Schade, afweer en herstel

Kernstof

175 kaarten

Spatiebalk om te omdraaien · voortgang blijft lokaal bewaard

Alle kaarten

Schade, afweer en herstel bevat 175 flashcards voor geneeskunde aan de VU. Bestudeer de kaarten hieronder of start de interactieve studiemodus.

Wat is het verschil tussen necrose en apoptose?

---

Apoptose is geprogrameerde celdood en gaat systematischer dan necrose. Necrose is abrupter en gaat gepaard met ontsteking.

Wat zijn de vier verschillen tussen het aangeboren en adaptieve immuunsysteem?

---

Snelheid: Aangeboren immuunsysteem werkt snel, adaptief werkt langzaam Aantal (cellen): Aangeboren immuunsysteem heeft vaste hoeveelheid cellen, adaptief variërend.
Specifiteit: Aangeboren immuunsysteem werkt zeer algemeen, adaptief werkt op specifieke antigenen.
Beloop: Aangeboren immuunsysteem is constant qua effectiviteit, adaptief immuunsysteem wordt steeds beter naarmate een infectie vordert.

Welke zes celtypen behoren tot het aangeboren immuunsysteem?

---

- Granulocyten: Neutrophil, Eosinofiel, Basofiel cellen
- Macrofaag
- Natural Killer cel
- Dendritische cel

(zevende celtype: Mestcellen)

Welke twee celtypen behoren tot het verworven immuunsysteem?

---

- T cellen
- B cellen

Cellen van het immuunsysteem

Op deze plaat zie je Cellen van het immuunsysteem; de oranje vlakken in de overlay tonen precies welk onderdeel bij deze kaart hoort.

Cellen van het immuunsysteem

Deze kaart vraagt om Cellen van het immuunsysteem. De overlay hieronder markeert de bijbehorende structuur op de anatomische afbeelding.

Cellen van het immuunsysteem

Cellen van het immuunsysteem is op deze anatomische plaat gemarkeerd. In de onderstaande overlay zijn de gemarkeerde vlakken oranje weergegeven.

Cellen van het immuunsysteem

Op deze plaat zie je Cellen van het immuunsysteem; de oranje vlakken in de overlay tonen precies welk onderdeel bij deze kaart hoort.

Cellen van het immuunsysteem

Deze kaart vraagt om Cellen van het immuunsysteem. De overlay hieronder markeert de bijbehorende structuur op de anatomische afbeelding.

Cellen van het immuunsysteem

Cellen van het immuunsysteem is op deze anatomische plaat gemarkeerd. In de onderstaande overlay zijn de gemarkeerde vlakken oranje weergegeven.

Via welke twee receptoren werken macrofagen (aangeboren immuunsysteem) en wat is hun functie?

---

1. Fagocytose receptors: Zorgen voor pathogeen fagocytose. Voorbeelden zijn Mannose receptors, Dectine-1 & MARCO.
2. (Signaling) Toll like receptors: Zorgen voor Cytokine release. Cytokines stimuleren ontstekingscellen zoals leukocyten. De meeste cytokines worden ook wel 'Interleukines' genoemd (lett. 'Tussen Leukocyten').

[...] (T/B) cel receptors vind je op het celoppervlak of als circulerend antilichaam. [...] cel receptors vind je alleen op het celoppervlak.

B (T/B) cel receptors vind je op het celoppervlak of als circulerend antilichaam. T cel receptors vind je alleen op het celoppervlak.

Antilichamen zijn het 'bovenste' gedeelte van een B cel receptor, daarom kan je deze vinden als circulerend antilichaam.

B-cellen worden geproduceerd in het [...] en T-cellen in de [...].

B-cellen worden geproduceerd in het beenmerg en T-cellen in de thymus.

Merk op dat ook hier de gen herrangschikking plaatsvindt van beide typen cellen die zorgt voor de grote specifiteit op verschillende antigenen.

Op welke drie manieren kunnen antilichamen antigenen bestrijden?

---

1. Neutralisatie (antilichamen)
2. Opsonatie (antilichamen)
3. Opsonatie met complement

EB) NOO antigenen (so naar Kim Tran)

Hoe meer je naar rechts gaat, hoe efficiënter de opruiming.

Wat zijn de secundaire lymfoïde organen?

---

Lymfeklieren, milt, gedeelten van darm (Peyer's Patches) & tonsillen.

Wat is de functie van mestcellen en macrofagen?

---

Mestcellen en macrofagen zorgen beide voor ontstekingsmediatoren in weefsel om infecties op te ruimen.
Macrofagen zelf kunnen uiteraard ook fagocyteren.

Wat is het verschil tussen monocyten en macrofagen?

---

Monocyten zitten in de bloedbaanen zijn de voorlopers van macrofagen & dendritische cellen. Macrofagen zitten in het weefsel, waar zij hun fagocyterende werking uitvoeren. Monocyten kunnen dus macrofagen worden als zij vanuit de bloedbaan in het weefsel komen.

Wat zijn de drie verschillende onderdelen van een ontstekingsreactie?

---

1. Vasculaire respons

2. Cellulaire respons
3. Systemische respons

Wat zijn de vier gevolgen van de vasculaire en cellulaire respons van een ontsteking?

---

- Doorbloeding verhoogd, bloedstroom vertraagd: Meer immuuncellen bij geïnfecteerd weefsel
- Exudaat accumulatie: Meer eiwitten die bijdragen aan bestrijding infectie
- Doorlaatbaarheid vaatwand verhoogd: Meer immuuncellen bij geïnfecteerd weefsel

- Uittreden en activatie van leukocyten

EB) Door ontsteking ga je niet DEDU

Wat zijn de vijf typische kenmerken (Latijn) van ontstoken weefsel?

---

1. Rubor (roodheid) 2. Calor (warmte)
3. Dolor (pijn)
4. Tumor (zwelling)
5. Functio Laesae (functieverlies)

EB) Redness Causes Doctors To Flee

Volgens welke vier strappen migreren leukocyten door de bloedvaatwand heen aan het einde van de vasculaire respons bij een infectie?

---

1. Rolling: Immuuncellen rollen langzaam over endotheel, onder invloed van P- en E-selectine.
2. Integrine activatie door chemokines: Begin van stable ahesion binding.
3. Stable adhesion: Volledige binding van immuuncellen aan endotheel.
4. Migratie door endotheel: Immuuncellen kruipen uit bloedvaten richting weefsel.

RISM

Hoe 'weten' leukocyten waar pathogenen zijn, zodat ze opgeruimd kunnen worden? Hoe kan complement hieraan bijdragen?

---

VanwegeChemotaxis. Leukocyten stromen automatisch naar een gebied met hoge chemische concentratie. Bij pathogenen zoals bacteriën is de chemische concentratie hoog, dus op deze manier worden zij gevonden door leukocyten.

Complement kan de chemische concentratie rond een pathogeen verder verhogen, waardoor deze nog makkelijker worden opgeruimd door immuuncellen. Complementfactoren vermakkelijken dus onder andere chemotaxis.

Wat zijn de drie onderdelen van fagocytose?

---

1. Herkenning en binding van microben (adhv antigeen binding aan fagocytose receptors)
2. Verzwelging in fagosoom
3. Vernietiging dmv lysosomale enzymen ROS & NO

Op welke twee manieren worden pathogenen in neutrofiele granulocyten/macrofagen afgebroken dmv oxidases??

---

- Fagocyten/NADPH oxidase gebruikt zuurstof in weefsel om radicalen te maken, wat de pathogenen aanvalt.
- Myeloper oxidase (MPO) gebruikt OCl- om radicalen te maken, wat ook pathogenen aanvalt.

Cellen van het afweersysteem

Cellen van het afweersysteem is op deze anatomische plaat gemarkeerd. In de onderstaande overlay zijn de gemarkeerde vlakken oranje weergegeven.

Cellen van het afweersysteem

Op deze plaat zie je Cellen van het afweersysteem; de oranje vlakken in de overlay tonen precies welk onderdeel bij deze kaart hoort.

Cellen van het afweersysteem

Deze kaart vraagt om Cellen van het afweersysteem. De overlay hieronder markeert de bijbehorende structuur op de anatomische afbeelding.

Cellen van het afweersysteem

Cellen van het afweersysteem is op deze anatomische plaat gemarkeerd. In de onderstaande overlay zijn de gemarkeerde vlakken oranje weergegeven.

