, en heeft een onaangename geur. De epidermale cyste staat bekend onder diverse synoniemen zoals atheroomcyste (talgkliercyste,...Klinisch beeld:Een epidermoid cyste is meestal een subcutane zwelling, soms is nog als een puntje de geoccludeerde, nauwelijks zichtbare afvoergang van de oorspronkelijke haarfollikel te zien in het midden van de zwelling.
Het is een benigne aandoening.
De cysten kunnen heel groot zijn en bestaan uit meerdere holten.
Soms is de cyste al eerder naar de dermis geruptureerd en ontstoken.

Therapie:Cysten die geen klachten geven behoeven geen behandeling.
Cysten die ernstig ontstoken zijn moeten soms worden geopend (incisie en drainage) en in ernstige gevallen kortdurend antibiotisch behandeld.
Milde ontstekingen reageren soms op intralesionale corticosteroïden.

Conservatief:R/ triamcinolonacetonide onverdund intralesionaal bij ontsteking (symptoombestrijding, lost het probleem niet op).
R/ Kenacort-A 10 (triamcinolonacetonide) 1:2 tot 1:5 verdunde oplossing met lidocaïne intralesionaal.
R/ Aanstippen met vloeibare stikstof (bij kleine recidiverende cysten, slecht gedocumenteerde therapie).

Chirurgisch:Incisie en drainage bij geïnfecteerde ontstoken cysten.
Dit helpt tijdelijk, ontlast en verlicht de pijn, maar de cystewand moet worden verwijderd (eventueel later) om een recidief te voorkomen.
Excisie middels een punch biopt gaatje: lidocaïne rondom en in de cyste spuiten.
De afvoergang wordt dan vaak zichtbaar.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/epidermale-cyste-atheroomcyste.htm

---
Fibroma pendulans (acrochordon, fibroma molle, fibroma filiforme) (L91.8)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Een fibroma pendulans ( acrochordon , skin tag , fibroma molle , fibroma filiformis, fibroma molluscum) is een gesteelde rubberachtige, zachte benigne huidtumor (steelwratje), meestal huidkleurig, soms licht gepigmenteerd. Komt heel vaak voor, bij circa 46% van de populatie. Voorkeurslokalisatie: vooral in de hals en oksels, soms de liezen, en op het ooglid. Tijdens zwangerschap nemen gesteelde fibroompjes (vooral in hals) toe in aantal en grootte. Ook bij diabetes en overgewicht komen ze vaak...Therapie:Lokale verdoving en afknippen aan de basis, in de richting van de huidlijnen.
Electrocoagulatie.
Cryotherapie.
Een optie is om er een klem op te zetten en de klem te bevriezen totdat het vriespunt de basis van de skintag heeft bereikt (2x).
Excisie.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ftxt/FibromaPendulans.htm

---
Fibroma pendulans (acrochordon, fibroma molle, fibroma filiforme) (L91.8)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Een fibroma pendulans ( acrochordon , skin tag , fibroma molle , fibroma filiformis, fibroma molluscum) is een gesteelde rubberachtige, zachte benigne huidtumor (steelwratje), meestal huidkleurig, soms licht gepigmenteerd. Komt heel vaak voor, bij circa 46% van de populatie. Voorkeurslokalisatie: vooral in de hals en oksels, soms de liezen, en op het ooglid. Tijdens zwangerschap nemen gesteelde fibroompjes (vooral in hals) toe in aantal en grootte. Ook bij diabetes en overgewicht komen ze vaak...Therapie:Lokale verdoving en afknippen aan de basis, in de richting van de huidlijnen.
Electrocoagulatie.
Cryotherapie.
Een optie is om er een klem op te zetten en de klem te bevriezen totdat het vriespunt de basis van de skintag heeft bereikt (2x).
Excisie.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ftxt/FibromaPendulans.htm

---
Fibroma pendulans (acrochordon, fibroma molle, fibroma filiforme) (L91.8)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Een fibroma pendulans ( acrochordon , skin tag , fibroma molle , fibroma filiformis, fibroma molluscum) is een gesteelde rubberachtige, zachte benigne huidtumor (steelwratje), meestal huidkleurig, soms licht gepigmenteerd. Komt heel vaak voor, bij circa 46% van de populatie. Voorkeurslokalisatie: vooral in de hals en oksels, soms de liezen, en op het ooglid. Tijdens zwangerschap nemen gesteelde fibroompjes (vooral in hals) toe in aantal en grootte. Ook bij diabetes en overgewicht komen ze vaak...Therapie:Lokale verdoving en afknippen aan de basis, in de richting van de huidlijnen.
Electrocoagulatie.
Cryotherapie.
Een optie is om er een klem op te zetten en de klem te bevriezen totdat het vriespunt de basis van de skintag heeft bereikt (2x).
Excisie.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ftxt/FibromaPendulans.htm

---
Granuloma teleangiectaticum (granuloma pyogenicum) (L98.0)
DD: Spitz naevus
amelanotisch melanoom
Kaposi sarcoom
Merkel cel tumor
metastase

Samenvatting: Een granuloma pyogenicum (synoniemen: granuloma teleangiectaticum , pyogenic granuloma, lobular capillary hemangioma ) is een rood tumortje, meestal bolvormig, soms gelobd, dat bestaat uit een proliferatie van vaatweefsel. Het behoort tot de benigne vasculaire afwijkingen en komt vaak voor. Het kan naast op de huid ook op de slijmvliezen voorkomen, bijvoorbeeld in de mondholte (gingiva, lippen, tong), en (zeldzaam) op andere locaties zoals in de tractus digestivus, in bloedvaten, nasopharynx,...Klinisch beeld:Rode, glanzende bolvormig uitstulpende tumor, soms met bloeding of ulceratie of crustae.
In grootte variërend van 0.5 cm tot vele centimeters.
Er kan een kraagje epidermis rondom zitten (collerette).
Meestal solitair, soms multipel.
De voorkeurslokalisaties zijn het hoofd, de hals, de extremiteiten inclusief vingers en tenen, en het bovenlichaam.

Diagnostiek:De diagnose kan worden bevestigd door histologisch onderzoek.
Bij klassieke presentatie kan de ervaren dermatoloog de diagnose stellen op het klinisch beeld.
Bij twijfel (een deel van) de laesie insturen voor PA.
Dermatoscopie is onbetrouwbaar.

Histologie:Talrijke capillairen en fibroblasten, het beeld lijkt op granulatieweefsel zoals in een wond of ulcus, in combinatie met een ontstekingsinfiltraat.
In oudere laesies fibrose.
Het oppervlak kan erosief zijn of bekleed met (nieuw) epitheel.
Aan de randen is soms de epitheel collerette te zien.
De histologische term voor een granuloma pyogenicum is lobulair capillair hemangioom .

Therapie:Een granuloma pyogenicum veroorzaakt klachten, bloedingen, ongerustheid en moet worden verwijderd om deze redenen, en om histologisch te worden onderzocht omdat er een aantal maligniteiten in de DD staan.
Ze kunnen spontaan verdwijnen maar dit duurt lang en het laat een fibroma achtige laesie achter.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/gtxt/granuloma-pyogenicum.htm

---
Granuloma teleangiectaticum (granuloma pyogenicum) (L98.0)
DD: Spitz naevus
amelanotisch melanoom
Kaposi sarcoom
Merkel cel tumor
metastase

Samenvatting: Een granuloma pyogenicum (synoniemen: granuloma teleangiectaticum , pyogenic granuloma, lobular capillary hemangioma ) is een rood tumortje, meestal bolvormig, soms gelobd, dat bestaat uit een proliferatie van vaatweefsel. Het behoort tot de benigne vasculaire afwijkingen en komt vaak voor. Het kan naast op de huid ook op de slijmvliezen voorkomen, bijvoorbeeld in de mondholte (gingiva, lippen, tong), en (zeldzaam) op andere locaties zoals in de tractus digestivus, in bloedvaten, nasopharynx,...Klinisch beeld:Rode, glanzende bolvormig uitstulpende tumor, soms met bloeding of ulceratie of crustae.
In grootte variërend van 0.5 cm tot vele centimeters.
Er kan een kraagje epidermis rondom zitten (collerette).
Meestal solitair, soms multipel.
De voorkeurslokalisaties zijn het hoofd, de hals, de extremiteiten inclusief vingers en tenen, en het bovenlichaam.

Diagnostiek:De diagnose kan worden bevestigd door histologisch onderzoek.
Bij klassieke presentatie kan de ervaren dermatoloog de diagnose stellen op het klinisch beeld.
Bij twijfel (een deel van) de laesie insturen voor PA.
Dermatoscopie is onbetrouwbaar.

Histologie:Talrijke capillairen en fibroblasten, het beeld lijkt op granulatieweefsel zoals in een wond of ulcus, in combinatie met een ontstekingsinfiltraat.
In oudere laesies fibrose.
Het oppervlak kan erosief zijn of bekleed met (nieuw) epitheel.
Aan de randen is soms de epitheel collerette te zien.
De histologische term voor een granuloma pyogenicum is lobulair capillair hemangioom .

Therapie:Een granuloma pyogenicum veroorzaakt klachten, bloedingen, ongerustheid en moet worden verwijderd om deze redenen, en om histologisch te worden onderzocht omdat er een aantal maligniteiten in de DD staan.
Ze kunnen spontaan verdwijnen maar dit duurt lang en het laat een fibroma achtige laesie achter.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/gtxt/granuloma-pyogenicum.htm

---
Granuloma teleangiectaticum (granuloma pyogenicum) (L98.0)
DD: Spitz naevus
amelanotisch melanoom
Kaposi sarcoom
Merkel cel tumor
metastase

Samenvatting: Een granuloma pyogenicum (synoniemen: granuloma teleangiectaticum , pyogenic granuloma, lobular capillary hemangioma ) is een rood tumortje, meestal bolvormig, soms gelobd, dat bestaat uit een proliferatie van vaatweefsel. Het behoort tot de benigne vasculaire afwijkingen en komt vaak voor. Het kan naast op de huid ook op de slijmvliezen voorkomen, bijvoorbeeld in de mondholte (gingiva, lippen, tong), en (zeldzaam) op andere locaties zoals in de tractus digestivus, in bloedvaten, nasopharynx,...Klinisch beeld:Rode, glanzende bolvormig uitstulpende tumor, soms met bloeding of ulceratie of crustae.
In grootte variërend van 0.5 cm tot vele centimeters.
Er kan een kraagje epidermis rondom zitten (collerette).
Meestal solitair, soms multipel.
De voorkeurslokalisaties zijn het hoofd, de hals, de extremiteiten inclusief vingers en tenen, en het bovenlichaam.

Diagnostiek:De diagnose kan worden bevestigd door histologisch onderzoek.
Bij klassieke presentatie kan de ervaren dermatoloog de diagnose stellen op het klinisch beeld.
Bij twijfel (een deel van) de laesie insturen voor PA.
Dermatoscopie is onbetrouwbaar.

Histologie:Talrijke capillairen en fibroblasten, het beeld lijkt op granulatieweefsel zoals in een wond of ulcus, in combinatie met een ontstekingsinfiltraat.
In oudere laesies fibrose.
Het oppervlak kan erosief zijn of bekleed met (nieuw) epitheel.
Aan de randen is soms de epitheel collerette te zien.
De histologische term voor een granuloma pyogenicum is lobulair capillair hemangioom .

Therapie:Een granuloma pyogenicum veroorzaakt klachten, bloedingen, ongerustheid en moet worden verwijderd om deze redenen, en om histologisch te worden onderzocht omdat er een aantal maligniteiten in de DD staan.
Ze kunnen spontaan verdwijnen maar dit duurt lang en het laat een fibroma achtige laesie achter.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/gtxt/granuloma-pyogenicum.htm

---
Xanthelasma palpebrarum (gele bultjes in de ooghoek) (H02.6)
DD: xanthoma eruptiva
Erdheim-Chester disease
xanthogranulomen
plasmacytoma

Samenvatting: Xanthelasmata zijn licht verheven tumoren in de ooglidhuid. Door een opvallende gele kleur zijn ze storend in het uiterlijk van de patiënt. De term xanthelasma komt van de Griekse woorden xanthos en elasma , die respectievelijk geel en platgeslagen metalen plaat betekenen. Xanthelasmata behoren tot de groep van de xanthomen : vetstapelingstumoren in de huid. Het woord xanthelasma wordt tegenwoordig specifiek gebruikt voor de beschrijving van xanthomen in de ooglidhuid. De laesies kunnen zacht,...Histologie:Het histologisch beeld wordt gekenmerkt door een in de oppervlakkige dermis gelegen proliferatie van schuimcellen en enkele meerkernige reuscellen.
Een geringe toename van mestcellen kan gezien worden.
Fibrose is niet aanwezig.
Bron hoge resolutie PA-foto's : Kevin Kwee en Afdeling Pathologie MUMC.
Klik op de afbeelding om in te zoomen.