Cellen van het afweersysteem

Op deze plaat zie je Cellen van het afweersysteem; de oranje vlakken in de overlay tonen precies welk onderdeel bij deze kaart hoort.

Cellen van het afweersysteem

Deze kaart vraagt om Cellen van het afweersysteem. De overlay hieronder markeert de bijbehorende structuur op de anatomische afbeelding.

Cellen van het afweersysteem

Cellen van het afweersysteem is op deze anatomische plaat gemarkeerd. In de onderstaande overlay zijn de gemarkeerde vlakken oranje weergegeven.

Cellen van het afweersysteem

Op deze plaat zie je Cellen van het afweersysteem; de oranje vlakken in de overlay tonen precies welk onderdeel bij deze kaart hoort.

Cellen van het afweersysteem

Deze kaart vraagt om Cellen van het afweersysteem. De overlay hieronder markeert de bijbehorende structuur op de anatomische afbeelding.

Wat zijn de drie functies van het complementsysteem?

---

1.Ontstekingsmediatoren oproepen (dmv chemotaxis van leukocyten; C3A)
2. Fagocytose activatie (C3B)
3. Membrane Attack Complex vorming (gaten in pathogeenmembraan maken; C5)

Wat is de functie van de Neutrophil Extracellular Trap (NET) van neutrofielen granulocyten? Wat voor groep ziektes kan je verwachten als de NETs niet functioneren?

---

Een stervende neutrofiel gooit een 'net' uit van DNA en kerneiwitten, wat ervoor zorgt dat pathogenen worden aangevallen. NET's helpen tegen auto-immuunziekten.

Wat is de functie van eosinofiele granulocyten?

---

Eosinofielen zorgen voor de destructie van grote pathogenen, voornamelijk parasieten. Dit doen ze dmv verschillende proteins waaronder MajorBasic Protein (MBP), ECP en EPO.

Ook zorgen zij (in mindere mate) voor een anti-bacteriële en anti-virale activiteit.

Op welke drie manieren ontstaat er weefselschade door leukocyten?

---

Weefselschade ontstaat wanneer leukocyten hun lysosomale inhoud vrijlaten. Dit valt dan het eigen weefsel aan, in plaats van alleen de pathogenen. Dit ontstaat op drie manieren:

1. Regurgitatie: Lysosoom versmelt te snel voordat fagosoom is losgekomen van celoppervlak.
2. Gefrustreerde fagocytose: Pathogeen is fysiek te groot om te fagocyteren in een geheel, daardoor lekt lysosomale inhoud.
3. Dode leukocyten: Kunnen ook hun lysosomale inhoud releasen.

EB) RGD

Op welke twee manieren is er bescherming tegen weefselschade door leukocyten?

---

1. Anti-proteasen (tegen proteasen; eiwit-afbrekers) -> Bijv. 'α1-antitrypsine'2. Anti-oxidatieven (tegen zuurstofradicalen)

Beide zorgen dus voor minder weefselschade.

Wat zijn de vier typen ontsteking?

---

1. Sereus2. Purulent
3. Fibrineus
4. Ulcererend

EB) Some People Fight Unfair (steken)

Wat zijn de kenmerken van een Sereuze ontsteking? Noem een voorbeeld.

---

Veel exudaat (eiwitrijk vocht extracellulair), weinig ontstekingscellen en goede genezing. Voorbeeld: Blaar na brandwond.

Wat zijn de kenmerken van een Purulente ontsteking? Noem een voorbeeld.

---

Exudaat met veel ontstekingscellen (drm wit) en veel celdood. Ophoping van pus. Voorbeeld: Abces/ 'puistje'.

EB) Purulent lijkt op pus

Wat zijn de kenmerken van een Fibrineuze ontsteking? Noem een voorbeeld.

---

Exudaat met veel fibrinogeen, dus veel bindweefsel. Voorbeeld: Pericaditis Constrictiva, waarbij het hart zeer stug is.

Wat zijn de kenmerken van een Ulcererende ontsteking?

---

Necrotiserende ontsteking van epitheel. Hierdoor krijg je oppervlakte defecten met open wonden.

Wat is de functie van TNF en IL-1?

---

TNF en IL-1 zijn de cytokines die ervoor zorgen dat leukocyten niet rollen langs de vaatwand, maar dat er een stable adhesion ontstaat. TNF en IL-1 zorgen dus voor leukocyt rekrutering en activatie.

Verder zijn er nog een aantal systematische functies van TNF en Il-6, die staan in verdere flashcards.

TNF en IL hebben
positieve effecten op het [...], de [...] en het [...].
negatieve effecten op het [...], de [...] en de [...].

TNF en IL hebben
positieve effecten op het brein, de lever en het beenmerg.
negatieve effecten op het hart, de bloedvaten en de spieren.

Wat is het verschil tussen de klassieke M1 macrofagen en de alternatieve M2 macrofagen?

---

M1 functies:
- Fagocytose van pathogenen
- Inflammatie

M2 functies:
- Weefselherstel (fibrose)
- Anti-inflammatie

M2 is dus een tegenstander van M1.

Acute infecties zijn vaak [...] (snel/lang), chronische vaak [...]. Acuut gaat meestal gepaard met [...] (granulocyten/lymfocyten), chronisch met [...].

Acute infecties zijn vaak snel (snel/lang), chronische vaak lang. Acuut gaat meestal gepaard met granulocyten (granulocyten/lymfocyten), chronisch met lymfocyten.

Merk op dat hier uitzonderingen op zijn. Dit is echter meestal wel correct.

Granulocyten zijn natuurlijk van het aangeboren immuunsysteem dus deze kunnen snel reageren, wat belangrijk is bij acute infecties. Lymfocyten zijn van het verworven immuunsysteem, die langzamer reageren maar wel efficiënter zijn op lange termijn.

Wat is de functie van antilichamen en complement?

---

Beide zorgen ervoor dat bacteriën beter worden herkend door macrofagen, waardoor fagocytose beter is. Bedekken van pathogenen met antilichamen of complement voor herkenning heet 'opsoneren'. Antilichamen en compliment zijn dus 'snitch' cellen.

Wat is de functie van het FC gedeelte van antilichamen?

---

Het onderste gedeelte (staart) van een antilichaam is het gedeelte dat zich bindt aan een cellulaire effector. Het Fc gedeelte zorgt er dus voor dat een antilichaam andere cellen hun effecten activeert. (bijvoorbeeld Macrofagen / Neutrofiele Granulocyten).

Waarom vind je antilichamen en complementfactoren in het lichaam vooral in vloeistoffen zoals serum, lymfe en extracellulaire vloeistof?

---

In vloeistoffen groeien bacteriën makkelijk, daarom heb je hier ook extra immunologische bescherming nodig.

Wat zijn de twee verschillende onderdelen van complement C3?

---

Er zijn twee onderdelen die ontstaan uit C3, namelijk C3A en C3B.

C3A: Fagocyt recruiting
C3B: Bacterie taggen voor fagocytoseherkenning (opsonatie)

3 pathways om complement te activeren + functies

3 pathways om complement te activeren + functies is op deze anatomische plaat gemarkeerd. In de onderstaande overlay zijn de gemarkeerde vlakken oranje weergegeven.

3 pathways om complement te activeren + functies

Op deze plaat zie je 3 pathways om complement te activeren + functies; de oranje vlakken in de overlay tonen precies welk onderdeel bij deze kaart hoort.

3 pathways om complement te activeren + functies

Deze kaart vraagt om 3 pathways om complement te activeren + functies. De overlay hieronder markeert de bijbehorende structuur op de anatomische afbeelding.

3 pathways om complement te activeren + functies

3 pathways om complement te activeren + functies is op deze anatomische plaat gemarkeerd. In de onderstaande overlay zijn de gemarkeerde vlakken oranje weergegeven.

3 pathways om complement te activeren + functies

Op deze plaat zie je 3 pathways om complement te activeren + functies; de oranje vlakken in de overlay tonen precies welk onderdeel bij deze kaart hoort.

3 pathways om complement te activeren + functies

Deze kaart vraagt om 3 pathways om complement te activeren + functies. De overlay hieronder markeert de bijbehorende structuur op de anatomische afbeelding.