Diagnostiek:Controleer cholesterol en triglyceriden.
Therapie:Electrocoagulatie onder lokale verdoving.
Coaguleer met een klein bolletje de gehele vetlaag en overliggende huid weg.
Verdoof goed en stip de gele gebieden voorzichtig aan met het kleinste bolletje, gebruik zonodig de snij-instelling (cut) in plaats van coaguleren (zie onder electrocoagulatie ).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/xtxt/XanthelasmaPalpebrarum.htm

---
Xanthelasma palpebrarum (gele bultjes in de ooghoek) (H02.6)
DD: xanthoma eruptiva
Erdheim-Chester disease
xanthogranulomen
plasmacytoma

Samenvatting: Xanthelasmata zijn licht verheven tumoren in de ooglidhuid. Door een opvallende gele kleur zijn ze storend in het uiterlijk van de patiënt. De term xanthelasma komt van de Griekse woorden xanthos en elasma , die respectievelijk geel en platgeslagen metalen plaat betekenen. Xanthelasmata behoren tot de groep van de xanthomen : vetstapelingstumoren in de huid. Het woord xanthelasma wordt tegenwoordig specifiek gebruikt voor de beschrijving van xanthomen in de ooglidhuid. De laesies kunnen zacht,...Histologie:Het histologisch beeld wordt gekenmerkt door een in de oppervlakkige dermis gelegen proliferatie van schuimcellen en enkele meerkernige reuscellen.
Een geringe toename van mestcellen kan gezien worden.
Fibrose is niet aanwezig.
Bron hoge resolutie PA-foto's : Kevin Kwee en Afdeling Pathologie MUMC.
Klik op de afbeelding om in te zoomen.

Diagnostiek:Controleer cholesterol en triglyceriden.
Therapie:Electrocoagulatie onder lokale verdoving.
Coaguleer met een klein bolletje de gehele vetlaag en overliggende huid weg.
Verdoof goed en stip de gele gebieden voorzichtig aan met het kleinste bolletje, gebruik zonodig de snij-instelling (cut) in plaats van coaguleren (zie onder electrocoagulatie ).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/xtxt/XanthelasmaPalpebrarum.htm

---
Xanthelasma palpebrarum (gele bultjes in de ooghoek) (H02.6)
DD: xanthoma eruptiva
Erdheim-Chester disease
xanthogranulomen
plasmacytoma

Samenvatting: Xanthelasmata zijn licht verheven tumoren in de ooglidhuid. Door een opvallende gele kleur zijn ze storend in het uiterlijk van de patiënt. De term xanthelasma komt van de Griekse woorden xanthos en elasma , die respectievelijk geel en platgeslagen metalen plaat betekenen. Xanthelasmata behoren tot de groep van de xanthomen : vetstapelingstumoren in de huid. Het woord xanthelasma wordt tegenwoordig specifiek gebruikt voor de beschrijving van xanthomen in de ooglidhuid. De laesies kunnen zacht,...Histologie:Het histologisch beeld wordt gekenmerkt door een in de oppervlakkige dermis gelegen proliferatie van schuimcellen en enkele meerkernige reuscellen.
Een geringe toename van mestcellen kan gezien worden.
Fibrose is niet aanwezig.
Bron hoge resolutie PA-foto's : Kevin Kwee en Afdeling Pathologie MUMC.
Klik op de afbeelding om in te zoomen.

Diagnostiek:Controleer cholesterol en triglyceriden.
Therapie:Electrocoagulatie onder lokale verdoving.
Coaguleer met een klein bolletje de gehele vetlaag en overliggende huid weg.
Verdoof goed en stip de gele gebieden voorzichtig aan met het kleinste bolletje, gebruik zonodig de snij-instelling (cut) in plaats van coaguleren (zie onder electrocoagulatie ).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/xtxt/XanthelasmaPalpebrarum.htm

---
Naevus flammeus (wijnvlek) (Q82.5)
DD: naevus van Unna (ooievaarsbeet) en soortgelijke rode maculae in het gelaat
naevus teleangiectaticus (variant van n. flammeus in het gelaat, niet diffuus rood maar opgebouwd uit teleangiëctasieën)
angioma serpiginosum
vasculaire naevi in het kader van phakomatosen ( phakomatosis pigmentovascularis )
essentiële teleangiëctasieën

Samenvatting: Een naevus flammeus ( wijnvlek , port wine stain, naevus vinosus, naevus teleangiectaticus, haemangioma planum) is een aangeboren vaatafwijking in de huid die vanaf de geboorte aanwezig is. Het behoort tot de capillaire malformaties . Ongeveer 0.3-0.5% van de pasgeborenen heeft een wijnvlek. Het is niet erfelijk. Het komt bij beide geslachten evenveel voor. In het begin zijn het lichtrode teleangiëctatische macula, later wijnrood, rond de puberteit kunnen ze soms meer paars worden, terwijl in...Therapie:Wijnvlekken kunnen worden behandeld met lasers zoals de pulsed dye laser (595 nm).
Meerdere behandelingen zijn nodig om de kleur minder rood te krijgen.
Dikkere paarse gedeelten kunnen eventueel worden behandeld met een Nd:YAG-laser.
Behandelen kan al op jonge leeftijd.
Bij kleine kinderen moet dit onder narcose worden gedaan, en dat kan vanaf 2 jaar.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ntxt/NaevusFlammeus.htm

---
Naevus flammeus (wijnvlek) (Q82.5)
DD: naevus van Unna (ooievaarsbeet) en soortgelijke rode maculae in het gelaat
naevus teleangiectaticus (variant van n. flammeus in het gelaat, niet diffuus rood maar opgebouwd uit teleangiëctasieën)
angioma serpiginosum
vasculaire naevi in het kader van phakomatosen ( phakomatosis pigmentovascularis )
essentiële teleangiëctasieën

Samenvatting: Een naevus flammeus ( wijnvlek , port wine stain, naevus vinosus, naevus teleangiectaticus, haemangioma planum) is een aangeboren vaatafwijking in de huid die vanaf de geboorte aanwezig is. Het behoort tot de capillaire malformaties . Ongeveer 0.3-0.5% van de pasgeborenen heeft een wijnvlek. Het is niet erfelijk. Het komt bij beide geslachten evenveel voor. In het begin zijn het lichtrode teleangiëctatische macula, later wijnrood, rond de puberteit kunnen ze soms meer paars worden, terwijl in...Therapie:Wijnvlekken kunnen worden behandeld met lasers zoals de pulsed dye laser (595 nm).
Meerdere behandelingen zijn nodig om de kleur minder rood te krijgen.
Dikkere paarse gedeelten kunnen eventueel worden behandeld met een Nd:YAG-laser.
Behandelen kan al op jonge leeftijd.
Bij kleine kinderen moet dit onder narcose worden gedaan, en dat kan vanaf 2 jaar.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ntxt/NaevusFlammeus.htm

---
Naevus flammeus (wijnvlek) (Q82.5)
DD: naevus van Unna (ooievaarsbeet) en soortgelijke rode maculae in het gelaat
naevus teleangiectaticus (variant van n. flammeus in het gelaat, niet diffuus rood maar opgebouwd uit teleangiëctasieën)
angioma serpiginosum
vasculaire naevi in het kader van phakomatosen ( phakomatosis pigmentovascularis )
essentiële teleangiëctasieën

Samenvatting: Een naevus flammeus ( wijnvlek , port wine stain, naevus vinosus, naevus teleangiectaticus, haemangioma planum) is een aangeboren vaatafwijking in de huid die vanaf de geboorte aanwezig is. Het behoort tot de capillaire malformaties . Ongeveer 0.3-0.5% van de pasgeborenen heeft een wijnvlek. Het is niet erfelijk. Het komt bij beide geslachten evenveel voor. In het begin zijn het lichtrode teleangiëctatische macula, later wijnrood, rond de puberteit kunnen ze soms meer paars worden, terwijl in...Therapie:Wijnvlekken kunnen worden behandeld met lasers zoals de pulsed dye laser (595 nm).
Meerdere behandelingen zijn nodig om de kleur minder rood te krijgen.
Dikkere paarse gedeelten kunnen eventueel worden behandeld met een Nd:YAG-laser.
Behandelen kan al op jonge leeftijd.
Bij kleine kinderen moet dit onder narcose worden gedaan, en dat kan vanaf 2 jaar.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ntxt/NaevusFlammeus.htm

---
Toxicodermie (dermatitis medicamentosa door inwendig gebruik) (L27.0)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Toxicodermie (dermatitis medicamentosa, geneesmiddelen eruptie t.g.v inwendig gebruik) is een overkoepelende term voor een geneesmiddelenreactie die zich uit als een cutane reactie. De officiële term in de diagnoselijst is dermatitis medicamentosa t.g.v. inwendig gebruik. Maar in de praktijk wordt de term toxicodermie of geneesmiddelenreactie het meest gebruikt. Toxicodermie is ook zeer goed bruikbaar voor allerlei niet-specifieke beelden. Geneesmiddelen kunnen nagenoeg elke efflorescentie...Aanpak:- benoem het type reactiepatroon. - breng nauwkeurig alle geneesmiddelen (ook huismiddelen, voedingspreparaten, vitaminen, geleende pijnstillers) die gebruikt zijn in kaart. - raadpleeg het Farmacotherapeutisch Kompas en bronnen op het internet, kijk in het standaardwerk van Litt of de reactie beschreven is bij het middel. - staak of vervang indien mogelijk het verdachte middel en wacht af.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/dtxt/DermatitisMedicamentosa.htm

---
Toxicodermie (dermatitis medicamentosa door inwendig gebruik) (L27.0)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Toxicodermie (dermatitis medicamentosa, geneesmiddelen eruptie t.g.v inwendig gebruik) is een overkoepelende term voor een geneesmiddelenreactie die zich uit als een cutane reactie. De officiële term in de diagnoselijst is dermatitis medicamentosa t.g.v. inwendig gebruik. Maar in de praktijk wordt de term toxicodermie of geneesmiddelenreactie het meest gebruikt. Toxicodermie is ook zeer goed bruikbaar voor allerlei niet-specifieke beelden. Geneesmiddelen kunnen nagenoeg elke efflorescentie...Aanpak:- benoem het type reactiepatroon. - breng nauwkeurig alle geneesmiddelen (ook huismiddelen, voedingspreparaten, vitaminen, geleende pijnstillers) die gebruikt zijn in kaart. - raadpleeg het Farmacotherapeutisch Kompas en bronnen op het internet, kijk in het standaardwerk van Litt of de reactie beschreven is bij het middel. - staak of vervang indien mogelijk het verdachte middel en wacht af.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/dtxt/DermatitisMedicamentosa.htm

---
Toxicodermie (dermatitis medicamentosa door inwendig gebruik) (L27.0)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Toxicodermie (dermatitis medicamentosa, geneesmiddelen eruptie t.g.v inwendig gebruik) is een overkoepelende term voor een geneesmiddelenreactie die zich uit als een cutane reactie. De officiële term in de diagnoselijst is dermatitis medicamentosa t.g.v. inwendig gebruik. Maar in de praktijk wordt de term toxicodermie of geneesmiddelenreactie het meest gebruikt. Toxicodermie is ook zeer goed bruikbaar voor allerlei niet-specifieke beelden. Geneesmiddelen kunnen nagenoeg elke efflorescentie...Aanpak:- benoem het type reactiepatroon. - breng nauwkeurig alle geneesmiddelen (ook huismiddelen, voedingspreparaten, vitaminen, geleende pijnstillers) die gebruikt zijn in kaart. - raadpleeg het Farmacotherapeutisch Kompas en bronnen op het internet, kijk in het standaardwerk van Litt of de reactie beschreven is bij het middel. - staak of vervang indien mogelijk het verdachte middel en wacht af.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/dtxt/DermatitisMedicamentosa.htm

---
Fixed drug eruption (L27.1)
DD: Insecten steken ( culicosis )
erythema exsudativum multiforme
erythema migrans
impetigo
lichen planus

Samenvatting: Een fixed drug eruption is een circumscripte laesie die steeds weer op dezelfde plaats verschijnt na geneesmiddelgebruik. Bij herhaalde inname kunnen er meerdere plekken ontstaan. Kruisreacties komen voor, d.w.z. een reactie op de identieke plaats kan ontstaan na inname van een chemisch verwant geneesmiddel. En, moeilijker te begrijpen, soms zelfs door een chemisch niet verwant geneesmiddel. Ook door een lokaal contact met een medicijn waarvoor overgevoeligheid bestaat kan een fixed drug...Klinisch beeld:Gewoonlijk toont een fixed drug eruption een erythemateuze of erythematosquameuze plaque met soms bullavorming.
Aanvankelijk solitair, bij herhaalde blootstelling multipel.
Trekt geleidelijk weg na staken geneesmiddel, soms tijdens genezingsproces hyperpigmentatie (melanine toename basale laag en in de melanofagen van de papillaire dermis).

Veroorzakende geneesmiddelen:De lijst van geneesmiddelen is zeer groot.
De meest genoemde zijn tetracyclinen, NSAID's, paracetamol, sulfonamiden, barbituraten en benzodiazepinen (zie tabel).

Diagnostiek:Een biopt met duidelijke vraagstelling 'is dit passend bij een fixed drug eruption' kan de diagnose bevestigen.
Ondervraag de patiënt nauwkeurig naar al het geneesmiddelgebruik, vaak worden geneesmiddelen zoals af en toe een pijnstiller of slaaptabletten niet opgegeven door de patiënt.