Hoe werkt de alternatieve pathway van complement activatie? (pathway 1 vd 3)

---

Aan het begin van een infectie vindt als eerst de alternatieve pathway plaats, waarbij gebruikt wordt gemaakt van de Alternatieve C3 convertase C3bBb om C3a en C3b te vormen. Deze C3 convertase is anders dan de 'klassieke C4b2a', dus vandaar de naam.

Merk op dat alle drie complement pathways draaien om hoe de Klassieke C3 convertase C4b2a / Alternatieve C3 convertase C3bBb gevormd wordt! De uitkomst (C3a & C3b) is dus altijd hetzelfde bij alle pathways.

Op welke twee manieren wordt de alternatieve pathway van het complementsysteem gereguleerd?

---

1. Plasma remmers factor H en I voorkomen de uitputting van C3 door C3b te deactiveren. -> Voorkomt uitputting C3

2. Membraan remmers Decay Accelerating Factor (DAF) en MPC remmen C3 convertase op menselijke celmembranen, waardoor C3b dus niet je eigen cellen gaat opsoneren. -> Voorkomt weefselschade (auto-immunisatie voorkomen)

Hoe werkt de lectine pathway van complement activatie? (pathway 2 vd 3)

---

Zo'n boeketje met MASP2 en MASP1 is een 'Mannose-Bindind Lectine' (MBL). Wanneer er op pathogenen mannose (suikers) te vinden zijn, dan worden'MBL-Associated Serine Protease' (MASP1/2) geactiveerd op de MBL. Hierdoor ontstaat de klassieke convertase C4b2a. Schematisch dus:

1. MLB + Pathogeen mannose
2. MASP1 + MASP2
3. Klassieke C3 convertase C4b2a

Merk op dat alle drie complement pathways draaien om hoe de Klassieke C3 convertase C4b2a / Alternatieve C3 convertase C3bBb gevormd wordt! De uitkomst (C3a & C3b) is dus altijd hetzelfde bij alle pathways.

Nadat bacteriën worden herkend door macrofagen maken zij IL-6, wat invloed heeft op de lever. Welke effecten heeft dit?

---

IL-6 heeft twee belangrijke producten die beiden zorgen voor activatie van een complement pathway, wat leidt tot opsonatie van een pathogeen.

C-Reactive Protein (CRP): Zorgt voor de activatie van Klassieke Pathway van complement.
Mannose-Binding Lectine (MBL): Zorgt voor de activatie van Lectine Pathway van complement.

Bij een defect van de Lectine Pathway van complementactivatie ontstaat vaak een [...] infectie. Hoezo ontstaat dit?

Bij een defect van de Lectine Pathway van complementactivatie ontstaat vaak een Neissaria Meningitidis / Meningokokken infectie. Hoezo ontstaat dit?

Bij defect van Lectine pathway bindt de MBL niet aan de mannose van pathogenen. Hierdoor heb je GEEN complementactivatie, wat er dus voor zorgt dat je makkelijker infecties krijgt.

Hoe werkt de klassieke pathway van complement activatie? (pathway 3 vd 3)

---

De klassieke pathway is erg vergelijkbaar met de lectine pathway. Bij de klassieke pathway heb je Complementfactor C1 als 'boeketje' ipv MBL. Dit bindt aan C-Reactive Protein na herkenning pathogeen, wat leidt tot activatie van C1r en C1s. Deze twee zorgen ervoor dat de klassieke C3 convertase C4b2a ontstaat. Schematisch dus:

1. Complementfactor C1 + CRP
2. C1r + C1s
3. Klassieke C3 convertase C4b2a

Merk op dat alle drie complement pathways draaien om hoe de Klassieke C3 convertase C4b2a / Alternatieve C3 convertase C3bBb gevormd wordt! De uitkomst (C3a & C3b) is dus altijd hetzelfde bij alle pathways.

Wat gebeurd er bij een defect van de klassieke pathway?

---

Autoimmuunziekten & Nierschade, want de immuuncomplexen worden niet afgevoerd en blijven daardoor vast in kleine vaten. Dit leidt tot ziekten.

Hoe ontstaat complement C5 en hoe leidt dit tot de opruiming van pathogenen?

---

Complement C5 ontstaat onder invloed van alternatieve C5 convertase (C3b2Bb). Dit ontstaat door de alternatieve C3 convertase (C3bBb) + C3b.

Activatie van C5 (tot C9) leidt tot de vorming van een Membrane Attack Complex (MAC), dit zorgt voor perforatie van pathogeenmembranen.

Hoezo leidt C5 alleen bij pathogenen tot activatie van het MAC complex, maar niet bij menselijke cellen?

---

Het eiwit CD59 blokkeert rekrutering van C9, wat noodzakelijk is voor de vorming van het MAC complex. Dit gebeurd alleen op jouw eigen cellen, niet bij die van de pathogenen. Daarom worden pathogenen wel, maar jijzelf niet aangevallen.

Wat zijn de 3 functies van C3aenC5a, de 'bijproducten' van de complementactivatie? Wat is de overeenkomst tussen deze functies?

---

- Vaatdoorlaatbaarheid verhoogd -> Meer immuuncellen in weefsel
- Histamine release door mest cellen -> Verdere verhoogde vaatdoorlaatbaarheid
- Vasodilatatie -> Meer immuuncellen in bloed

Gezamelijke doel van C3a en C5a is dus immuuncel rekrutering.

EB) VHV

Opbouw B-cellen

Op deze plaat zie je Opbouw B-cellen; de oranje vlakken in de overlay tonen precies welk onderdeel bij deze kaart hoort.

Opbouw B-cellen

Deze kaart vraagt om Opbouw B-cellen. De overlay hieronder markeert de bijbehorende structuur op de anatomische afbeelding.

Opbouw B-cellen

Opbouw B-cellen is op deze anatomische plaat gemarkeerd. In de onderstaande overlay zijn de gemarkeerde vlakken oranje weergegeven.

Opbouw B-cellen

Op deze plaat zie je Opbouw B-cellen; de oranje vlakken in de overlay tonen precies welk onderdeel bij deze kaart hoort.

Wat is de functie van de Fc staart van een antilichaam? Wat heeft dit te maken met het isotype van een antilichaam?

---

Een specifieke Fc staart bindt aan specifieke cellen, bijvoorbeeld alleen aan macrofagen of alleen aan eosinofielen. Als je praat over 'IgA' en 'IgG', dan is het de FC staart die verschilt. Deze verschillende vormen noem je het ISOTYPE van een antilichaam.

Van de antilichamen worden [...] en [...] uitgescheiden in gecombineerde vormen zoals pentameren en dimeren. Waarom is dit zo?

Van de antilichamen worden IgM en (secretoire) IgA uitgescheiden in gecombineerde vormen zoals pentameren en dimeren. Waarom is dit zo?

- IgM vind je als een pentameer omdat dit het eerste antilichaam is dat wordt geproduceerd bij een nieuw antigeen. Door de pentamere structuur bindt dit antilichaam zeer sterk aan het pathogeen, waardoor het goed opgeruimd kan worden.

- IgA vind je als een dimeer omdat deze samenwerkt met lysosomen in gebieden zoals de maag, speeksel en bloed (plekken met klieren). In monomere vorm is het niet effectief, maar in dimere vorm kan het efficiënter pathogenen opruimen.

Wat is de functie van de flexibele 'hinge regions' van een antilichaam?

---

Zorgt ervoor dat antilichamen zodanig kunnen buigen dat zij optimaal kunnen binden aan pathogenen.

Wat is het belang van de Complimentarity Defining Regions (CDR) op een antilichaam?

---

Het topje van de antigen-binding sites zijn de Complementarity Determining Regions (CDR) of HyperVariabele regions (HV), dit stukje bepaalt dus of een antigeen wel of niet gebonden kan worden door dit antilichaam.

In een ideaal immuunsysteem heb je dus heel veel verschillende antilichamen met variërende CDR's, want op deze manier kan het lichaam allerlei soorten antigenen herkennen. De CDR's worden gehusseld tijdens genetische herrangschikking van VDJ genen.

Delen van het antigeen waar het antilichaam aan bindt noem je het [...]. Delen van het antilichaam waar het antigeen aan bindt noem je de [...].

Delen van het antigeen waar het antilichaam aan bindt noem je het epitoop. Delen van het antilichaam waar het antigeen aan bindt noem je de antigen-binding site.

Hoe krijg je zo een grote variatie in antilichamen en via welk eiwit gaat dit?