Therapie:Staak alle geneesmiddelen waarbij in de literatuur beschreven is dat fixed drug reactie kan voorkomen; staak alle geneesmiddelen die genoemd worden in de tabel; staak alle geneesmiddelen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ftxt/FixedDrugEruption.htm

---
Fixed drug eruption (L27.1)
DD: Insecten steken ( culicosis )
erythema exsudativum multiforme
erythema migrans
impetigo
lichen planus

Samenvatting: Een fixed drug eruption is een circumscripte laesie die steeds weer op dezelfde plaats verschijnt na geneesmiddelgebruik. Bij herhaalde inname kunnen er meerdere plekken ontstaan. Kruisreacties komen voor, d.w.z. een reactie op de identieke plaats kan ontstaan na inname van een chemisch verwant geneesmiddel. En, moeilijker te begrijpen, soms zelfs door een chemisch niet verwant geneesmiddel. Ook door een lokaal contact met een medicijn waarvoor overgevoeligheid bestaat kan een fixed drug...Klinisch beeld:Gewoonlijk toont een fixed drug eruption een erythemateuze of erythematosquameuze plaque met soms bullavorming.
Aanvankelijk solitair, bij herhaalde blootstelling multipel.
Trekt geleidelijk weg na staken geneesmiddel, soms tijdens genezingsproces hyperpigmentatie (melanine toename basale laag en in de melanofagen van de papillaire dermis).

Veroorzakende geneesmiddelen:De lijst van geneesmiddelen is zeer groot.
De meest genoemde zijn tetracyclinen, NSAID's, paracetamol, sulfonamiden, barbituraten en benzodiazepinen (zie tabel).

Diagnostiek:Een biopt met duidelijke vraagstelling 'is dit passend bij een fixed drug eruption' kan de diagnose bevestigen.
Ondervraag de patiënt nauwkeurig naar al het geneesmiddelgebruik, vaak worden geneesmiddelen zoals af en toe een pijnstiller of slaaptabletten niet opgegeven door de patiënt.

Therapie:Staak alle geneesmiddelen waarbij in de literatuur beschreven is dat fixed drug reactie kan voorkomen; staak alle geneesmiddelen die genoemd worden in de tabel; staak alle geneesmiddelen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ftxt/FixedDrugEruption.htm

---
Fixed drug eruption (L27.1)
DD: Insecten steken ( culicosis )
erythema exsudativum multiforme
erythema migrans
impetigo
lichen planus

Samenvatting: Een fixed drug eruption is een circumscripte laesie die steeds weer op dezelfde plaats verschijnt na geneesmiddelgebruik. Bij herhaalde inname kunnen er meerdere plekken ontstaan. Kruisreacties komen voor, d.w.z. een reactie op de identieke plaats kan ontstaan na inname van een chemisch verwant geneesmiddel. En, moeilijker te begrijpen, soms zelfs door een chemisch niet verwant geneesmiddel. Ook door een lokaal contact met een medicijn waarvoor overgevoeligheid bestaat kan een fixed drug...Klinisch beeld:Gewoonlijk toont een fixed drug eruption een erythemateuze of erythematosquameuze plaque met soms bullavorming.
Aanvankelijk solitair, bij herhaalde blootstelling multipel.
Trekt geleidelijk weg na staken geneesmiddel, soms tijdens genezingsproces hyperpigmentatie (melanine toename basale laag en in de melanofagen van de papillaire dermis).

Veroorzakende geneesmiddelen:De lijst van geneesmiddelen is zeer groot.
De meest genoemde zijn tetracyclinen, NSAID's, paracetamol, sulfonamiden, barbituraten en benzodiazepinen (zie tabel).

Diagnostiek:Een biopt met duidelijke vraagstelling 'is dit passend bij een fixed drug eruption' kan de diagnose bevestigen.
Ondervraag de patiënt nauwkeurig naar al het geneesmiddelgebruik, vaak worden geneesmiddelen zoals af en toe een pijnstiller of slaaptabletten niet opgegeven door de patiënt.

Therapie:Staak alle geneesmiddelen waarbij in de literatuur beschreven is dat fixed drug reactie kan voorkomen; staak alle geneesmiddelen die genoemd worden in de tabel; staak alle geneesmiddelen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ftxt/FixedDrugEruption.htm

---
Phytophotodermatitis (L56.2)
DD: Allergisch contacteczeem
impetigo bullosa
culicosis bullosa
bulleus pemphigoid
zonverbranding

Samenvatting: Fytofotodermatitis (phytophotodermatitis) is een acute fototoxische dermatitis die ontstaat na contact met planten in combinatie met blootstelling aan zonlicht, vooral UVA (320 - 380 nm). Dit veroorzaakt karakteristieke, vaak lineaire bulleuze laesies, gevolgd door langdurige hyperpigmentatie. Fytofotodermatitis wordt vooral veroorzaakt door planten die furocoumarinen (furanocoumarinen) of andere fototoxische stoffen bevatten, zoals groot akkerscherm ( Ammi majus ), berenklauw ( Heracleum...Klinisch beeld:Vaak zijn er grillig gevormde, langwerpige, rode, jeukende of pijnlijke macula, plaques, of blaren te zien op lichaamsdelen die aan de zon waren blootgesteld, zoals de handen, onderarmen, onderbenen, of het gezicht.
De laesies ontstaan precies daar waar de huid in contact met de planten is geweest.
Het kan heel uitgebreid zijn, soms moeten patiënten zelfs worden opgenomen in het ziekenhuis.

Etiologie:Fototoxische stoffen in planten zoals de furanocoumarinen, maar ook andere coumarinen, quinonen, anthraquinonen, naphtodianthronen, saponinen, en lectinen ondergaan onder invloed van UVA een photochemische reactie waarbij reactieve zuurstofverbindingen (reactive oxygen species) gevormd worden, die celschade veroorzaken.
Therapie:Verantwoordelijke plant opsporen.
Contact met planten die fytofotodermatitis veroorzaken vermijden.
Als het bij tuinieren is ontstaan, controleer welke planten in de tuin staan en of die voorkomen in de tabel.
Draag beschermende kleding en vermijd zonlicht.
Voorzichtig met werkzaamheden waarbij sappen vrijkomen, zoals snoeien.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/Phytophotodermatitis.htm

---
Phytophotodermatitis (L56.2)
DD: Allergisch contacteczeem
impetigo bullosa
culicosis bullosa
bulleus pemphigoid
zonverbranding

Samenvatting: Fytofotodermatitis (phytophotodermatitis) is een acute fototoxische dermatitis die ontstaat na contact met planten in combinatie met blootstelling aan zonlicht, vooral UVA (320 - 380 nm). Dit veroorzaakt karakteristieke, vaak lineaire bulleuze laesies, gevolgd door langdurige hyperpigmentatie. Fytofotodermatitis wordt vooral veroorzaakt door planten die furocoumarinen (furanocoumarinen) of andere fototoxische stoffen bevatten, zoals groot akkerscherm ( Ammi majus ), berenklauw ( Heracleum...Klinisch beeld:Vaak zijn er grillig gevormde, langwerpige, rode, jeukende of pijnlijke macula, plaques, of blaren te zien op lichaamsdelen die aan de zon waren blootgesteld, zoals de handen, onderarmen, onderbenen, of het gezicht.
De laesies ontstaan precies daar waar de huid in contact met de planten is geweest.
Het kan heel uitgebreid zijn, soms moeten patiënten zelfs worden opgenomen in het ziekenhuis.

Etiologie:Fototoxische stoffen in planten zoals de furanocoumarinen, maar ook andere coumarinen, quinonen, anthraquinonen, naphtodianthronen, saponinen, en lectinen ondergaan onder invloed van UVA een photochemische reactie waarbij reactieve zuurstofverbindingen (reactive oxygen species) gevormd worden, die celschade veroorzaken.
Therapie:Verantwoordelijke plant opsporen.
Contact met planten die fytofotodermatitis veroorzaken vermijden.
Als het bij tuinieren is ontstaan, controleer welke planten in de tuin staan en of die voorkomen in de tabel.
Draag beschermende kleding en vermijd zonlicht.
Voorzichtig met werkzaamheden waarbij sappen vrijkomen, zoals snoeien.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/Phytophotodermatitis.htm

---
Phytophotodermatitis (L56.2)
DD: Allergisch contacteczeem
impetigo bullosa
culicosis bullosa
bulleus pemphigoid
zonverbranding

Samenvatting: Fytofotodermatitis (phytophotodermatitis) is een acute fototoxische dermatitis die ontstaat na contact met planten in combinatie met blootstelling aan zonlicht, vooral UVA (320 - 380 nm). Dit veroorzaakt karakteristieke, vaak lineaire bulleuze laesies, gevolgd door langdurige hyperpigmentatie. Fytofotodermatitis wordt vooral veroorzaakt door planten die furocoumarinen (furanocoumarinen) of andere fototoxische stoffen bevatten, zoals groot akkerscherm ( Ammi majus ), berenklauw ( Heracleum...Klinisch beeld:Vaak zijn er grillig gevormde, langwerpige, rode, jeukende of pijnlijke macula, plaques, of blaren te zien op lichaamsdelen die aan de zon waren blootgesteld, zoals de handen, onderarmen, onderbenen, of het gezicht.
De laesies ontstaan precies daar waar de huid in contact met de planten is geweest.
Het kan heel uitgebreid zijn, soms moeten patiënten zelfs worden opgenomen in het ziekenhuis.

Etiologie:Fototoxische stoffen in planten zoals de furanocoumarinen, maar ook andere coumarinen, quinonen, anthraquinonen, naphtodianthronen, saponinen, en lectinen ondergaan onder invloed van UVA een photochemische reactie waarbij reactieve zuurstofverbindingen (reactive oxygen species) gevormd worden, die celschade veroorzaken.
Therapie:Verantwoordelijke plant opsporen.
Contact met planten die fytofotodermatitis veroorzaken vermijden.
Als het bij tuinieren is ontstaan, controleer welke planten in de tuin staan en of die voorkomen in de tabel.
Draag beschermende kleding en vermijd zonlicht.
Voorzichtig met werkzaamheden waarbij sappen vrijkomen, zoals snoeien.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/Phytophotodermatitis.htm

---
Ulcus cruris, differentiële diagnose van ulcera (n.v.t.)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Een ulcus is een wond van volledige diepte ( full-thickness ). Dit betekent dat de gehele huid, inclusief adnexen van waaruit de epidermis kan teruggroeien, zoals haarzakjes (waarin stamcellen zitten), verloren zijn gegaan en dat de genezing volledig van de randen moet komen. Daarom duurt het lang voordat een ulcus kan genezen: de snelheid van re-epithelialisatie vanaf de randen is ongeveer 0.5 tot 1 mm per dag, afhankelijk van de vascularisatie van de wondbodem. Een ulcus vertoont soms weinig...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/utxt/ulcus-cruris-differentiele-diagnose.htm

---
Ulcus cruris, differentiële diagnose van ulcera (n.v.t.)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Een ulcus is een wond van volledige diepte ( full-thickness ). Dit betekent dat de gehele huid, inclusief adnexen van waaruit de epidermis kan teruggroeien, zoals haarzakjes (waarin stamcellen zitten), verloren zijn gegaan en dat de genezing volledig van de randen moet komen. Daarom duurt het lang voordat een ulcus kan genezen: de snelheid van re-epithelialisatie vanaf de randen is ongeveer 0.5 tot 1 mm per dag, afhankelijk van de vascularisatie van de wondbodem. Een ulcus vertoont soms weinig...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/utxt/ulcus-cruris-differentiele-diagnose.htm

---
Ulcus cruris, differentiële diagnose van ulcera (n.v.t.)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Een ulcus is een wond van volledige diepte ( full-thickness ). Dit betekent dat de gehele huid, inclusief adnexen van waaruit de epidermis kan teruggroeien, zoals haarzakjes (waarin stamcellen zitten), verloren zijn gegaan en dat de genezing volledig van de randen moet komen. Daarom duurt het lang voordat een ulcus kan genezen: de snelheid van re-epithelialisatie vanaf de randen is ongeveer 0.5 tot 1 mm per dag, afhankelijk van de vascularisatie van de wondbodem. Een ulcus vertoont soms weinig...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/utxt/ulcus-cruris-differentiele-diagnose.htm

---
Decubitus (L89.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Decubitus ontstaat door weefselschade tengevolge van de inwerking van druk- of schuifkrachten (vooral druk). Het treedt op daar waar de druk het hoogst is, op de stuit, de heupen, en de hielen, op plaatsen waar bot uitsteekt onder de huid. Zowel een korte hoge belasting als een langdurige lage belasting kunnen druknecrose veroorzaken. Het ontstaat bij patiënten die tijdelijk of blijvend niet in staat zijn de pijn die druk veroorzaakt in een vroeg stadium te voelen (neuropathie, hemiparesen,...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/dtxt/Decubitus.htm

---
Decubitus (L89.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Decubitus ontstaat door weefselschade tengevolge van de inwerking van druk- of schuifkrachten (vooral druk). Het treedt op daar waar de druk het hoogst is, op de stuit, de heupen, en de hielen, op plaatsen waar bot uitsteekt onder de huid. Zowel een korte hoge belasting als een langdurige lage belasting kunnen druknecrose veroorzaken. Het ontstaat bij patiënten die tijdelijk of blijvend niet in staat zijn de pijn die druk veroorzaakt in een vroeg stadium te voelen (neuropathie, hemiparesen,...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/dtxt/Decubitus.htm

---
Decubitus (L89.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Decubitus ontstaat door weefselschade tengevolge van de inwerking van druk- of schuifkrachten (vooral druk). Het treedt op daar waar de druk het hoogst is, op de stuit, de heupen, en de hielen, op plaatsen waar bot uitsteekt onder de huid. Zowel een korte hoge belasting als een langdurige lage belasting kunnen druknecrose veroorzaken. Het ontstaat bij patiënten die tijdelijk of blijvend niet in staat zijn de pijn die druk veroorzaakt in een vroeg stadium te voelen (neuropathie, hemiparesen,...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/dtxt/Decubitus.htm

---
Raynaud fenomeen (I73.0)
DD: vasculitis (periarteritis nodosa, m. Buerger, necrotiserende vasculitis n.n.o.)
neurovasculair: cervicaal compressie syndroom
thoracic outlet syndromen (halsrib, scalenus minimus, scalenus anterior, costoclaviculair, pectoralis minor-coracoid-hyperabductie syndroom)
carpale tunnelsyndroom
neurologisch (MS, syringomyelie, HNP, polyneuritis)

Samenvatting: Bij het Raynaud fenomeen ontstaat er aanvalsgewijze scherp begrensde bleekheid en gevoelloosheid van de vingers t.g.v. paroxysmale ischemie (vasoconstrictie acrale arteriolen), gewoonlijk t.g.v. koude of emotie, gevolgd door cyanose, met in de herstel fase erytheem en paraesthesieën. Komt vaak voor, bij 10-15% v.d. vrouwen, en 1% v.d. mannen. In ernstige gevallen zeer pijnlijk, soms ulcererend. Pathogenese: vaatspasmen door toename aantal of gevoeligheid van α-2 receptoren, organische...Therapie:Geruststelling en adviezen: beschermen tegen afkoeling (warme kleding, kou vermijden), geen ß-blokkers, ergotamine of oestrogenen, stoppen met roken.
Bij ernstige klachten handen in warm water opwarmen alvorens (goed beschermd) kou in te gaan.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/rtxt/Raynaud-fenomeen.htm

---
Raynaud fenomeen (I73.0)
DD: vasculitis (periarteritis nodosa, m. Buerger, necrotiserende vasculitis n.n.o.)
neurovasculair: cervicaal compressie syndroom
thoracic outlet syndromen (halsrib, scalenus minimus, scalenus anterior, costoclaviculair, pectoralis minor-coracoid-hyperabductie syndroom)
carpale tunnelsyndroom
neurologisch (MS, syringomyelie, HNP, polyneuritis)

Samenvatting: Bij het Raynaud fenomeen ontstaat er aanvalsgewijze scherp begrensde bleekheid en gevoelloosheid van de vingers t.g.v. paroxysmale ischemie (vasoconstrictie acrale arteriolen), gewoonlijk t.g.v. koude of emotie, gevolgd door cyanose, met in de herstel fase erytheem en paraesthesieën. Komt vaak voor, bij 10-15% v.d. vrouwen, en 1% v.d. mannen. In ernstige gevallen zeer pijnlijk, soms ulcererend. Pathogenese: vaatspasmen door toename aantal of gevoeligheid van α-2 receptoren, organische...Therapie:Geruststelling en adviezen: beschermen tegen afkoeling (warme kleding, kou vermijden), geen ß-blokkers, ergotamine of oestrogenen, stoppen met roken.
Bij ernstige klachten handen in warm water opwarmen alvorens (goed beschermd) kou in te gaan.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/rtxt/Raynaud-fenomeen.htm

---
Raynaud fenomeen (I73.0)
DD: vasculitis (periarteritis nodosa, m. Buerger, necrotiserende vasculitis n.n.o.)
neurovasculair: cervicaal compressie syndroom
thoracic outlet syndromen (halsrib, scalenus minimus, scalenus anterior, costoclaviculair, pectoralis minor-coracoid-hyperabductie syndroom)
carpale tunnelsyndroom
neurologisch (MS, syringomyelie, HNP, polyneuritis)

Samenvatting: Bij het Raynaud fenomeen ontstaat er aanvalsgewijze scherp begrensde bleekheid en gevoelloosheid van de vingers t.g.v. paroxysmale ischemie (vasoconstrictie acrale arteriolen), gewoonlijk t.g.v. koude of emotie, gevolgd door cyanose, met in de herstel fase erytheem en paraesthesieën. Komt vaak voor, bij 10-15% v.d. vrouwen, en 1% v.d. mannen. In ernstige gevallen zeer pijnlijk, soms ulcererend. Pathogenese: vaatspasmen door toename aantal of gevoeligheid van α-2 receptoren, organische...Therapie:Geruststelling en adviezen: beschermen tegen afkoeling (warme kleding, kou vermijden), geen ß-blokkers, ergotamine of oestrogenen, stoppen met roken.
Bij ernstige klachten handen in warm water opwarmen alvorens (goed beschermd) kou in te gaan.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/rtxt/Raynaud-fenomeen.htm

---
Perniones (perniosis, wintertenen, winterhanden) (T69.1)
DD: bevriezing (frostbite)
Raynaud fenomeen
SLE
chilblain lupus
acrocyanosis

Samenvatting: Perniones ( perniosis , pernio , chilblains , wintertenen ) is een abnormale reactie van de microvasculatuur op koude . Er ontstaan pijnlijke, rode, gloeiende, vaak jeukende of branderige laesies aan de vingers, handen, tenen, voeten, hielen, onderbenen, soms dijen ( horse riders perniones ), neuspunt, oorranden, na blootstelling aan koude . Soms blaarvorming of ulcera. Het gaat vanzelf weer over in 1-3 weken, maar het kan ook langdurig aanhouden, vooral bij ouderen. Oorzaak onbekend, er is een...Diagnostiek:De diagnose wordt gesteld op klinisch beeld en anamnese (koude blootstelling).
Eventueel voor de DD met chilblain lupus een biopt of bloedonderzoek (oriënterend bloedonderzoek, ANA's, anti-dsDNA, anti-fosfolipiden, eiwitspectrum, cryoglobulinen (vooral door hepatis B of C)).
Bij ouderen arterieel vaatonderzoek.

Preventie:Draag warme, goed isolerende kleding en mijd koude; met name temperatuurwisselingen voorkomen.
Koop goede kwaliteit isolerende schoenen en handschoenen + binnenhandschoenen (tip: bezoek de betere wintersportartikelen winkel).

Therapie:Behandeling is moeizaam, eventueel lokale doorbloeding bevorderen door wisselbaden (4 min warm en 1 min koud, paar keer herhalen) en massage.
UVB therapie tot MED dosis werd gepropageerd maar is niet aantoonbaar werkzaam.
Patiënten die roken moeten daar mee stoppen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/Perniones.htm

---
Perniones (perniosis, wintertenen, winterhanden) (T69.1)
DD: bevriezing (frostbite)
Raynaud fenomeen
SLE
chilblain lupus
acrocyanosis

Samenvatting: Perniones ( perniosis , pernio , chilblains , wintertenen ) is een abnormale reactie van de microvasculatuur op koude . Er ontstaan pijnlijke, rode, gloeiende, vaak jeukende of branderige laesies aan de vingers, handen, tenen, voeten, hielen, onderbenen, soms dijen ( horse riders perniones ), neuspunt, oorranden, na blootstelling aan koude . Soms blaarvorming of ulcera. Het gaat vanzelf weer over in 1-3 weken, maar het kan ook langdurig aanhouden, vooral bij ouderen. Oorzaak onbekend, er is een...Diagnostiek:De diagnose wordt gesteld op klinisch beeld en anamnese (koude blootstelling).
Eventueel voor de DD met chilblain lupus een biopt of bloedonderzoek (oriënterend bloedonderzoek, ANA's, anti-dsDNA, anti-fosfolipiden, eiwitspectrum, cryoglobulinen (vooral door hepatis B of C)).
Bij ouderen arterieel vaatonderzoek.

Preventie:Draag warme, goed isolerende kleding en mijd koude; met name temperatuurwisselingen voorkomen.
Koop goede kwaliteit isolerende schoenen en handschoenen + binnenhandschoenen (tip: bezoek de betere wintersportartikelen winkel).

Therapie:Behandeling is moeizaam, eventueel lokale doorbloeding bevorderen door wisselbaden (4 min warm en 1 min koud, paar keer herhalen) en massage.
UVB therapie tot MED dosis werd gepropageerd maar is niet aantoonbaar werkzaam.
Patiënten die roken moeten daar mee stoppen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/Perniones.htm

---
Perniones (perniosis, wintertenen, winterhanden) (T69.1)
DD: bevriezing (frostbite)
Raynaud fenomeen
SLE
chilblain lupus
acrocyanosis

Samenvatting: Perniones ( perniosis , pernio , chilblains , wintertenen ) is een abnormale reactie van de microvasculatuur op koude . Er ontstaan pijnlijke, rode, gloeiende, vaak jeukende of branderige laesies aan de vingers, handen, tenen, voeten, hielen, onderbenen, soms dijen ( horse riders perniones ), neuspunt, oorranden, na blootstelling aan koude . Soms blaarvorming of ulcera. Het gaat vanzelf weer over in 1-3 weken, maar het kan ook langdurig aanhouden, vooral bij ouderen. Oorzaak onbekend, er is een...Diagnostiek:De diagnose wordt gesteld op klinisch beeld en anamnese (koude blootstelling).
Eventueel voor de DD met chilblain lupus een biopt of bloedonderzoek (oriënterend bloedonderzoek, ANA's, anti-dsDNA, anti-fosfolipiden, eiwitspectrum, cryoglobulinen (vooral door hepatis B of C)).
Bij ouderen arterieel vaatonderzoek.

Preventie:Draag warme, goed isolerende kleding en mijd koude; met name temperatuurwisselingen voorkomen.
Koop goede kwaliteit isolerende schoenen en handschoenen + binnenhandschoenen (tip: bezoek de betere wintersportartikelen winkel).

Therapie:Behandeling is moeizaam, eventueel lokale doorbloeding bevorderen door wisselbaden (4 min warm en 1 min koud, paar keer herhalen) en massage.
UVB therapie tot MED dosis werd gepropageerd maar is niet aantoonbaar werkzaam.
Patiënten die roken moeten daar mee stoppen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/Perniones.htm

---
Tromboflebitis (oppervlakkige veneuze trombose) (I80.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Oppervlakkige veneuze trombose ( tromboflebitis ) is een occlusie van een suprafasciale vene door een stolsel. Vaak is er secundair sprake van inflammatie van de aangedane vene. Dan spreekt men van een tromboflebitis. Deze termen worden in de literatuur echter door elkaar gebruikt. De term oppervlakkige veneuze trombose ( OVT ) wordt doorgaans gebruikt indien de trombosering van het vat en niet de inflammatie op de voorgrond staat, zoals in het geval van veneuze stase of hypercoagulabiliteit....Klinisch beeld:Er is sprake van een warm aanvoelende pijnlijke erythemateuze geïndureerde streng of schijf in het verloop van een vene.
Vaak betreft het een stamvene (vena saphena magna (VSM) of vena saphena parva (VSP)) of een directe zijtak hiervan.
Een oppervlakkig veneuze trombose komt ook vaak voor in varices.
In dergelijke venen is al snel sprake van stase van het bloed waardoor er een stolsel ontstaat.

Verschillende varianten van thromboflebitis:1.
Varicoflebitis in primaire varices, secundaire varices bij CVI, en als microflebitiden rond ulcera.
2.
Septische tromboflebitis.
3.
Traumatische tromboflebitis (infuus, paravasale injectie, druggebruik).
4.
Ulcererende tromboflebitis, hyperergische vaatreactie op noxen.
5.
Tromboflebitis migrans of saltans bij: - M.
Buerger (roken), M.

Complicaties:Een oppervlakkig veneuze trombose is self-limiting en verloop meestal ongecompliceerd.
In enkele gevallen treed er progressie van het stolsel op in het diep veneuze systeem waardoor er een diep veneuze trombose (DVT) ontstaat.
Ook wordt een longembolie (LE) als een (zeldzame) complicatie van OVT gezien.
Cijfers hierover lopen sterk uiteen en zijn afhankelijk van de onderzochte studiepopulatie.

Aanvullende diagnostiek:Veneus duplexonderzoek - Bij een hoge klinische verdenking op een diep veneuze trombose moet er een veneus duplexonderzoek worden verricht door een radioloog.
Bij inschatting van het risico wordt gebruik gemaakt van de Wells score.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ttxt/tromboflebitis.htm

---
Tromboflebitis (oppervlakkige veneuze trombose) (I80.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Oppervlakkige veneuze trombose ( tromboflebitis ) is een occlusie van een suprafasciale vene door een stolsel. Vaak is er secundair sprake van inflammatie van de aangedane vene. Dan spreekt men van een tromboflebitis. Deze termen worden in de literatuur echter door elkaar gebruikt. De term oppervlakkige veneuze trombose ( OVT ) wordt doorgaans gebruikt indien de trombosering van het vat en niet de inflammatie op de voorgrond staat, zoals in het geval van veneuze stase of hypercoagulabiliteit....Klinisch beeld:Er is sprake van een warm aanvoelende pijnlijke erythemateuze geïndureerde streng of schijf in het verloop van een vene.
Vaak betreft het een stamvene (vena saphena magna (VSM) of vena saphena parva (VSP)) of een directe zijtak hiervan.
Een oppervlakkig veneuze trombose komt ook vaak voor in varices.
In dergelijke venen is al snel sprake van stase van het bloed waardoor er een stolsel ontstaat.