---

Recombination-Activating Genes (RAG eiwitten) zorgen ervoor dat VDJ genen worden herrangschikt, zodat de antigen-binding sites van antilichamen allemaal verschillende vormen krijgen. Hierdoor kunnen er verschillende antigenen worden herkent.

Wat houdt somatische hypermutatie in en waarvoor is dit belangrijk? Hoe hangt dit samen met affiniteitsmaturatie?

---

Somatische hypermutatievindt plaats wanneer B-cellen in aanraking komen met antigenen en ontstaat door het enzym Activation-Induced cytidine Deaminase (AID). Hierdoor vinden er puntmutaties plaats in de variabele regio's (vooral CDR) van de B-cellen. Hierdoor gaan sommige B-cellen veel beter en sommige veel slechter binden aan de antigenen.

Het proces waarbij de B-cellen met de hoogste affiniteit voor de antigenen worden gekozen, noem je Affiniteitsmaturatie.

Door beide processen krijg je dus de meest gespecialiseerde B-cellen voor het betreffende pathogeen, waardoor het immuunsysteem zo efficiënt mogelijk werkt.

Onder invloed van het enzym [...] vinden de processen Somatische Hypermutatie en Isotope Switching plaats.

Onder invloed van het enzym Activation-Induced cytidine Deaminase (AID) vinden de processen Somatische Hypermutatie en Isotope Switching plaats.

Het AID enzym is dus noodzakelijk voor een optimale immuunrespons van de B-cellen. AID kan er voor zorgen dat zowel de variabele regio als de constante regio van een antilichaam wordt aangepast en geoptimaliseerd binnen de secundaire lymfoïde organen.

Wat is een isotope switch? Waarvoor kan dit belangrijk zijn?

---

Een isotope switch is het ruilen van de Fc keten (wat isotope bepaald) van een antilichaam voor een ander. Hierbij verandert het constante gedeelte, maar het variabele gedeelte blijft gelijk.

Dit is belangrijk omdat verschillende isotopen efficiënter zijn op bepaalde typen infecties, aangezien elk isotype bindt aan zijn eigen specifieke cellen.

Naïeve B-cellen beginnen met de isotypen [...] en [...].

Naïeve B-cellen beginnen met de isotypen IgM en IgD.

Naïeve B-cellen zijn B-cellen die al klaar zijn, maar nog niet blootgesteld aan antigenen. Nadat zij zijn blootgesteld aan antigenen, in de secundaire lymfoïde organen, ondergaan deze pas een isotope switch naar andere isotypen.

Ontwikkeling & Activatie van B-cellen - 6 stappen

Ontwikkeling & Activatie van B-cellen - 6 stappen is op deze anatomische plaat gemarkeerd. In de onderstaande overlay zijn de gemarkeerde vlakken oranje weergegeven.

Ontwikkeling & Activatie van B-cellen - 6 stappen

Op deze plaat zie je Ontwikkeling & Activatie van B-cellen - 6 stappen; de oranje vlakken in de overlay tonen precies welk onderdeel bij deze kaart hoort.

Ontwikkeling & Activatie van B-cellen - 6 stappen

Deze kaart vraagt om Ontwikkeling & Activatie van B-cellen - 6 stappen. De overlay hieronder markeert de bijbehorende structuur op de anatomische afbeelding.

Ontwikkeling & Activatie van B-cellen - 6 stappen

Ontwikkeling & Activatie van B-cellen - 6 stappen is op deze anatomische plaat gemarkeerd. In de onderstaande overlay zijn de gemarkeerde vlakken oranje weergegeven.

Ontwikkeling & Activatie van B-cellen - 6 stappen

Op deze plaat zie je Ontwikkeling & Activatie van B-cellen - 6 stappen; de oranje vlakken in de overlay tonen precies welk onderdeel bij deze kaart hoort.

Ontwikkeling & Activatie van B-cellen - 6 stappen

Deze kaart vraagt om Ontwikkeling & Activatie van B-cellen - 6 stappen. De overlay hieronder markeert de bijbehorende structuur op de anatomische afbeelding.

Welke twee checkpoints vinden er plaats tijdens de eerste stap (Repertoire Assembly) van de ontwikkeling van een B-cel?

---

- De eerste checkpoint kijkt of er een functionele zware keten is gevormd.- De tweede checkpoint kijkt of er een functionele lichte keten is gevormd en of deze kan binden met de zware keten.
Bij beide checkpoints draait het dus eigenlijk om de controle of er een functionele (immature) B-cel wordt gemaakt. Als dit niet het geval is, dan vindt er apoptose plaats.

Na de twee checkpoints ontstaat er een functionele B-cel receptor met IgM, maar deze is nog NIET een naiëve B-cel die naar de secundaire lymfoïde organen kan gaan. Daarvoor zijn eerst negatieve en positieve selectie nodig.

Wat is het gevolg van een λ5 deficiëntie voor de eerste stap (Repertoire Assembly) van de ontwikkeling van een B-cel?

---

Tijdens de tweede checkpoint wordt er gecontroleerd of een Lichte keten aan een Zware keten kan binden om zo een volledige B-cel te vormen. Om dit te bereiken wordt er gebruikt gemaakt van een Surrogaat Lichte Keten die bestaat uit VpreB en λ5.

Als deze λ5 niet aanwezig is, dan kan deze tweede checkpoint niet plaatsvinden en dus zullen alle B-cellen lijken alsof ze non functioneel zijn. Hierdoor gaan ze allemaal in apoptose. Als gevolg heeft de patiënt die hieraan leidt veel minder B-cellen, wat dus leidt tot vakere infecties.

Wat houdt allelische exclusie in tijdens de 'Repertoire Assembly ' (eerste fase) van B-cel ontwikkeling? Waarom is dit belangrijk?

---

____
Allelische exclusie betekent dat er voor het maken van de lichte keten maar EEN van de twee chromosomen wordt afgelezen. Allelische Exclusie zorgt ervoor dat er homogene B celreceptoren zijn die allemaal hetzelfde zijn, hierdoor is de binding aan antigenen sterker dan als je allemaal verschillende B cellen zou hebben.

Wat gebeurd er als de allelische exclusie leidt tot een niet functionele lichte keten tijdens de 'Repertoire Assembly' (eerste fase) van B-cel ontwikkeling?

---

____
Op elk chromosoom kan een lichte keten worden gemaakt uit het λ of κ locus. Mocht er een niet functionele lichte keten ontstaan, dan kan er worden gekeken naar het andere locus op hetzelfde chromosoom (λ of κ) OF naar hetzelfde locus op het ander chromosoom (van vader of moeder). Als er na deze VIER opties geen functionele lichte keten ontstaat, dan pas krijg je apoptose.

Allelische exclusie heeft dus 'vier kansen' bij wijze van spreken.

Wat houdt de Negatieve Selectie in bij de tweede stap van de ontwikkeling van een B-cel?

---

Negatieve selectie houdt in dat er wordt gecontroleerd of de gevormde B-cellen reageren op EIGEN lichaamscellen. Dit is natuurlijk een schadelijke auto-immuunreactie, dus mocht dit het geval zijn dan zal er apoptose van de B-cellen plaatsvinden.

Welke drie mogelijke gevolgen zijn er wanneer er autoreactieve B-cellen worden geconstateerd tijdens de Negatieve Selectie? Leg deze gevolgen ook uit. (M.a.w. wat zijn de mogelijkheden voor centrale tolerantie?)

---

1. Apoptose (klonale deletie): Geprogrameerde celdood van cellen waarbij geen succesvolle receptor editing mogelijk is. 2. Receptor Editing: De lichte keten wordt aangepast met als doel de B-cel niet langer autoreactief te maken. Dit gebeurd met multivalente autoantigenen (autoantigenen met meerdere epitopen) 3. Anergie: B-cel wordt geïnactiveerd en gaat uiteindelijk vanzelf dood in de perifere circulatie. Dit gebeurd met monovalente autoantigenen (autoantigenen met een enkel epitoop) EB) ''ARA ARA?'

Merk op dat dit CENTRALE TOLERANTIE is, later kom je ook 'perifere' tolerantie tegen!

Opbouw T-cel

Opbouw T-cel is op deze anatomische plaat gemarkeerd. In de onderstaande overlay zijn de gemarkeerde vlakken oranje weergegeven.

Opbouw T-cel

Op deze plaat zie je Opbouw T-cel; de oranje vlakken in de overlay tonen precies welk onderdeel bij deze kaart hoort.