Verschillende varianten van thromboflebitis:1.
Varicoflebitis in primaire varices, secundaire varices bij CVI, en als microflebitiden rond ulcera.
2.
Septische tromboflebitis.
3.
Traumatische tromboflebitis (infuus, paravasale injectie, druggebruik).
4.
Ulcererende tromboflebitis, hyperergische vaatreactie op noxen.
5.
Tromboflebitis migrans of saltans bij: - M.
Buerger (roken), M.

Complicaties:Een oppervlakkig veneuze trombose is self-limiting en verloop meestal ongecompliceerd.
In enkele gevallen treed er progressie van het stolsel op in het diep veneuze systeem waardoor er een diep veneuze trombose (DVT) ontstaat.
Ook wordt een longembolie (LE) als een (zeldzame) complicatie van OVT gezien.
Cijfers hierover lopen sterk uiteen en zijn afhankelijk van de onderzochte studiepopulatie.

Aanvullende diagnostiek:Veneus duplexonderzoek - Bij een hoge klinische verdenking op een diep veneuze trombose moet er een veneus duplexonderzoek worden verricht door een radioloog.
Bij inschatting van het risico wordt gebruik gemaakt van de Wells score.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ttxt/tromboflebitis.htm

---
Lymfoedeem (I89.0)
DD: zie onder DD van oedeem . Primair lymfoedeem (ontwikkelings- of functiestoornis van de lymfvaten en/of de lymfklieren) - congenitaal (aangeboren, < 1 jr) - Milroy's disease
erfelijke vorm
bij geboorte aanwezig danwel in eerste levensjaar manifest - lymfoedeem als onderdeel van andere congenitale syndromen (zie onder Milroy's disease ) - lymfoedema praecox (primair lymfoedeem manifest < 35 jr) - familiaal (o.a. Meige's disease , erfelijke vorm, rond de puberteit manifest) - niet-familiaal (meest voorkomende vorm van primair lymfoedeem, vooral bij vrouwen) - lymfoedema tarda (primair lymfoedeem manifest > 35 jr) Secundair lymfoedeem (obstructie van het lymfesysteem secundair aan andere aandoeningen) - infectieus (filariasis) - maligniteiten - iatrogeen (chirurgie) - oncologische ingrepen

Samenvatting: Lymfoedeem is oedeem dat ontstaat t.g.v. een niet goed aangelegd of geobstrueerd lymfsysteem. Hierdoor ontstaat eiwitrijk oedeem, in vroeg stadium nog pitting oedeem, later steeds meer non-pitting, door fibrosering als reactie op de verhoogde eiwitconcentratie in het interstitiële vocht. Eindstadium: elephantiasis . Symptomen: georganiseerd oedeem, bloktenen (vierkante contour), tethering ( Stemmer's sign , niet mogelijk om aan de tenen (basis dig II of III) een huidplooi op te pakken),...Anamnese en lichamelijk onderzoek:Anamnese: type en aard van klachten, wijze en tijdstip ontstaan en beloop, invloed zwaartekracht, relatie met inspanning, familieanamnese, voorgeschiedenis en co-morbiditeit, functionele beperkingen, voorgaande therapieën.
Lymfscintigrafie is geïndiceerd bij:- oedeem op jonge leeftijd - recidiverende erysipelas/cellulitis - discrepantie tussen trauma en persisterende zwelling - discrepantie tussen subjectieve klachten van patiënt en objectieve zwelling van extremiteit - als veneuze pathologie is uitgesloten en diagnose lymfoedeem op basis van kliniek (nog) niet te stellen is - chronisch therapieresistent beenulcus en ernstige chronisch veneuze insuffi
Behandeling:Doel van de behandeling is het reduceren van of het niet doen toenemen van oedeem, het verbeteren van de functionaliteit van de extremiteit, en het voorkomen van complicaties zoals infectie (wondjes voorkomen en goed verzorgen, antibiotica geven bij eerste tekenen van infectie).
Chirurgische therapie:heeft vooral positie in de behandeling van post-oncologische (secundaire) lymfoedemen met destructie van klierstations en hoofdlymfvaten. -
Reductiechirurgie:geeft mechanische verlichting en bestaat uit weefselexcisie en/of lymfo-liposuctie. -
Microchirurgie:lymfatico-veneuze shunts en lymfvatinterpositie, wordt mondiaal op geringe schaal toegepast.
Veel goede informatie over lymfoedeem voor arts en patiënt is te vinden op www.lymfoedeem.nl .
Via deze site zijn ook de adressen te vinden van hulpverleners die manule lymfdrainage kunnen toepassen.
Referenties

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ltxt/Lymphoedema.htm

---
Lymfoedeem (I89.0)
DD: zie onder DD van oedeem . Primair lymfoedeem (ontwikkelings- of functiestoornis van de lymfvaten en/of de lymfklieren) - congenitaal (aangeboren, < 1 jr) - Milroy's disease
erfelijke vorm
bij geboorte aanwezig danwel in eerste levensjaar manifest - lymfoedeem als onderdeel van andere congenitale syndromen (zie onder Milroy's disease ) - lymfoedema praecox (primair lymfoedeem manifest < 35 jr) - familiaal (o.a. Meige's disease , erfelijke vorm, rond de puberteit manifest) - niet-familiaal (meest voorkomende vorm van primair lymfoedeem, vooral bij vrouwen) - lymfoedema tarda (primair lymfoedeem manifest > 35 jr) Secundair lymfoedeem (obstructie van het lymfesysteem secundair aan andere aandoeningen) - infectieus (filariasis) - maligniteiten - iatrogeen (chirurgie) - oncologische ingrepen

Samenvatting: Lymfoedeem is oedeem dat ontstaat t.g.v. een niet goed aangelegd of geobstrueerd lymfsysteem. Hierdoor ontstaat eiwitrijk oedeem, in vroeg stadium nog pitting oedeem, later steeds meer non-pitting, door fibrosering als reactie op de verhoogde eiwitconcentratie in het interstitiële vocht. Eindstadium: elephantiasis . Symptomen: georganiseerd oedeem, bloktenen (vierkante contour), tethering ( Stemmer's sign , niet mogelijk om aan de tenen (basis dig II of III) een huidplooi op te pakken),...Anamnese en lichamelijk onderzoek:Anamnese: type en aard van klachten, wijze en tijdstip ontstaan en beloop, invloed zwaartekracht, relatie met inspanning, familieanamnese, voorgeschiedenis en co-morbiditeit, functionele beperkingen, voorgaande therapieën.
Lymfscintigrafie is geïndiceerd bij:- oedeem op jonge leeftijd - recidiverende erysipelas/cellulitis - discrepantie tussen trauma en persisterende zwelling - discrepantie tussen subjectieve klachten van patiënt en objectieve zwelling van extremiteit - als veneuze pathologie is uitgesloten en diagnose lymfoedeem op basis van kliniek (nog) niet te stellen is - chronisch therapieresistent beenulcus en ernstige chronisch veneuze insuffi
Behandeling:Doel van de behandeling is het reduceren van of het niet doen toenemen van oedeem, het verbeteren van de functionaliteit van de extremiteit, en het voorkomen van complicaties zoals infectie (wondjes voorkomen en goed verzorgen, antibiotica geven bij eerste tekenen van infectie).
Chirurgische therapie:heeft vooral positie in de behandeling van post-oncologische (secundaire) lymfoedemen met destructie van klierstations en hoofdlymfvaten. -
Reductiechirurgie:geeft mechanische verlichting en bestaat uit weefselexcisie en/of lymfo-liposuctie. -
Microchirurgie:lymfatico-veneuze shunts en lymfvatinterpositie, wordt mondiaal op geringe schaal toegepast.
Veel goede informatie over lymfoedeem voor arts en patiënt is te vinden op www.lymfoedeem.nl .
Via deze site zijn ook de adressen te vinden van hulpverleners die manule lymfdrainage kunnen toepassen.
Referenties

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ltxt/Lymphoedema.htm

---
Lymfoedeem (I89.0)
DD: zie onder DD van oedeem . Primair lymfoedeem (ontwikkelings- of functiestoornis van de lymfvaten en/of de lymfklieren) - congenitaal (aangeboren, < 1 jr) - Milroy's disease
erfelijke vorm
bij geboorte aanwezig danwel in eerste levensjaar manifest - lymfoedeem als onderdeel van andere congenitale syndromen (zie onder Milroy's disease ) - lymfoedema praecox (primair lymfoedeem manifest < 35 jr) - familiaal (o.a. Meige's disease , erfelijke vorm, rond de puberteit manifest) - niet-familiaal (meest voorkomende vorm van primair lymfoedeem, vooral bij vrouwen) - lymfoedema tarda (primair lymfoedeem manifest > 35 jr) Secundair lymfoedeem (obstructie van het lymfesysteem secundair aan andere aandoeningen) - infectieus (filariasis) - maligniteiten - iatrogeen (chirurgie) - oncologische ingrepen

Samenvatting: Lymfoedeem is oedeem dat ontstaat t.g.v. een niet goed aangelegd of geobstrueerd lymfsysteem. Hierdoor ontstaat eiwitrijk oedeem, in vroeg stadium nog pitting oedeem, later steeds meer non-pitting, door fibrosering als reactie op de verhoogde eiwitconcentratie in het interstitiële vocht. Eindstadium: elephantiasis . Symptomen: georganiseerd oedeem, bloktenen (vierkante contour), tethering ( Stemmer's sign , niet mogelijk om aan de tenen (basis dig II of III) een huidplooi op te pakken),...Anamnese en lichamelijk onderzoek:Anamnese: type en aard van klachten, wijze en tijdstip ontstaan en beloop, invloed zwaartekracht, relatie met inspanning, familieanamnese, voorgeschiedenis en co-morbiditeit, functionele beperkingen, voorgaande therapieën.
Lymfscintigrafie is geïndiceerd bij:- oedeem op jonge leeftijd - recidiverende erysipelas/cellulitis - discrepantie tussen trauma en persisterende zwelling - discrepantie tussen subjectieve klachten van patiënt en objectieve zwelling van extremiteit - als veneuze pathologie is uitgesloten en diagnose lymfoedeem op basis van kliniek (nog) niet te stellen is - chronisch therapieresistent beenulcus en ernstige chronisch veneuze insuffi
Behandeling:Doel van de behandeling is het reduceren van of het niet doen toenemen van oedeem, het verbeteren van de functionaliteit van de extremiteit, en het voorkomen van complicaties zoals infectie (wondjes voorkomen en goed verzorgen, antibiotica geven bij eerste tekenen van infectie).
Chirurgische therapie:heeft vooral positie in de behandeling van post-oncologische (secundaire) lymfoedemen met destructie van klierstations en hoofdlymfvaten. -
Reductiechirurgie:geeft mechanische verlichting en bestaat uit weefselexcisie en/of lymfo-liposuctie. -
Microchirurgie:lymfatico-veneuze shunts en lymfvatinterpositie, wordt mondiaal op geringe schaal toegepast.
Veel goede informatie over lymfoedeem voor arts en patiënt is te vinden op www.lymfoedeem.nl .
Via deze site zijn ook de adressen te vinden van hulpverleners die manule lymfdrainage kunnen toepassen.
Referenties

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ltxt/Lymphoedema.htm

---
Purpura (D69.2)
DD: trombocytopenie
idiopatische trombocytopenische purpura
trombotische trombocytopenische purpura
DIC (diffuse intravasale stolling)
verworven trombocytopeniën (geneesmiddelen)

Samenvatting: Purpura is niet wegdrukbare roodheid, berustend op erytrocyten extravasatie . Het kan ontstaan bij lekkage of beschadiging van capillairen, kwetsbare capillairen (ouderen, corticosteroïdgebruik, bindweefselzwakte), trauma van de huid, maar ook bij patiënten met een verhoogde bloedingsneiging (bloedverdunners, trombocytopenie). Onderscheiden worden puntbloedingen ( petechieën ), grote oppervlakkige bloedingen ( ecchymosen ), en purpura nno . Een hematoom is een dieper gelokaliseerde bloeding...Therapie:niet elastisch compressie verband of aangemeten elastische kousen.
R/ Venoruton (hydroxy-ethylrutoside) 2-3 dd 1 tab à 500 mg gedurende minimaal 2 weken.
Venoruton vermindert de capillaire permeabiliteit.
Verkrijgbaar zonder recept.
Wordt niet vergoed.
ACUTE PURPURA Purpura of petechieën t.g.v. plotselinge intravasculaire drukverhoging.
B.v.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/purpura.htm

---
Purpura (D69.2)
DD: trombocytopenie
idiopatische trombocytopenische purpura
trombotische trombocytopenische purpura
DIC (diffuse intravasale stolling)
verworven trombocytopeniën (geneesmiddelen)

Samenvatting: Purpura is niet wegdrukbare roodheid, berustend op erytrocyten extravasatie . Het kan ontstaan bij lekkage of beschadiging van capillairen, kwetsbare capillairen (ouderen, corticosteroïdgebruik, bindweefselzwakte), trauma van de huid, maar ook bij patiënten met een verhoogde bloedingsneiging (bloedverdunners, trombocytopenie). Onderscheiden worden puntbloedingen ( petechieën ), grote oppervlakkige bloedingen ( ecchymosen ), en purpura nno . Een hematoom is een dieper gelokaliseerde bloeding...Therapie:niet elastisch compressie verband of aangemeten elastische kousen.
R/ Venoruton (hydroxy-ethylrutoside) 2-3 dd 1 tab à 500 mg gedurende minimaal 2 weken.
Venoruton vermindert de capillaire permeabiliteit.
Verkrijgbaar zonder recept.
Wordt niet vergoed.
ACUTE PURPURA Purpura of petechieën t.g.v. plotselinge intravasculaire drukverhoging.
B.v.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/purpura.htm

---
Purpura (D69.2)
DD: trombocytopenie
idiopatische trombocytopenische purpura
trombotische trombocytopenische purpura
DIC (diffuse intravasale stolling)
verworven trombocytopeniën (geneesmiddelen)

Samenvatting: Purpura is niet wegdrukbare roodheid, berustend op erytrocyten extravasatie . Het kan ontstaan bij lekkage of beschadiging van capillairen, kwetsbare capillairen (ouderen, corticosteroïdgebruik, bindweefselzwakte), trauma van de huid, maar ook bij patiënten met een verhoogde bloedingsneiging (bloedverdunners, trombocytopenie). Onderscheiden worden puntbloedingen ( petechieën ), grote oppervlakkige bloedingen ( ecchymosen ), en purpura nno . Een hematoom is een dieper gelokaliseerde bloeding...Therapie:niet elastisch compressie verband of aangemeten elastische kousen.
R/ Venoruton (hydroxy-ethylrutoside) 2-3 dd 1 tab à 500 mg gedurende minimaal 2 weken.
Venoruton vermindert de capillaire permeabiliteit.
Verkrijgbaar zonder recept.
Wordt niet vergoed.
ACUTE PURPURA Purpura of petechieën t.g.v. plotselinge intravasculaire drukverhoging.
B.v.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/purpura.htm

---
Syfilis (Syphilis, lues) (SOA) (A53.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Syfilis (syphilis, lues) is een SOA, een sexueel overdraagbare infectie met Treponema pallidum . Syphilis was op zijn retour in de jaren van de AIDS epidemie, maar is nu weer helemaal terug. Door de introductie van de anti-retrovirale geneesmiddelen is HIV geen dodelijke ziekte meer maar een chronische aandoening. In de risicogroepen (met name homosexuele mannen) wordt hierdoor het veilig vrijen minder serieus genomen, met als gevolg dat het aantal syfilis-gevallen (en ook de andere SOA's) weer...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/stxt/SOA-syphilis-lues.htm

---
Syfilis (Syphilis, lues) (SOA) (A53.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Syfilis (syphilis, lues) is een SOA, een sexueel overdraagbare infectie met Treponema pallidum . Syphilis was op zijn retour in de jaren van de AIDS epidemie, maar is nu weer helemaal terug. Door de introductie van de anti-retrovirale geneesmiddelen is HIV geen dodelijke ziekte meer maar een chronische aandoening. In de risicogroepen (met name homosexuele mannen) wordt hierdoor het veilig vrijen minder serieus genomen, met als gevolg dat het aantal syfilis-gevallen (en ook de andere SOA's) weer...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/stxt/SOA-syphilis-lues.htm

---
Syfilis (Syphilis, lues) (SOA) (A53.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Syfilis (syphilis, lues) is een SOA, een sexueel overdraagbare infectie met Treponema pallidum . Syphilis was op zijn retour in de jaren van de AIDS epidemie, maar is nu weer helemaal terug. Door de introductie van de anti-retrovirale geneesmiddelen is HIV geen dodelijke ziekte meer maar een chronische aandoening. In de risicogroepen (met name homosexuele mannen) wordt hierdoor het veilig vrijen minder serieus genomen, met als gevolg dat het aantal syfilis-gevallen (en ook de andere SOA's) weer...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/stxt/SOA-syphilis-lues.htm

---
Herpes genitalis (genitale herpes, herpes simplex genitalis) (A60.0)
DD: syphilis
overige genitale ulcera: ulcus molle
chancroid (Haemophilus ducreyi)
banaal ulcus (vaak streptokokken, ook mycobacteriën)
granuloma inguinale (Donovania granulomatis)

Samenvatting: Herpes genitalis is een sexueel overdraagbare aandoening ( SOA ) veroorzaakt door herpes simplex type II of I. In Nederland wordt herpes genitalis meestal veroorzaakt door HSV2. De incubatietijd bij primo-infectie is 2-12 dagen. De diagnose wordt gesteld op het klinisch beeld (gegroepeerde vesikels, irritatie, branderigheid, pijn, soms koorts, lymfangitis) en zonodig bevestigd door direct microscopisch onderzoek ( Tzanck test ) of een PCR (blaasjesvocht, uitstrijk ulcusbodem). Voor een direct...Therapie:Symptomatisch, meestal is er geen therapie nodig.
Analgetica, rust, indrogen bevorderen en secundaire infecties voorkomen.
De pijn en jeuk bij herpes vulvo-vaginitis kan verlicht worden door warme zitbaden.
Het vroegtijdig starten van antivirale therapie vermindert de klachten, genezingsduur en besmettelijkheid enigszins maar heeft geen effect op de recidiefkans.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/htxt/herpes-simplex-genitalis.htm

---
Herpes genitalis (genitale herpes, herpes simplex genitalis) (A60.0)
DD: syphilis
overige genitale ulcera: ulcus molle
chancroid (Haemophilus ducreyi)
banaal ulcus (vaak streptokokken, ook mycobacteriën)
granuloma inguinale (Donovania granulomatis)

Samenvatting: Herpes genitalis is een sexueel overdraagbare aandoening ( SOA ) veroorzaakt door herpes simplex type II of I. In Nederland wordt herpes genitalis meestal veroorzaakt door HSV2. De incubatietijd bij primo-infectie is 2-12 dagen. De diagnose wordt gesteld op het klinisch beeld (gegroepeerde vesikels, irritatie, branderigheid, pijn, soms koorts, lymfangitis) en zonodig bevestigd door direct microscopisch onderzoek ( Tzanck test ) of een PCR (blaasjesvocht, uitstrijk ulcusbodem). Voor een direct...Therapie:Symptomatisch, meestal is er geen therapie nodig.
Analgetica, rust, indrogen bevorderen en secundaire infecties voorkomen.
De pijn en jeuk bij herpes vulvo-vaginitis kan verlicht worden door warme zitbaden.
Het vroegtijdig starten van antivirale therapie vermindert de klachten, genezingsduur en besmettelijkheid enigszins maar heeft geen effect op de recidiefkans.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/htxt/herpes-simplex-genitalis.htm

---
Condylomata acuminata (genitale wratten) (A63.0)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Condylomata acuminata (condyloma, condylomen, genitale wratten) zijn huidkleurige, rozerode of bruine verruceuze-papillomateuze (soms filliforme) afwijkingen op slijmvliezen of op de overgang huid-slijmvlies, veroorzaakt door humaan papillomavirus (HPV, meer dan 15 types, waarvan sommige (16, 18, 33) geassocieerd zijn met intraepitheliale neoplasieën ). De exofytische condylomata worden meestal veroorzaakt door HPV-type 6 of 11, en deze zijn niet geassocieerd met neoplasie. Bij...Diagnostiek:Inspectie anogenitale regio, ook vagina en cervix inspecteren, zonodig aanstippen met 5% azijnzuur oplossing voor beter beeld, en atypische vormen biopteren.
Bij mannen niet verwarren met pearly penile papules.
SOA-onderzoek naar overige SOA (bij 7-32% aanwezig) is logisch.

Therapie:R/ Condyline (podofyllotoxine) applicatievloeistof 5 mg/ml, 3.5 ml, 2 dd gedurende 3 opeenvolgende dagen aan te brengen door de patiënt zelf volgens instructies.
Zonodig dit schema van 3 dagen per week nog 5 x herhalen.
R/ Wartec (podofyllotoxine) crème 1.5 mg/g, 5 g, 2 dd gedurende 3 opeenvolgende dagen aan te brengen door de patiënt zelf volgens instructies.

Behandelingen door arts:cryotherapie (Cryac). elektrocoagulatie, verwijderen met lis. etsen (trichloorazijnzuur), of excisie (slijmvliezen verdoven met menthol/phenol/cocaïne).
CO2 laser.
Ook wordt er geëxperimenteerd met ALA-PDT en combinaties van ALA-PDT en laser ablatie.
In China wordt een traditioneel Chinese medicine product gebruikt, genaamd paiteling (bevat o.a.

Preventie / vaccinatie tegen HPV:Infectie met de verschillende HPV typen kan worden voorkomen door condooms te gebruiken bij sexueel contact, maar dat biedt geen 100% bescherming.
Veel effectiever is het op jonge leeftijd vaccineren tegen HPV infecties van zowel meisjes als jongens.
Hiermee kan veel leed op latere leeftijd worden voorkomen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ctxt/condylomata-acuminata.htm

---
Condylomata acuminata (genitale wratten) (A63.0)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Condylomata acuminata (condyloma, condylomen, genitale wratten) zijn huidkleurige, rozerode of bruine verruceuze-papillomateuze (soms filliforme) afwijkingen op slijmvliezen of op de overgang huid-slijmvlies, veroorzaakt door humaan papillomavirus (HPV, meer dan 15 types, waarvan sommige (16, 18, 33) geassocieerd zijn met intraepitheliale neoplasieën ). De exofytische condylomata worden meestal veroorzaakt door HPV-type 6 of 11, en deze zijn niet geassocieerd met neoplasie. Bij...Diagnostiek:Inspectie anogenitale regio, ook vagina en cervix inspecteren, zonodig aanstippen met 5% azijnzuur oplossing voor beter beeld, en atypische vormen biopteren.
Bij mannen niet verwarren met pearly penile papules.
SOA-onderzoek naar overige SOA (bij 7-32% aanwezig) is logisch.

Therapie:R/ Condyline (podofyllotoxine) applicatievloeistof 5 mg/ml, 3.5 ml, 2 dd gedurende 3 opeenvolgende dagen aan te brengen door de patiënt zelf volgens instructies.
Zonodig dit schema van 3 dagen per week nog 5 x herhalen.
R/ Wartec (podofyllotoxine) crème 1.5 mg/g, 5 g, 2 dd gedurende 3 opeenvolgende dagen aan te brengen door de patiënt zelf volgens instructies.

Behandelingen door arts:cryotherapie (Cryac). elektrocoagulatie, verwijderen met lis. etsen (trichloorazijnzuur), of excisie (slijmvliezen verdoven met menthol/phenol/cocaïne).
CO2 laser.
Ook wordt er geëxperimenteerd met ALA-PDT en combinaties van ALA-PDT en laser ablatie.
In China wordt een traditioneel Chinese medicine product gebruikt, genaamd paiteling (bevat o.a.

Preventie / vaccinatie tegen HPV:Infectie met de verschillende HPV typen kan worden voorkomen door condooms te gebruiken bij sexueel contact, maar dat biedt geen 100% bescherming.
Veel effectiever is het op jonge leeftijd vaccineren tegen HPV infecties van zowel meisjes als jongens.
Hiermee kan veel leed op latere leeftijd worden voorkomen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ctxt/condylomata-acuminata.htm

---
Condylomata acuminata (genitale wratten) (A63.0)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Condylomata acuminata (condyloma, condylomen, genitale wratten) zijn huidkleurige, rozerode of bruine verruceuze-papillomateuze (soms filliforme) afwijkingen op slijmvliezen of op de overgang huid-slijmvlies, veroorzaakt door humaan papillomavirus (HPV, meer dan 15 types, waarvan sommige (16, 18, 33) geassocieerd zijn met intraepitheliale neoplasieën ). De exofytische condylomata worden meestal veroorzaakt door HPV-type 6 of 11, en deze zijn niet geassocieerd met neoplasie. Bij...Diagnostiek:Inspectie anogenitale regio, ook vagina en cervix inspecteren, zonodig aanstippen met 5% azijnzuur oplossing voor beter beeld, en atypische vormen biopteren.
Bij mannen niet verwarren met pearly penile papules.
SOA-onderzoek naar overige SOA (bij 7-32% aanwezig) is logisch.

Therapie:R/ Condyline (podofyllotoxine) applicatievloeistof 5 mg/ml, 3.5 ml, 2 dd gedurende 3 opeenvolgende dagen aan te brengen door de patiënt zelf volgens instructies.
Zonodig dit schema van 3 dagen per week nog 5 x herhalen.
R/ Wartec (podofyllotoxine) crème 1.5 mg/g, 5 g, 2 dd gedurende 3 opeenvolgende dagen aan te brengen door de patiënt zelf volgens instructies.

Behandelingen door arts:cryotherapie (Cryac). elektrocoagulatie, verwijderen met lis. etsen (trichloorazijnzuur), of excisie (slijmvliezen verdoven met menthol/phenol/cocaïne).
CO2 laser.
Ook wordt er geëxperimenteerd met ALA-PDT en combinaties van ALA-PDT en laser ablatie.
In China wordt een traditioneel Chinese medicine product gebruikt, genaamd paiteling (bevat o.a.