Opbouw T-cel

Deze kaart vraagt om Opbouw T-cel. De overlay hieronder markeert de bijbehorende structuur op de anatomische afbeelding.

Opbouw T-cel

Opbouw T-cel is op deze anatomische plaat gemarkeerd. In de onderstaande overlay zijn de gemarkeerde vlakken oranje weergegeven.

Opbouw T-cel

Op deze plaat zie je Opbouw T-cel; de oranje vlakken in de overlay tonen precies welk onderdeel bij deze kaart hoort.

Opbouw T-cel

Deze kaart vraagt om Opbouw T-cel. De overlay hieronder markeert de bijbehorende structuur op de anatomische afbeelding.

Hoe herkennen T-cellen antigenen?

---

Antigenen moeten eerst afgebroken worden tot peptiden (dus NIET gehele antigenen!). Deze Peptiden worden gecombineerd met Major Histocompability Complexes (MHC). Antigeen peptiden + MHC worden samen herkent door T-cellen.

EB) Doe alsof je in de Albert Heijn bent. Peptiden zijn het product dat je wil herkennen. MHC is dan een soort 'barcode' voor het product. T-cel is dan de kassa waarmee je het product kan afrekenen. Je rekent namelijk ook af met het antigeen ;)

MHC1 & MHC2 (HLA 1 & 2)

Op deze plaat zie je MHC1 & MHC2 (HLA 1 & 2); de oranje vlakken in de overlay tonen precies welk onderdeel bij deze kaart hoort.

MHC1 & MHC2 (HLA 1 & 2)

Deze kaart vraagt om MHC1 & MHC2 (HLA 1 & 2). De overlay hieronder markeert de bijbehorende structuur op de anatomische afbeelding.

Wat is het verschil tussen MHC1 & MHC2 oftewel HLA klasse 1 & klasse 2?

---

Het verschil tussen beide is dat ze antigeen peptiden oppakken uit verschillende cel compartimenten. MHC1 pakt peptiden uit het cytosol (INTRAcellulair). MHC 2 pakt peptiden uit fagosomen & lysosomen (EXTRAcellulair).

MHC1 gaat gepaard met [...] (CD4/CD8), MHC2 gaat gepaard met [...].

MHC1 gaat gepaard met CD8 (CD4/CD8), MHC2 gaat gepaard met CD4.

EB) De 2 van MHC2 past 2 keer in de 4 van CD4. 2 x 2 = 4

Wat is het verschil tussen de functies van de CD4 en CD8 T-cellen?

---

1. Cytotoxische CD8 T-cells (Tc): Cellen die na MHC1 antigeenpresentatie zorgen voor Cytotoxines om pathogenen zelf te doden.
2. Helper CD4 T-cells (Th): Cellen die na MHC2 antigeenpresentatie zorgen voor bijvoorbeeld Macrofaag of B-cel activatie / Cytokine productie.

Wat houdt Cross-Presentation in voor de werking van T-cellen? Waarvoor is dit belangrijk?

---

Cross-presentatie ontstaat wanneer dendritische cellen extracellulaire peptiden van het pathogeen intracellulair brengen, waardoor zij vervolgens wel door MHC1 worden herkend.

Dit is belangrijk omdat bepaalde pathogenen zich hebben ontwikkeld om de effecten van MHC2 te ontwijken. Door de activatie van zowel MHC2 als MHC1 is het immuunsysteem efficiënter tegen deze pathogenen.

EB) Je 'Crosst' dus over van MHC2 naar MHC1. EXTRA naar INTRAcellulair.

Welke vier typen hypersensitiviteitsreacties zijn er?

---

1. Directe (type 1) / Allergie
2. Antilichaam (type 2)
3. Immuuncomplex (type 3)
4. T-Cel (type 4)

Hoe werkt de type 1 hypersensitiviteitsreactie (Allergie & Direct)? -> Vier stappen

---

1. Allergenen contact met weefsel
2. IgE antistoffen productie
3. Mestcellen activatie door IgE
4. Directe reactie door 'vasoactive amines & lipide mediators' en late reactie door 'cytokines'.

Merk op dat mestcellen dus zowel een directe als een vertraagde respons opleveren vanwege de verschillende effectors.

Bij een type 1 hypersensitiviteitsreactie (allergie) is de piek van de directe reactie rond de [...] uur en de langzame reactie rond de [...] uur.

Bij een type 1 hypersensitiviteitsreactie (allergie) is de piek van de directe reactie rond de 1/2 uur en de langzame reactie rond de 8 uur.

Welk type hypersensitiviteitsreactie is Astma? Met welke type immuuncellen gaat astma vaak gepaard?

---

Astma is een type 1 hypersensitiviteitsreactie (allergie), want de klachten ontstaan na blootstelling aan allergenen.

Merk op dat astma vaak gepaard gaat met eosinofiele granulocyten. Longschade kan hierbij ontstaan door de MBP van deze granulocyt.

Welke 3 belangrijke T-helpercellen bestaan er? Wat zijn hun effectors en waar beschermen zij tegen?

---

1. Th1: Macrofaag activatie & IgG productie - Bescherming tegen Intracellulaire Microben
2. Th2: Mestcel en Eosinofiel activatie & IgE productie - Bescherming tegen Parasieten
3. Th17: Monocyten en Neutrofielen activatie - Bescherming tegen Extracellulaire bacteriën & Schimmels

Hoe werkt de type 2 hypersensitiviteitsreactie (antilichaam)?

---

Immuunreactie door IgG of IgM. Deze antistoffen zorgen dan voor weefselschade.

EB) GoodMorning type 2 reactie

Wat gaat er cellulair gezien mis bij 'Pemphigus Vulgaris' (type 2 hypersensitiviteitsreactie)?

---

Antistoffen tegen epidermaal intercellulair adhesiemolecuul. Basically krijg je extreem veel blaren en gaat je huid loslaten. Dit is gevaarlijk want hierdoor kan je extreem veel vocht verliezen

Wat gaat er cellulair gezien mis bij 'Ziekte van Graves (type 2 hypersensitiviteitsreactie)? Wat zijn de klinische kenmerken hiervan?

---

Antilichamen tegen TSH receptor, hierdoor maakt je schildklier teveel T3 en T4.

Klinisch gezien krijg je Ophtalmopathie (uitpuilende ogen) & Dermatopathie (huidafwijkingen, noduli)

Wat gaat er cellualir gezien mis bij 'Myasthenia Gravis' (type 2 hypersensitiviteitsreactie)? Wat zijn de klinische kenmerken hiervan?

---

Autoantistof INHIBEERT acetylcholine receptor. Klachten worden erger in de nacht, pt kan ogen niet meer open houden (ptosis; hangend oog). Deze ziekte is geassocieerd met een tumor van de thymus (thymoom).

EB) Je gooit een mya-steen op je acetylcholine receptor.

Hoe werkt de type 3 hypersensitiviteitsreactie (immuuncomplex)? Waarom leidt deze type 3 reactie vaak tot systeemziekten ipv enkel gelokaliseerde aandoeningen?

---

Circulerende losse antigenen + antilichamen vormen een complex en slaan dan neer op bepaalde plaatsen in het lichaam. Hier ontstaat dan schade.

Omdat de neerslag OVERAL in het lichaam kan ontstaan, is het ook logisch dat een systeemziekte hieruit voortkomt. Merk wel op dat type 3 hypersensitiviteitsreacties bepaalde voorkeurslocaties hebben om te ontstaan.

De drie voorkeurslocaties van de type 3 hypersensitiviteitsreacties zijn in de [...], de [...] en in de [...].

De drie voorkeurslocaties van de type 3 hypersensitiviteitsreacties zijn in de Nieren, de Huid en in de Gewrichten.

- Nieren: Hier is veel bloedcirculatie. De immuuncomplexen ontstaan natuurlijk in het bloed.
- Huid: Hier is een lagere temperatuur (idk wat dit van invloed is tho)
- Gewrichten: idk

Welke vier typische ziekten zijn er binnen de type 3 hypersensitiviteitsreacties?

---

- Systemic Lupus Erythema (SLE)
- Acute Glomerulonefritis
- Reactieve Artritis
- Arthus Reactie

EB) SARA heeft type 3 reactie

Wat zijn Granulomen en waarom zijn deze typisch voor de type 4 hypersensitiviteitsreactie?

---

Een Granuloom is een ophoping van afweercellen, zoals macrofagen. Dit ontstaat bij type 4 hypersensitiviteitsreacties omdat deze vertraagd zijn en langdurige infecties zijn. Hierdoor blijven er lange tijd afweercellen in de bloedbaan, wat leidt tot het ontstaan van granulomen.

Wat is klassiek voorbeeld type 4 hypersensitiviteitsreactie?

---

Tuberculose. Hierbij ontstaan granulomen (ophoping macrofagen).

Wat is het verschil tussen centrale en perifere tolerantie van het verworven immuunsysteem? Wat is hun overeenkomst?

---

- Centrale Tolerantie: B- en T-lymfocyten die in de Primaire lymfoïde organen al reageren op auto-antigenen, die worden ter plekke verwijderd.
- Perifere Tolerante: B- en T-lymfocyten die autoreactief zijn kunnen perongeluk ontsnappen uit de primaire lymfoïde organen, dan moeten ze dus worden opgeruimd in de secundaire lymfoïde organen / buiten de primaire lymfoïde organen.

Het overeenkomstig doel van beide processen is dus dat autoreactieve B- en T-cellen worden opgeruimd.

Op welke drie manieren vindt perifere tolerantie plaats?

---

Vergelijkbaar met de centrale tolerantie tijdens Negatieve Selectie heb je bij perifere tolerantie ook drie mogelijkheden om autoreactieve lymfocyten op te ruimen:

- Anergie: Inactief maken lymfocyt
- T-cellen Regulatoir: Deze T-cellen remmen dus de werking van de autoreactieve T-cellen

- Apoptose door 'death receptor FAS'

EB) ATA voor perifere tolerantie, ARA voor centrale tolerantie

Welke twee typen orgaantransplantaties zijn er immunologisch gezien?

---

- Solide transplantaties: Vaste organen (hart, nieren, etc.)
- Immuunsysteemtransplantaties: Beenmerg

Wat is het verschil in immuunrespons van de twee typen orgaantransplantatie?

---

- Solide Transplantatie: 'Host-versus-Graft' reactie, de ontvangers immuunsysteem valt hierbij het donororgaan aan. Zo kan een persoon immuunreacties vertonen op een hart dat in de patiënt is geplaatst, omdat het hart lichaamsvreemd weefsel is.

- Immuunsysteemtransplantatie: 'Graft-versus-Host' reactie, het gedoneerde orgaan (beenmerg) valt de ontvanger juist aan. De immuuncellen van het donorbeenmerg herkennen het donor lichaam als lichaamsvreemd, waardoor deze de donor aanvalt.

In beide gevallen kan zowel de donor als de ontvanger antigenen presenteren die leiden tot donorrejectie.

Welke twee vormen van herkenning zijn er voor donorrejectie?

---

- Directe Pathway: Antigeen-Presenterende Cellen (APC's) van de donor presenteren zelf hun antigenen aan de MHC's van de ontvanger. Hierdoor worden CD8 en CD4 geactiveerd.

- Indirecte Pathway: APC's van de ontvanger zelf presenteren de antigenen van donor aan eigen MHC's. Hierdoor wordt alleen CD4 geactiveerd.

Het verschil tussen deze twee donorrejectie pathways draait dus om wie de antigenen van de donor presenteert, donor of ontvanger zelf.

Auto-immuunreacties ontstaan deels door [...], deels door [...].

Auto-immuunreacties ontstaan deels door genetische oorzaken, deels door infecties.

Op welke drie manieren kunnen infecties leiden tot autoimmuniteit?

---

1. Weefselschade
2. Costimulatie
3. Moleculaire Mimicry

Hoe kan 'Weefselschade'bij infecties leiden tot autoimmuniteit? (1 vd 3)

---

Bij weefselschade tijdens infecties komen 'Damage-Associated Molecular Patterns' (DAMPs) vrij. Deze activeren het immuunsysteem. Door de weefselschade komen er echter auto-reactieve lymfocyten vrij die normaal in het weefsel verborgen zouden blijven. Hierdoor ontstaat dus autoimmuniteit.

Hoe kan 'Costimulatie'bij infecties leiden tot autoimmuniteit? (2 vd 3)

---

Door de infectie worden er costimulators geactiveerd op APC's. Normaal zijn costimulators positief en zorgen ervoor dat T-cellen worden geactiveerd.

Costimulators kunnen echter ook pathogeen zijn wanneer zij zelfreactieve T-cellen activeren, die dus leiden tot een autoimmuunreactie.

Hoe kan 'Moleculaire Mimicry'bij infecties leiden tot autoimmuniteit? (3 vd 3)

---

Wanneer pathogenen (bijv. virussen / bacteriën) dezelfde cross-reacting epitopen (dezelfde epitopen) hebben als autoreactive T-cellen, dan kunnen deze autoreactieve T-cellen 'perongeluk' mee worden geactiveerd. Hierdoor ontstaat de autoimmuunreactie.

Hoe ontstaat 'Systemic Lupus Erythema' (SLE) immunologisch gezien als Auto-immuunziekte?

---

SLE is een auto-immuunziekte waarbij het lichaam autoantilichamen maakt genaamd AntiNuclear Antibodies (ANA's). Specifiek Dubbelstrengs DNA wordt hierbij getarget.

Deze antilichamen leiden tot de vele systemische klachten van SLE.

Hoe ontstaat 'Sjögren Syndroom' immunologisch gezien als Auto-immuunziekte? Wat zijn de klinische symptomen?

---

Sjögren Syndroom is een auto-immuunreactie gemedieerd door T-cellen die Traan- en Speekselklieren aanvallen. Hierdoor werken deze klieren niet meer.

Hoe ontstaat 'Systemische Sclerose' immunologisch gezien als Auto-immuunziekte? Wat is het verschil tussen'limited' en 'diffuse' scleroderma?

---

Systemische Sclerose is een auto-immuunziekte waarbij T-cellen veel cytokines produceren. Hierdoor krijg je overmatig veel bindweefsel. Dit bindweefsel wordt gevormd onder invloed van de M2 Macrofagen.

Merk op dat je TWEE soorten scleroderma hebt:
- Limited Scleroderma: Alleen huid aangedaan, antistoffen tegen Centromeer eiwitten
- Diffuse Scleroderma: Huid & Inwendige organen aangedaan. antistoffen tegen Centromeer eiwitten & DNA Topoimerase 1

Wat is de functie van 'Dendritische Cellen'? Hoe werken deze samen met T-cellen?

---

Dendritische cellen zijn Antigeen Presenterende Cellen (APC's). Deze geven dus de antigenen weer aan T-cellen, zodat de T-cellen hun taken uit kunnen voeren.

Wat zijn algemeen de vijf stappen in de ontwikkeling van een T-cel? (Na aankomst progenitor T-cel vanuit beenmerg)

---

1. Eerste checkpoint

2. Tweede checkpoint - Eerst dubbel positieve T-cel gevormd, daarna enkel positieve T-cel
3. Positieve selectie
4. Negatieve selectie - Hierna naïeve enkel positieve T-cel
5. Vervoer naar secundaire lymfoïde organen

Welke vier gen ketens zijn er in de ontwikkeling van een T-cel en tot welke twee soorten T-cellen leiden deze?

---

De vier gen ketens die uiteindelijk de T-cel eiwitten vormen zijn: α + β & γ + δ.

- Een α-keten gaat altijd samen met de β-keten. Deze α:β t-cellen worden de 'normale' t-cel receptoren die we zijn gewend, dus bijvoorbeeld CD4 en CD8 die WEL werken met een MHC complex.

- Een γ-keten gaat altijd samen met de δ-keten. Deze γ:δ t-cellen zijn veel minder voorkomend en zijn NIET afhankelijk van een MHC complex. Hun functie is vrij onbekend, maar ze spelen wel een rol in het immuunsysteem.

Wat houdt de 'Eerste Checkpoint' in van de ontwikkeling van een T-cel? (1/5)

---

Voorafgaand aan de eerste check vindt er random herrangschikking plaats van VDJ genen op zowel γ-, δ-, als β-ketens. De eerste check controleert of er een functionele β-keten wordt geproduceerd die eiwitten kan produceren om uiteindelijk de T-cel receptor te vormen.