Preventie / vaccinatie tegen HPV:Infectie met de verschillende HPV typen kan worden voorkomen door condooms te gebruiken bij sexueel contact, maar dat biedt geen 100% bescherming.
Veel effectiever is het op jonge leeftijd vaccineren tegen HPV infecties van zowel meisjes als jongens.
Hiermee kan veel leed op latere leeftijd worden voorkomen.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ctxt/condylomata-acuminata.htm

---
Balanitis (N48.1)
DD: banale infectie
mycose (Candida)
eczeem nno
orthoergisch eczeem
perifocaal/coccogeen eczeem

Samenvatting: Balanitis is een verzamelnaam van een aantal erythemateuze al of niet erosieve inflammatoire laesies van het slijmvlies van de glans penis.Diagnostiek:Kweek (Gram en kweek), KOH-preparaat.
Chlamydiaserologie bij verdenking op balanitis circinata.
Zonodig contactallergologisch onderzoek.
Histopathologisch onderzoek kan nodig zijn (zie DD).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/btxt/Balanitis.htm

---
Balanitis (N48.1)
DD: banale infectie
mycose (Candida)
eczeem nno
orthoergisch eczeem
perifocaal/coccogeen eczeem

Samenvatting: Balanitis is een verzamelnaam van een aantal erythemateuze al of niet erosieve inflammatoire laesies van het slijmvlies van de glans penis.Diagnostiek:Kweek (Gram en kweek), KOH-preparaat.
Chlamydiaserologie bij verdenking op balanitis circinata.
Zonodig contactallergologisch onderzoek.
Histopathologisch onderzoek kan nodig zijn (zie DD).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/btxt/Balanitis.htm

---
Balanitis (N48.1)
DD: banale infectie
mycose (Candida)
eczeem nno
orthoergisch eczeem
perifocaal/coccogeen eczeem

Samenvatting: Balanitis is een verzamelnaam van een aantal erythemateuze al of niet erosieve inflammatoire laesies van het slijmvlies van de glans penis.Diagnostiek:Kweek (Gram en kweek), KOH-preparaat.
Chlamydiaserologie bij verdenking op balanitis circinata.
Zonodig contactallergologisch onderzoek.
Histopathologisch onderzoek kan nodig zijn (zie DD).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/btxt/Balanitis.htm

---
Lichen sclerosus (lichen sclerosis et atrophicans, LSEAV) (L90.0)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Bij lichen sclerosus ontstaan witte sclerotische laesies op de huid, soms daarin erythemateuze gedeelten, purpura, bullae, erosies, of ulceraties. Histologisch gekenmerkt door sclerose in de dermis (homogenisatie van het collageen), een lymfocytair infiltraat in vroege laesies, hyperkeratose, en atrofie van de overliggende epidermis. De epidermis is niet altijd atrofisch, daarom is de oude naam met 'et atrophicans' er in vervallen en spreekt men nu alleen nog van lichen sclerosus. Het komt...Therapie:R/ corticosteroïden locaal (klasse 3 of 2).
Bij heftige jeuk lidocaïne 5% toevoegen.
R/ Neotigason (acitretine) 1 dd 10-30 mg.
R/ Plaquenil (hydroxychloroquine) 1 dd 200 mg.
R/ methotrexaat 7.5-20 mg per week.
R/ fumaarzuur.
R/ UVB, PUVA, to-PUVA, UVA-1.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ltxt/LichenSclerosus.htm

---
Lichen sclerosus (lichen sclerosis et atrophicans, LSEAV) (L90.0)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Bij lichen sclerosus ontstaan witte sclerotische laesies op de huid, soms daarin erythemateuze gedeelten, purpura, bullae, erosies, of ulceraties. Histologisch gekenmerkt door sclerose in de dermis (homogenisatie van het collageen), een lymfocytair infiltraat in vroege laesies, hyperkeratose, en atrofie van de overliggende epidermis. De epidermis is niet altijd atrofisch, daarom is de oude naam met 'et atrophicans' er in vervallen en spreekt men nu alleen nog van lichen sclerosus. Het komt...Therapie:R/ corticosteroïden locaal (klasse 3 of 2).
Bij heftige jeuk lidocaïne 5% toevoegen.
R/ Neotigason (acitretine) 1 dd 10-30 mg.
R/ Plaquenil (hydroxychloroquine) 1 dd 200 mg.
R/ methotrexaat 7.5-20 mg per week.
R/ fumaarzuur.
R/ UVB, PUVA, to-PUVA, UVA-1.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ltxt/LichenSclerosus.htm

---
Lichen sclerosus (lichen sclerosis et atrophicans, LSEAV) (L90.0)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Bij lichen sclerosus ontstaan witte sclerotische laesies op de huid, soms daarin erythemateuze gedeelten, purpura, bullae, erosies, of ulceraties. Histologisch gekenmerkt door sclerose in de dermis (homogenisatie van het collageen), een lymfocytair infiltraat in vroege laesies, hyperkeratose, en atrofie van de overliggende epidermis. De epidermis is niet altijd atrofisch, daarom is de oude naam met 'et atrophicans' er in vervallen en spreekt men nu alleen nog van lichen sclerosus. Het komt...Therapie:R/ corticosteroïden locaal (klasse 3 of 2).
Bij heftige jeuk lidocaïne 5% toevoegen.
R/ Neotigason (acitretine) 1 dd 10-30 mg.
R/ Plaquenil (hydroxychloroquine) 1 dd 200 mg.
R/ methotrexaat 7.5-20 mg per week.
R/ fumaarzuur.
R/ UVB, PUVA, to-PUVA, UVA-1.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ltxt/LichenSclerosus.htm

---
Pearly penile papules (hirsuties papillaris penis) (N48.8)
DD: condyloma acuminata (genitale wratten)
molluscum contagiosum
ectopische talgklieren
lichen nitidus . Condylomen zijn niet zo uniform in grootte en vorm en rangschikking als de pearly penile papules. Ectopische talgklieren zitten meer op de penis schacht. De papeltjes van lichen nitidus kunnen genitaal voorkomen maar zijn meer afgeplat en niet beperkt tot de basis van de glans penis

Samenvatting: Pearly penile papules (synoniemen: PPP, P3, hirsuties papillaris penis , parelketting, string of perls, corona divina) zijn kleine 1-2 mm grote huidkleurige tot witte papeltjes die in een krans rond de basis van de glans penis zitten. Het is een fysiologisch verschijnsel dat bij circa 20-30% van de mannen voorkomt. Het wordt iets vaker gezien bij een donker huidtype en bij onbesneden mannen. Het zijn er enkele tot honderden, keurig regelmatig op een rij gerangschikt aan de basis van de eikel....PA:Histologisch zijn pearly penile papules benigne angiofibromen .
In de dermis zijn er vele dunwandige verwijde capillairen omgeven door proliferatie van fibroblasten, soms ook concentrische fibrose rond de adnexen.

Therapie:Geen.
Uitleggen aan de patiënt dat dit normaal is, geen geslachtsziekte, en dat er niets aan hoeft te gebeuren.
Desondanks zijn er toch patiënten die gebukt gaan onder de aanwezigheid van deze aandoening en om verwijdering vragen.
Dit is wel mogelijk maar het zal wel littekens achterlaten.
De opties zijn: Laser chirurgie met CO2-laser of fractional CO2-laser.
PLEXR behandeling.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/PearlyPenilePapules.htm

---
Pearly penile papules (hirsuties papillaris penis) (N48.8)
DD: condyloma acuminata (genitale wratten)
molluscum contagiosum
ectopische talgklieren
lichen nitidus . Condylomen zijn niet zo uniform in grootte en vorm en rangschikking als de pearly penile papules. Ectopische talgklieren zitten meer op de penis schacht. De papeltjes van lichen nitidus kunnen genitaal voorkomen maar zijn meer afgeplat en niet beperkt tot de basis van de glans penis

Samenvatting: Pearly penile papules (synoniemen: PPP, P3, hirsuties papillaris penis , parelketting, string of perls, corona divina) zijn kleine 1-2 mm grote huidkleurige tot witte papeltjes die in een krans rond de basis van de glans penis zitten. Het is een fysiologisch verschijnsel dat bij circa 20-30% van de mannen voorkomt. Het wordt iets vaker gezien bij een donker huidtype en bij onbesneden mannen. Het zijn er enkele tot honderden, keurig regelmatig op een rij gerangschikt aan de basis van de eikel....PA:Histologisch zijn pearly penile papules benigne angiofibromen .
In de dermis zijn er vele dunwandige verwijde capillairen omgeven door proliferatie van fibroblasten, soms ook concentrische fibrose rond de adnexen.

Therapie:Geen.
Uitleggen aan de patiënt dat dit normaal is, geen geslachtsziekte, en dat er niets aan hoeft te gebeuren.
Desondanks zijn er toch patiënten die gebukt gaan onder de aanwezigheid van deze aandoening en om verwijdering vragen.
Dit is wel mogelijk maar het zal wel littekens achterlaten.
De opties zijn: Laser chirurgie met CO2-laser of fractional CO2-laser.
PLEXR behandeling.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/PearlyPenilePapules.htm

---
Pearly penile papules (hirsuties papillaris penis) (N48.8)
DD: condyloma acuminata (genitale wratten)
molluscum contagiosum
ectopische talgklieren
lichen nitidus . Condylomen zijn niet zo uniform in grootte en vorm en rangschikking als de pearly penile papules. Ectopische talgklieren zitten meer op de penis schacht. De papeltjes van lichen nitidus kunnen genitaal voorkomen maar zijn meer afgeplat en niet beperkt tot de basis van de glans penis

Samenvatting: Pearly penile papules (synoniemen: PPP, P3, hirsuties papillaris penis , parelketting, string of perls, corona divina) zijn kleine 1-2 mm grote huidkleurige tot witte papeltjes die in een krans rond de basis van de glans penis zitten. Het is een fysiologisch verschijnsel dat bij circa 20-30% van de mannen voorkomt. Het wordt iets vaker gezien bij een donker huidtype en bij onbesneden mannen. Het zijn er enkele tot honderden, keurig regelmatig op een rij gerangschikt aan de basis van de eikel....PA:Histologisch zijn pearly penile papules benigne angiofibromen .
In de dermis zijn er vele dunwandige verwijde capillairen omgeven door proliferatie van fibroblasten, soms ook concentrische fibrose rond de adnexen.

Therapie:Geen.
Uitleggen aan de patiënt dat dit normaal is, geen geslachtsziekte, en dat er niets aan hoeft te gebeuren.
Desondanks zijn er toch patiënten die gebukt gaan onder de aanwezigheid van deze aandoening en om verwijdering vragen.
Dit is wel mogelijk maar het zal wel littekens achterlaten.
De opties zijn: Laser chirurgie met CO2-laser of fractional CO2-laser.
PLEXR behandeling.

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/PearlyPenilePapules.htm

---
Lupus erythematodes (lupus erythematosus, LE, SLE, systemische lupus erythematosus) (M32.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Lupus erythematodes (de internationale, meer gebruikte term is: lupus erythematosus ), vaak afgekort als LE of SLE (systemische lupus erythematosus) is een auto-immuunziekte waarbij de huid en allerlei interne organen aangedaan kunnen zijn. De ziekte werd in 1828 voor het eerst beschreven door de Franse dermatoloog Biett. LE wordt ook wel gerekend tot de reumatologische aandoeningen. Als alleen de huid is aangedaan wordt het cutane LE genoemd. Als diverse organen zijn aangedaan wordt het...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ltxt/LupusErythematodes.htm

---
Lupus erythematodes (lupus erythematosus, LE, SLE, systemische lupus erythematosus) (M32.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Lupus erythematodes (de internationale, meer gebruikte term is: lupus erythematosus ), vaak afgekort als LE of SLE (systemische lupus erythematosus) is een auto-immuunziekte waarbij de huid en allerlei interne organen aangedaan kunnen zijn. De ziekte werd in 1828 voor het eerst beschreven door de Franse dermatoloog Biett. LE wordt ook wel gerekend tot de reumatologische aandoeningen. Als alleen de huid is aangedaan wordt het cutane LE genoemd. Als diverse organen zijn aangedaan wordt het...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ltxt/LupusErythematodes.htm

---
Lupus erythematodes (lupus erythematosus, LE, SLE, systemische lupus erythematosus) (M32.9)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Lupus erythematodes (de internationale, meer gebruikte term is: lupus erythematosus ), vaak afgekort als LE of SLE (systemische lupus erythematosus) is een auto-immuunziekte waarbij de huid en allerlei interne organen aangedaan kunnen zijn. De ziekte werd in 1828 voor het eerst beschreven door de Franse dermatoloog Biett. LE wordt ook wel gerekend tot de reumatologische aandoeningen. Als alleen de huid is aangedaan wordt het cutane LE genoemd. Als diverse organen zijn aangedaan wordt het...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ltxt/LupusErythematodes.htm