- Als er als eerst een β-keten wordt geproduceerd, dan krijg een 'dubbel-positieve thymocyt' met zowel CD4 als CD8 receptoren. Deze gaat dan door met zijn ontwkkeling tot een volledige α:β T-cel.
- Als er als eerst een γ- EN δ-keten wordt geproduceerd, dan krijg je een γ:δ T-cell. Deze is klaar en ondergaat geen verdere ontwikkeling.

Wat zijn de 'α-, β-, γ- en δ-ketens' van een T-cel? Wanneer is een keten functioneel en wanneer niet?

---

Deze ketens zijn een verzameling genen die coderen voor onderdelen van de T-cel. Ze bepalen dus wat voor functie of specifiek antigeen-bindend deel deze cel heeft. Als je de VDJ onderdelen van deze ketens varieert, dan verander je de gehele structuur van de T-cel.

Een keten is functioneel als het kan coderen voor een eiwit, dat uiteindelijk leidt tot de bouw van het T-cel. Door random mutaties zoals stopcodons en frameshifts kunnen er soms ketens ontstaan die NIET voor een eiwit coderen. Deze zijn niet functioneel en worden er tijdens de twee checkpoints eruit gehaald.

Wat houdt de 'Tweede Checkpoint' in van de ontwikkeling van een T-cel? (2/5)

---

De tweede check controleer of er een functionele α-keten wordt geproduceerd die eiwitten kan produceren om uiteindelijk de T-cel receptor te vormen. Net zoals voor de eerste check vindt er ook hier random gen herrangschikking plaats, maar nu niet meer in de β-keten. De herrangschikking vindt alleen plaats in de α-, γ- en δ-ketens.

Net zoals bij de eerste checkpoint is ook hier een wedstrijd:
- Eerst een functionele α-keten? Dan krijg je een 'dubbel-positieve α:β T-cel' met zowel CD4 als CD8 receptoren. Hierna krijg je positieve en negatieve selectie.
- Eerste een functionele γ- en δ-keten? Dan krijg je een γ:δ T-cel. Hier stopt de ontwikkeling.
____

Wat houdt de 'Positieve Selectie' in van de ontwikkeling van een T-cel? (3/5) Via welk celtype is positieve selectie afhankelijk?

---

Zoals eerder gezien zijn T-cellen afhankelijk van MHC-moleculen die antigenen presenteren aan de T-cel. Echter kan maar 2% van de T-cellen de MHC moleculen van het eigen lichaam herkennen. Alleen deze T-cellen zijn nuttig.

Positieve selectie van α:β T-cellen houdt dus in dat het lichaam T-cellen kiest die WEL de lichaamseigen MHC kunnen herkennen, want alleen deze kunnen hun functie uitvoeren. De rest gaat in apoptose. Merk op dat het gekozen MHC molecuul bepaalt wat voor type T-cel dit wordt. CD8 gaat natuurlijk met MHC1 en CD4 met MHC2.

Merk op dat positieve selectie afhankelijk is van epitheliale cellen.

Wat houdt de 'Negatieve Selectie' in van de ontwikkeling van een T-cel? (4/5)

---

Negatieve selectie houdt in dat α:β T-cellen die autoreactief zijn worden opgeruimd. Op deze manier ontstaat er geen auto-immuunreactie.

Welke cellen zijn verantwoordelijk voor het opruimen van autoreactieve T-cellen tijdens de Negatieve Selectie? Wat heeft 'AutoImmune REgulator' (AIRE) eiwit hiermee te maken?

---

Negatieve selectie vindt plaats onder invloed van dendritische cellen en macrofagen. De MHC's van deze cellen krijgen autoantigenen van AIRE.

Het AIRE eiwit presenteert autoantigenen vanuit verschillende delen van het eigen lichaam aan de nieuwe T-cellen. De T-cellen die reageren op de autoantigenen van AIRE zijn autoreactief en moeten dus verwijderd worden tijdens de negatieve selectie.

Wat gebeurd er met autoreactieve T-cellen die langs de negatieve selectie zijn geslipt? Op welke twee manieren worden deze opgeruimd?

---

Deze autoreactieve T-cellen worden onklaar gemaakt door CD4 regulatoire T-cellen (Treg). Deze cellen hebben receptoren specifiek voor autoantigenen. Hierdoor kunnen zij aan dezelfde autoantigenen binden als de autoreactieve T-cellen, waardoor deze inactief gemaakt kunnen worden door het onderdrukkingseiwit FoxP3.

Ook scheiden Treg cytokines uit die de autoreactieve T-cellen inactief maken.

Wat houdt de 'Differentiatie van T-lymfocyten in secundaire lymfoïde organen' in van de ontwikkeling van een T-cel? (5/5)

---

T-cellen die alle selecties hebben doorstaan zijn nu 'mature T-cellen 'en gaan door naar secundaire lymfoïde organen. Zodra ze hier in contact komen met antigenen gaan de T-cellen delen en differentiëren tot T-effectorcellen. Sommige T-effectorcellen blijven in het lymfoïd en sommigen gaan naar de plaats van infectie.

Wat is de functie van stromale cellen in de ontwikkeling van B- en T-cellen?

---

Stromale cellen zijn alle 'ondersteunende' cellen, die niet zelf onderdeel zijn van de lymfocyt stamboom. Voorbeelden van stromale cellen zijn Endotheliale cellen, Vetcellen, Macrofagen en Fibroblasten.. Belangrijke functies zijn: - Voedingsstoffen voor lymfocyten

- Groeifactor aanmaak voor de groei van lymfocyten
- Fysieke ondersteuning en verbinding van de verschillende lymfocyten door adhesiemoleculen

EB) Veel GroeiFactoren door stromale cellen

Wat is het verschil tussen Naïeve T-cellen en Effector T-cellen?

---

Naïeve T-cellen zijn volwassen T-cellen, maar ze zijn nooit in contact gekomen met antigenen. Na contact met antigenen gaan Naïeve T-cellen prolifereren en differentiëren, hierna zijn het Effector T-cellen (CD8 / CD4).

Wat is de functie van de Dendritische Cellen in de verworven afweer? Hoe voeren ze deze functie uit

---

Dendritische cellen presenteren antigenen in de secundaire lymfoïde organen aan de T- en B-cellen. Ze breken pathogenen af dmv Lysosomale eiwitten om zo de antigenen te verkrijgen.

Wat is de functie van Pattern Recognitions Receptors in dendritische cellen?

---

'Toll like receptors' zijn Pattern Recognition Receptors (PRR). Binnen de dendritische cellen kunnen PRR's dus ervoor zorgen dat de producten van pathogenen worden herkent. PRR's zijn dus het deel van dendritische cellen dat hun antigeen presenterende functie geeft.

Op welke 5 manieren kunnen dendritische cellen (DC) worden geactiveerd? Welke MHC gaat gepaard met welke methode?

---

1. Receptor-gemedieerde endocytose: Bacteriën worden opgenomen en in lysosomen afgebroken.
2. Macropinocytose: Random opname van grote hoeveelheden extracellulaire vloeistof, in de hoop dat pathogenen worden opgenomen.
3. Infectie met virus: Als DC's worden geïnfecteerd door virussen, dan kunnen deze worden afgebroken tot peptiden.
4. Cross-presentation virus: Virus infecteert DC niet zelf, maar DC vangt viruspeptiden op via cross presentation. Hierdoor toch activatie.
5. Dendritische cellen teamwork: Als DC door virus te ziek is en niet zelf functie kan uitoefenen, dan kan andere DC dit overnemen.

Wat is de functie van de Hoog-EndotheelVenule (HEV) in verworven afweer?

---

Hoog-EndotheelVenules zijn gebieden in bloedvaten waar lymfocyten in de lymfeklieren terecht kunnen komen. Het zijn een soort 'magneten' voor de lymfocyten, waardoor ze uit het snelstromend bloed worden opgevangen.

Via welke 4 stappen zorgen Hoog-EndotheelVenules voor de opvang van T-cellen in de secundaire lymfoïde organen?

---

1. T-cellen stromen door bloed
2. L-selectine + CD34 +GlyCAM-1 zorgen voor het rollen van T-cellen over oppervlak HEV
3. LFA-1 & en ICAM1 zorgen voor vaste binding aan oppervlak HEV
4. Diapedese ontstaat: diapedese is de binding van lymfocyten aan het endotheel oppervlak om vervolgens door het membraan heen te transmigreren. (hierna zijn de T-cellen dus in de secundaire lymfoïde organen)

Via welke twee signalen worden Naïeve T-cellen omgezet tot Effector T-cellen in de secundaire lymfoïde organen?

---

1. Antigeen-herkenning door T-cel + MHC

2. Co-stimulatie onder invloed van CD28 en ligand B7

Je hebt altijd beide signalen nodig voor T-cel effector differentiatie.

Welk signaal is nodig voor de remming van T-cel activatie?

---

CTLA-4 (CD152) heeft een tegengestelde functie aan CD-28. Dit bindt sterker aan B7 dan CD-28, dus op deze manier wordt de activatie van T-cellen geremd.

PD-1 heeft dezelfde functie als CTLA-4. Beide kunnen gebruikt worden om tumor verwekkende

Welke drie antigeen presenterende cellen zijn er in de secundaire lymfoïde organen?

---

Dendritische cellen, Macrofagen & B-cellen. Ook zorgen ze voor costimulatie, NADAT ze door TLR zijn geactiveerd (na hun activatie door pathogeen).

Wat is de functie van IGα en IGβ bij de activatie van BCR?

---

IGα en IGβ zijn Immunoreceptor Tyrosine based Activation Motifs (ITAMs). Deze worden geactiveerd wanneer antigenen in contact komen met de B-cellen. ITAM's geven dan hun signaal door aan intracellulaire eiwitten. ITAM's zorgen dus ervoor dat het EXTRAcellulaire signaal INTRAcellulair wordt doorgegeven.

Hierdoor vindt de proliferatie en differentiatie tot Effector B-cel (plasmacel) plaats.

Wat is de functie van CD3 bij de activatie van TCR?

---

CD3 zijn ITAMs, net als IGα en IGβ bij BCR. Ze zorgen er dus voor dat signalen van extra- naar intracellulair kunnen worden doorgegeven.

Merk op dat er eerst wel 'clustering' van T-cellen moet plaatsvinden, dus je hebt meerdere T-cellen samen nodig voordat deze ITAMs worden geactiveerd.

Naïeve T-cellen proliferen en differentiëren na activatie onder invloed van interleukine-2 (IL-2) receptors. Via welke 3 stappen gebeurd dit?

---

1. Geactiveerde T-cellen binden IL-2 receptor.
2. Hierdoor komt IL-2 vrij, dit bindt aan de gehele T-cel.
3. Door binding van IL-2 gaat de T-cel delen & differentiëren tot T-effectorcellen (CD4/CD8)

Wat gebeurd er als er maar een vd twee signalen aanwezig is van de activatie van een t-cel? (bijv. alleen antigeen presentatie, geen co-stimulatie)

---

Deze T-cellen worden anerg en BLIJVEN anerg, ook al komt het tweede signaal later toch wel

Functie van T-cellen

Deze kaart vraagt om Functie van T-cellen. De overlay hieronder markeert de bijbehorende structuur op de anatomische afbeelding.

Functie van T-cellen

Functie van T-cellen is op deze anatomische plaat gemarkeerd. In de onderstaande overlay zijn de gemarkeerde vlakken oranje weergegeven.

Functie van T-cellen

Op deze plaat zie je Functie van T-cellen; de oranje vlakken in de overlay tonen precies welk onderdeel bij deze kaart hoort.

Functie van T-cellen

Deze kaart vraagt om Functie van T-cellen. De overlay hieronder markeert de bijbehorende structuur op de anatomische afbeelding.

Functie van T-cellen

Functie van T-cellen is op deze anatomische plaat gemarkeerd. In de onderstaande overlay zijn de gemarkeerde vlakken oranje weergegeven.

Hoe 'bepaalt' een T-cel wat voor specifieke vorm het wordt? (Hoe differentiatie?)

---

De differentiatie van een T-cel ontstaat aan de hand van het specifieke cytokine dat wordt gepresenteerd aan de T-cel. Deze cytokine wordt bepaald door de Antigeen Presenterende Cellen (dendritische cellen bijv.), wat op hun beurt weer wordt bepaald door de specifieke pathogeen. Systematisch:

Antigeen van pathogeen ->
Antigeenpresenterende cellen ->
Cytokine ->
Specifieke T-cel

Wat is de functie van 'cross-linking' en clustering van B-cel receptors voor activatie?

---

Net zoals bij T-cellen moeten ook B-cellen clusteren om de Immunoreceptor Tyrosine-based Activation Motifs (ITAMs) te activeren. Ook hier zorgen ze ervoor dat het EXTRAcellulaire signaal (van antigenen) naar INTRAcellulair wordt doorgegeven.

Wat zijn de co-receptors van de B-cel receptors?

---

CD81, CD19 en CR2 worden samen geactiveerd door pathogeen. Hierdoor ontstaat signaaltransductie en daarna worden antilichamen gemaakt.

Hoe helpen Helper CD4 Tfh-cells de activatie van B-cells? Welk syndroom krijg je als dit er niet is?

---

Somatische hypermutatie & Isotype switch van B-cells vindt plaats onder invloed van Helper CD4 Tfh-cells (na CD40). Als deze Tfh-cells niet goed werken, dan ontstaat DiGeorge syndroom wat leidt tot opportunistische infecties.

Zonder Tfh zullen de B-cells dus niet het efficiënst binden aan antigenen, want er is geen isotype switch of somatische hypermutatie.

Wat bepaalt voor de ontwikkeling van een B-cel welke isotype er wordt gevormd?

---

Cytokines uit Tfh-cells bepalen de 'benodigde' B-cel isotypen. Deze isotype switch is afhankelijk van CD40.

Tfh-cells zorgen onder de invloed van IL-10 voor de ontwikkeling van (Plasma Cells/Memory B-cells) [...]. IL-4zorgt voor de ontwikkeling van [...].

Tfh-cells zorgen onder de invloed van IL-10 voor de ontwikkeling van (Plasma Cells/Memory B-cells) Plasma Cells. IL-4zorgt voor de ontwikkeling van Memory B-cells.

Wat is de functie van IgG en FcRn receptoren?

---

IgG (samen met IgM en monomeer IgA) zorgt voor de bescherming van interne weefsels. Het transport van IgG van de bloedbaan naar interne weefsels gaat via actief transport, hiervoor is de transportreceptor FcRn (FC-receptor) nodig.

FcRn brengt IgG dus binnen het interne weefsel + het beschermt IgG tegen proteolyse.

Wat is de functie van IgE en Fc-epsilon receptors?

---

IgE beschermt tegen parasitaire infecties door de activatie van mestcellen & eosinofielen. Deze scheiden granules en mediatoren uit om parasieten te bestrijden.

Waarom zijn babies kwetsbaar in hun eerste levensjaar? Welke rol speelt moedermelk om dit te voorkomen?

---

Lage IgG waarden. Deze IgG kan worden overgedragen door moedermelk! Op deze manier zorgt moedermelk (mede) voor een betere afweer. Dit vind je NIET in poeder babymelk.

Ook IgA kan worden overgedragen door moedermelk.

Wat is de functie van IgM en IgG3 binnen het complementsysteem?

---

Zowel IgM als twee IgG3 kunnen het complementsysteem activeren door de binding met C1q. Dit leidt tot activatie van de klassieke pathway (C1 -> C2 + C4 -> C4b2a (klassieke C3 convertase) -> C3a + C3b

Merk op dat IgG3 het complementsysteem activeert, maar IgG2 het complementsysteem remt.

Waarom zorgt IgM/IgD NIET voor opsonisatie?

---

Er zijn geen IgM/IgD receptors (zie eerste tabel), dus geen opsonatie mogelijk.

Hoe activeren antilichamen de Fc receptoren van Natural-Killer (NK) cellen? Hoe werkt Rituximab?

---

NK cellen doden pathogenen aan de hand van AntibodyDependent Cell-mediated Cytotoxicity (ADCC). Pathogenen die gebonden zijn door IgG1 of IgG3 (antilichamen ofcourse) worden herkent door NK cellen en zo opgeruimd.

Rituximab is een medicijn tegen tumorverwekkende B-cellen. Dit is specifiek afhankelijk van Anti-CD20 antilichamen. Deze binden aan CD20 van de tumorverwekkende B-cellen, waardoor deze opgeruimd kunnen worden.

Blijf herhalen tot de stof zit. Dit deck hoort bij Schade, afweer en herstel.

Flashcards openen…

Portaal voorbereiden