---
Dermatomyositis, polymyositis en inclusion body myositis (M33.1)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Dermatomyositis (DM), polymyositis (PM) en sporadische ‘inclusion body’-myositis (sIBM), ook wel idiopathische inflammatoire myopathieën of idiopathische myositiden genoemd, vormen een heterogene groep van ontstekingen van dwarsgestreepte spieren die meestal leiden tot krachtsverlies. De incidentie van de inflammatoire myopathieën is ca 2.5-7.8 per 100.000, daarbinnen is de klassieke dermatomyositis het meest frequent (1-6:100.000). Het komt vaker voor bij vrouwen (2:1) en bij donkere huid. De...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/dtxt/Dermatomyositis.htm

---
Dermatomyositis, polymyositis en inclusion body myositis (M33.1)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Dermatomyositis (DM), polymyositis (PM) en sporadische ‘inclusion body’-myositis (sIBM), ook wel idiopathische inflammatoire myopathieën of idiopathische myositiden genoemd, vormen een heterogene groep van ontstekingen van dwarsgestreepte spieren die meestal leiden tot krachtsverlies. De incidentie van de inflammatoire myopathieën is ca 2.5-7.8 per 100.000, daarbinnen is de klassieke dermatomyositis het meest frequent (1-6:100.000). Het komt vaker voor bij vrouwen (2:1) en bij donkere huid. De...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/dtxt/Dermatomyositis.htm

---
Dermatomyositis, polymyositis en inclusion body myositis (M33.1)
DD: (geen DD vermeld)
Samenvatting: Dermatomyositis (DM), polymyositis (PM) en sporadische ‘inclusion body’-myositis (sIBM), ook wel idiopathische inflammatoire myopathieën of idiopathische myositiden genoemd, vormen een heterogene groep van ontstekingen van dwarsgestreepte spieren die meestal leiden tot krachtsverlies. De incidentie van de inflammatoire myopathieën is ca 2.5-7.8 per 100.000, daarbinnen is de klassieke dermatomyositis het meest frequent (1-6:100.000). Het komt vaker voor bij vrouwen (2:1) en bij donkere huid. De...
Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/dtxt/Dermatomyositis.htm

---
Granuloma annulare (L92.0)
DD: mycose (ringworm)
lichen planus
necrobiosis lipoidica
borderline lepra
erythema elevatum diutinum

Samenvatting: Granuloma annulare is een granulomateuze ontsteking waarbij annulaire laesies ontstaan met een verheven erythemateuze rand, centraal genezend, geen schilfering of jeuk. Vooral op hand- en voetruggen, vingers, tenen, armen (ellebogen), rond gewrichten. Het kan ook voorkomen op de handpalmen (zeldzaam). Ontstaat vaak op jonge leeftijd, vaker bij vrouwen. De oorzaak is onbekend. Geassocieerd met diabetes (komt significant vaker voor bij diabetici, maar diabetes komt niet significant vaker voor bij...Varianten:erythemateuze vorm (aanvankelijk vlak, later papuleus), plaquevorm (dd necrobiosis lipoidica , elastolytic giant cell granuloma ), subcutane vorm, vooral rond gewrichten (dd: reuma noduli), perforerende vorm (acrale granulomen, met ulceratie), en de gedissemineerde vorm .
Diagnostiek:in niet-typische gevallen een biopt; eventueel glucose in urine of bloed.
PA:De epidermis is normaal.
In de dermis focale degeneratie van collageen met een reactieve ontsteking en fibrose.
Soms meerkernige reuscellen.
In de dermis een superficieel en diep perivasculair en interstitieel gelegen ontstekingsinfiltraat.
Dit infiltraat is samengesteld uit histiocyten, lymfocyten en plasmacellen.

Therapie:Behandelen met sterke corticosteroïden of cryotherapie (oppervlakkig bevriezen met vloeibare stikstof of chloorethylspray).
Soms verdwijnt het spontaan na biopsie voor diagnostiek.
Daarom wordt ook 'scarificatietherapie' (krassen, prikken, biopteren) toegepast.
Ook PUVA en UVA-1 is mogelijk.
R/ Dermovate lokaal, onder occlusieve folies of hydrocolloïden .

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/gtxt/GranulomaAnnulare.htm

---
Granuloma annulare (L92.0)
DD: mycose (ringworm)
lichen planus
necrobiosis lipoidica
borderline lepra
erythema elevatum diutinum

Samenvatting: Granuloma annulare is een granulomateuze ontsteking waarbij annulaire laesies ontstaan met een verheven erythemateuze rand, centraal genezend, geen schilfering of jeuk. Vooral op hand- en voetruggen, vingers, tenen, armen (ellebogen), rond gewrichten. Het kan ook voorkomen op de handpalmen (zeldzaam). Ontstaat vaak op jonge leeftijd, vaker bij vrouwen. De oorzaak is onbekend. Geassocieerd met diabetes (komt significant vaker voor bij diabetici, maar diabetes komt niet significant vaker voor bij...Varianten:erythemateuze vorm (aanvankelijk vlak, later papuleus), plaquevorm (dd necrobiosis lipoidica , elastolytic giant cell granuloma ), subcutane vorm, vooral rond gewrichten (dd: reuma noduli), perforerende vorm (acrale granulomen, met ulceratie), en de gedissemineerde vorm .
Diagnostiek:in niet-typische gevallen een biopt; eventueel glucose in urine of bloed.
PA:De epidermis is normaal.
In de dermis focale degeneratie van collageen met een reactieve ontsteking en fibrose.
Soms meerkernige reuscellen.
In de dermis een superficieel en diep perivasculair en interstitieel gelegen ontstekingsinfiltraat.
Dit infiltraat is samengesteld uit histiocyten, lymfocyten en plasmacellen.

Therapie:Behandelen met sterke corticosteroïden of cryotherapie (oppervlakkig bevriezen met vloeibare stikstof of chloorethylspray).
Soms verdwijnt het spontaan na biopsie voor diagnostiek.
Daarom wordt ook 'scarificatietherapie' (krassen, prikken, biopteren) toegepast.
Ook PUVA en UVA-1 is mogelijk.
R/ Dermovate lokaal, onder occlusieve folies of hydrocolloïden .

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/gtxt/GranulomaAnnulare.htm

---
Granuloma annulare (L92.0)
DD: mycose (ringworm)
lichen planus
necrobiosis lipoidica
borderline lepra
erythema elevatum diutinum

Samenvatting: Granuloma annulare is een granulomateuze ontsteking waarbij annulaire laesies ontstaan met een verheven erythemateuze rand, centraal genezend, geen schilfering of jeuk. Vooral op hand- en voetruggen, vingers, tenen, armen (ellebogen), rond gewrichten. Het kan ook voorkomen op de handpalmen (zeldzaam). Ontstaat vaak op jonge leeftijd, vaker bij vrouwen. De oorzaak is onbekend. Geassocieerd met diabetes (komt significant vaker voor bij diabetici, maar diabetes komt niet significant vaker voor bij...Varianten:erythemateuze vorm (aanvankelijk vlak, later papuleus), plaquevorm (dd necrobiosis lipoidica , elastolytic giant cell granuloma ), subcutane vorm, vooral rond gewrichten (dd: reuma noduli), perforerende vorm (acrale granulomen, met ulceratie), en de gedissemineerde vorm .
Diagnostiek:in niet-typische gevallen een biopt; eventueel glucose in urine of bloed.
PA:De epidermis is normaal.
In de dermis focale degeneratie van collageen met een reactieve ontsteking en fibrose.
Soms meerkernige reuscellen.
In de dermis een superficieel en diep perivasculair en interstitieel gelegen ontstekingsinfiltraat.
Dit infiltraat is samengesteld uit histiocyten, lymfocyten en plasmacellen.

Therapie:Behandelen met sterke corticosteroïden of cryotherapie (oppervlakkig bevriezen met vloeibare stikstof of chloorethylspray).
Soms verdwijnt het spontaan na biopsie voor diagnostiek.
Daarom wordt ook 'scarificatietherapie' (krassen, prikken, biopteren) toegepast.
Ook PUVA en UVA-1 is mogelijk.
R/ Dermovate lokaal, onder occlusieve folies of hydrocolloïden .

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/gtxt/GranulomaAnnulare.htm

---
Necrobiosis lipoidica (diabeticorum) (L92.1)
DD: granuloma annulare (minder atrofie en teleangiëctasieën, zit m.n op distale extremiteiten)
sarcoidose
necrobiotisch xanthogranuloma (zeldzaam, zit m.n peri-orbitaal en romp, is geassocieerd met paraproteïnemie)
xanthomen
reuma noduli (geen atrofie)

Samenvatting: Necrobiosis lipoidica is een granulomateuze ontsteking , meestal aan de onderbenen, vaak pretibiaal, geassocieerd met diabetes (11%). Histologisch moeilijk van granuloma annulare te onderscheiden, maar klinisch ziet het er anders uit. In het klassieke geval ontstaan er gelige tot geelbruine plaques, met centraal atrofie en teleangiëctasiën. De rand kan erythemateus zijn, vooral wanneer de ontsteking nog actief, uitbreidend is. Begint als 1-3 mm grote scherp begrensde rood-bruine papels of...Histologie:(biopt uit palpabele inflammatoire rand): normale of atrofische epidermis, grote gebieden met necrobiosis (collageendegradatie) in de dermis omgeven door een randzone van histiocyten (macrofagen, soms reuscellen) en lymfocyten (gepallisadeerde granulomen).
Ook plasmacellen komen voor (in tegenstelling tot granuloma annulare).

Therapie:Behandeling is moeizaam, en er bestaat weinig evidence voor de genoemde therapieën.
De effectiviteit van corticosteroïden lokaal, intralesionaal of systemisch is redelijk goed onderbouwd.
Indien dat onvoldoende effectief is of teveel bijwerkingen geeft, lijkt PUVA therapie de volgende stap (topicale PUVA of systemische PUVA met lokale belichting).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ntxt/NecrobiosisLipoidica.htm

---
Necrobiosis lipoidica (diabeticorum) (L92.1)
DD: granuloma annulare (minder atrofie en teleangiëctasieën, zit m.n op distale extremiteiten)
sarcoidose
necrobiotisch xanthogranuloma (zeldzaam, zit m.n peri-orbitaal en romp, is geassocieerd met paraproteïnemie)
xanthomen
reuma noduli (geen atrofie)

Samenvatting: Necrobiosis lipoidica is een granulomateuze ontsteking , meestal aan de onderbenen, vaak pretibiaal, geassocieerd met diabetes (11%). Histologisch moeilijk van granuloma annulare te onderscheiden, maar klinisch ziet het er anders uit. In het klassieke geval ontstaan er gelige tot geelbruine plaques, met centraal atrofie en teleangiëctasiën. De rand kan erythemateus zijn, vooral wanneer de ontsteking nog actief, uitbreidend is. Begint als 1-3 mm grote scherp begrensde rood-bruine papels of...Histologie:(biopt uit palpabele inflammatoire rand): normale of atrofische epidermis, grote gebieden met necrobiosis (collageendegradatie) in de dermis omgeven door een randzone van histiocyten (macrofagen, soms reuscellen) en lymfocyten (gepallisadeerde granulomen).
Ook plasmacellen komen voor (in tegenstelling tot granuloma annulare).

Therapie:Behandeling is moeizaam, en er bestaat weinig evidence voor de genoemde therapieën.
De effectiviteit van corticosteroïden lokaal, intralesionaal of systemisch is redelijk goed onderbouwd.
Indien dat onvoldoende effectief is of teveel bijwerkingen geeft, lijkt PUVA therapie de volgende stap (topicale PUVA of systemische PUVA met lokale belichting).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ntxt/NecrobiosisLipoidica.htm

---
Necrobiosis lipoidica (diabeticorum) (L92.1)
DD: granuloma annulare (minder atrofie en teleangiëctasieën, zit m.n op distale extremiteiten)
sarcoidose
necrobiotisch xanthogranuloma (zeldzaam, zit m.n peri-orbitaal en romp, is geassocieerd met paraproteïnemie)
xanthomen
reuma noduli (geen atrofie)

Samenvatting: Necrobiosis lipoidica is een granulomateuze ontsteking , meestal aan de onderbenen, vaak pretibiaal, geassocieerd met diabetes (11%). Histologisch moeilijk van granuloma annulare te onderscheiden, maar klinisch ziet het er anders uit. In het klassieke geval ontstaan er gelige tot geelbruine plaques, met centraal atrofie en teleangiëctasiën. De rand kan erythemateus zijn, vooral wanneer de ontsteking nog actief, uitbreidend is. Begint als 1-3 mm grote scherp begrensde rood-bruine papels of...Histologie:(biopt uit palpabele inflammatoire rand): normale of atrofische epidermis, grote gebieden met necrobiosis (collageendegradatie) in de dermis omgeven door een randzone van histiocyten (macrofagen, soms reuscellen) en lymfocyten (gepallisadeerde granulomen).
Ook plasmacellen komen voor (in tegenstelling tot granuloma annulare).

Therapie:Behandeling is moeizaam, en er bestaat weinig evidence voor de genoemde therapieën.
De effectiviteit van corticosteroïden lokaal, intralesionaal of systemisch is redelijk goed onderbouwd.
Indien dat onvoldoende effectief is of teveel bijwerkingen geeft, lijkt PUVA therapie de volgende stap (topicale PUVA of systemische PUVA met lokale belichting).

Bron: huidziekten.nl — https://huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ntxt/NecrobiosisLipoidica.htm